www.maledatimes.com
Loading...
You are here:  Home  >  AMHARIC NEWS  >  Current Article

የማራኪ መጽሄት የገቢዎች ሚንስትር ገቢ ተደረጉ የጀማነሽ ሰለሞን የሞኝነት ጉዞ የእምነት ተቋማት አንጋጋሪው ሙስና የውሃ ጦርነት ፕረዚዳንት ሆይ ልብዎን ያማክሩ ሸክላ እና ጥበብ የሚሉ ሌሎችንም ርእሰ ጉዳዮች በ40 ገጾቿ ያዘችውን ማራኪ መጽሄትን በየወሩ ይዘንላችሁ እንቀርባለን

By   /   May 19, 2013  /   No Comments

    Print       Email

1

pî 1 lØ` 41 ግንቦት 2005 ዓ.ም

“አንናገርም”

ፊልም በሲኒማ አምፔየር ረቡዕ በ10 እና በ12 ሰዓት

ሊያነቡት የሚገባ

ምርጥ መፅሐፍ

በየመፅሐፍት

መደብር ያገኙት

የመልካምሰው

አባተ አዲስ

መፅሐፍ

Unity Leather

¾¨”Ê‹ ¾qÇ ÍŸ?ƒ’ x`d ፣ ku„ “ ªK?„‹

¾c?„‹ ¾qÇ ÍŸ?ƒ፣ x`d፣ ku„

”Ç=G<U ¾}KÁ¿ ¾qÇ ¨<Ö?„‹” u}S×ט ªÒ

“k`vK”::

uðKÑ<ƒ Ç=³Ã”U ”cóKAK”

eK²=I wp ÃuK< un‹” Ø^ƒ Ã[ካK<!

ዩኒቲ ሌዘር

݃^h:-

e‚Ç=¾U

²<]Á Ñ>Ä”

ó`Tc=

òƒ Kòƒ

0911-22 99 32

0913 67 49 56

0115 51 64 82pî 1 lØ` 41 ግንቦት 2005 ዓ.ም

2

“አንናገርም”

ፊልም በሲኒማ አምፔየር ረቡዕ በ10 እና በ12 ሰዓት

T^Ÿ=

uŸ=’ Øuw’ Tu^© Q胒

ói” Là ¾U}Ÿ<` ¾S´“—

SîN?ƒ

Ide 2003 }SW[}

›XT>

Ñ<^TÃK? ›dT> /¾}/¾Ó/

Tu`

݃^h:-

”/L/¡/Ÿ}T kuK? 09

¾u?ƒ lØ` 439/2

eM¡: 0911 91 40 89

þe dØ” lØ` 24995

maraki megazine@yahoo.com

maraki megazine/on face book

T’@Í=”Ó ÇÃ_¡}`

T>K=Ä” g<`u?

0911 91 40 89

ª“ ›²ÒÏ

ምትኩ ጌታቸው

›É^h:- ”/L/¡/Ÿ}T

kuK? 09

¾u?ƒ lØ` 43912

Ÿõ}— ›²ÒЋ

ØLG<” ›¡K=K<

®<S` Íð`

Ÿõ}— ሪፖርተር

ተሻገር ጣሰው

ሲሳይ መንግስቴ

አብርሃም ግዛው

›UÅ™‹

– ›=/` SMካUc¨< ›v}

– ›”}’I ›¡K=K<

– ፍቃዱ ታዬ

›T>

Mª T}T>Á u?ƒ

›É^h:- xK? ¡/Ÿ}T

kuK? 06/14& ¾u?ƒ lØ` 784

eM¡ – 0116638331

þe – 16340

ኤዲቶሪያል

ኮሚሽኑ በነካ እጁ በሌሎች

ባለስልጣናት ባለሀብቶች ላይ ይቀጥል

በአገራችን የፀረ ሙስና ኮሚሽን ከተቋቋሙት

ከ1993 ወዲህ ነባር የኢህአዴግ ታጋይ የነበሩትን አቶ

ስዬ አብርሃምን በሙስና ወንጀል ተጠያቂ ከማድረግ

ወጪ፣ ላለፉት አስራ ሁለት ዓመታት አንድም ከፍተኛ

የመንግስት ባለስልጣንን የሚያስጠይቅ ክስ አቅርቦ

አያውቅም ነበር፡፡ ይሁንና ባለፈው ግንቦት 2/2005

ዓ.ም በሚኒስትር ማዕረግ የኢትዮጵያ ገቢዎችና

ጉምሩክ ባለስልጣን ዋና ዳይሬክተር አቶ መላኩ

ፈንተን፣ ምክትል ዋና ዳይሬክተሩ አቶ ገብረዋህድ

ወ/ጊዮርጊስና የባለስልጣኑ ዋና አቃቤ ሕግ አቶ እሸቱ

ወልደሰማያት የፀረ ሙስና ኮሚሽንና የብሐራዊ

መረጃ ማዕከል በጋራ በመሆን ባለስልጣናቱንና ሌሎች

ባለሀብቶች እንዲሁም ደላሎችን በሙስና ወንጀል

በመጠርጠራቸው በቁጥጥር ሥር መዋላቸው ለሕዝብ

ይፋ ሆኗል፡፡

የፀረ ሙስና ኮሚሽን ማንኛውንም የመንግስት

ባለስልጣን እንዲሁም ባለሃብትና ሌሎች ከሙስና

ጋር ግንኙነት ያላቸውን ግለሰቦች አድኖ በመያዝ ለፍርድ የማቅረብ ሙሉ ስልጣን

እንዲኖረው በአዋጅ ሥልጣን የተሰጠው ቢሆንም፣ ከአስር ዓመታት በላይ ባስቆጠረው

እድሜው እዚህ ግባ የማይባል ሥራ ከመስራትና አልፎ አልፎ በአንዳንድ ተራ ግለሰቦች

እና ድርጅቶች ዙሪያ የሚከናወኑ የሙስና ወንጀሎችን ከማጋለጥ ውጭ እንደዚህ

አይነት ቱባ ባለስልጣናት በመጠርጠር ወደ ዘብጥያ አላወረደም፡፡

እንደሚታወቀው የገቢዎችና ጉምሩክ ባለስልጣን መሥሪያ ቤት በአገሪቱ በጠቅላላ

ከሚሰበሰበው ግብር በተጨማሪ ኢትዮጵየ ወደ ውጭ የምትልከው (Export goods)

እንዲሁም ከውጭ ወደ አገር ውስጥ የምታስገባው (Import goods) ጋር እና

በተለያዩ ታክስ ነክ ጉዳዮች ጋር የሚገናኝ መስሪያ ቤት በመሆኑ የአገሪቱ የጀርባ

አጥንት ነው ለማለት ይቻላል፡፡ በመሆኑም የዚህ መስሪያ ቤት ሕልውናና ጥንካሬ ደግሞ

አጠቃላይ የአገሪቷን ሁለንተናዊ የኢኮኖሚ ዕድገት የሚመለከት በመሆኑ፣ በአመራር

ላይ የሚቀመጡ ሰዎች ታማኝነትና ግልጽነት እንዲሁም ተጠያቂነት ሰዎች ታማኝነትና

ግልጽነት እንደሚገባ አያጠያይቅም፡፡

ሰሞኑን የፀረ ሙስና ኮሚሽን በዚህ ትልቅ መሥሪያ ቤት ባለስልጣናትና

ተባባሪዎቻቸው ላይ የወሰደው እርምጃ መዘግየቱን ለመግለጽ በርካታ የኀብረተሰብ

ክፍሎች እንደሚሉት “ይህንን ሁሉ የአገሪቱን ሀብት ከበሉ በኋላ ነው ወይ? በማለት

አስተያየት ቢሰጡም እኛ ግን ዘግይቶም ቢሆን የፀረ ሙስና ኮሚሽኑ የወሰደው እርምጃ

በአዋጅ የተሰጠውን ስልጣን ሳይሸራርፉ መጠቀሙን የሚያመለክት ነው እንላለን፡

፡ በተጨማሪም የኮሚሽኑ ጠንካራ እርምጃ ሌሎች የመስሪያ ቤቱ ባለስልጣናትንና

ተራ ሰራተኞችን እንዲሁም ከባለስልጣናቱ ጋር ንክኪ ያላቸውን ነጋዴዎችና የተለያዩ

ግለሰቦችንም በርግጐ እንዲሉ የሚያደርግ ከመሆኑ በላይ ከገቢዎችና ጉምሩክ መስሪያ

ቤት ውጪ የሚገኙ የሚ/ር መስሪያ ቤቶችን እንዲሁም ሌሎች መንግስታዊ ተቋማትን

በስፋትና በጥልቀት እንዲመረምር ጥርጊያ መንገድን የሚያመቻችለት አጋጣሚ ነው፡

፡ በመሆኑም አሁንም ደግመን ደጋግመን አጽንኦት በመስጠት መግለጽ የምንፈልገው

የፀረ ሙስና ኮሚሽን በነካ እጁ ሌሎች ባለስልጣናትና በአገሪቱ በሚገኙ ባለሀብቶች ላይ

ይቀጥል እንላለን፡፡

supported by maleda times

www.maledatimes.com 3

pî 1 lØ` 41 ግንቦት 2005 ዓ.ም

“አንናገርም”

ፊልም በሲኒማ አምፔየር ረቡዕ በ10 እና በ12 ሰዓት

በጥላሁን አክሊሉና በሃብቴ ታደሰ

(ወደ ገፅ 4 ዞሯል)

ገዢው ፓርቲ ኢህአዴግ

ከመልካም አስተዳደር ጋር በተያያዘ

ቁርጠኛ አቋም መያዙን በይፋ

የተናገረው የ2005 የበጀት ዓመት

የሥራ እቅድን በፓርላማ ባቀረበበት

ጊዜ ነበር፡፡

ጠ/ሚ/ር ኃይለማርያም ደሳለኝ

ሪፖርቱን ባቀረቡበት ወቅት፣

በአገሪቱ የመልካም አስተዳደር

ችግሮችን በማስወገድ የተጠናከረ

ሥራ እንደሚሠራና በተለይ

በመንግስት ኃላፊዎች የሚፈፀመውን

የገቢዎች ባለስልጣናት ራሳቸው ገቢ ተደረጉ

ሌሎች ተጠርጣሪዎች በቁጥጥር ስር

ሊውሉ ይችላሉ ተባለ

ልዩ ዘገባ

ሙስና በማስረጃ አረጋግጦ ወደ ፍ/

ቤት ለመውሰድ መንግስት ወደ ኋላ

እንደማይል በግልጽ ተናግረዋል፡፡

በቀጣይ የኢህአዴግ ዘጠነኛ

ጉባኤ በባህር ዳር ከተማ በተካሄደበት

ወቅት “ኪራይ ሰብሳቢነት” የድርጅቱ

አደጋ መሆኑን በግልጽ በማሳወቅ

ይህንን አደጋ ለመዋጋት ቁርጠኝነት

እንደሚያስፈልግ በጉባኤው በአጀንዳ

መልክ ቀርቦ ሠፊ ውይይት

ተካሂዶበታል፡፡

በዚህ ጉባኤ፣ የድርጅቱ ከፍተኛ

አመራሮች ሣይቀሩ በመልካም

አስተዳደር ዙሪያ ያላቸውን ሃሣብ

ያቀረቡ ሲሆን፣ የመንግስት መገናኛ

ብዙሃን ሣይቀር፣ ከከንቱ ውዳሴ

ወጥተው ሙያዊ ግዴታቸውን ሊወጡ

እንደሚገባ በግልጽ የተናገሩ አመራሮች

በጉባኤው ላይ ተስተውለዋል፡፡

ኢህአዴግ ከጉባኤው በመቀጠል

በፓርላማ፣ በኢቲቪ እና ከኦዲት

ኮሚሽን ሪፖርት ጋር በተያያዘ ከዚህ

በፊት ያልታዩ አዳዲስ አሠራሮች ብቅ

ብቅ እያሉ መምጣታቸው ብዙዎች

በቀጣይ ስለሚሆነው ነገር በጉጉት

እንዲጠባበቁ አድርጓቸዋል፡፡

ካለፉት ሶስት ፓርላማዎች በተለየ

ሁኔታ አራተኛው (የአሁኑ ፓርላማ)

በቋሚ ኮሚቴዎቹ አማካይነት

የተለያዩ ሥራዎችን መስራት የጀመረ

ሲሆን፣ እነዚህ ቋሚ ኮሚቴዎች

የተለያዩ መንግስታዊ ተቋማትን

ህገ ወጥ አሰራር በግልጽ ሲተቹና

ማስተካከያዎች እንዲደረጉ ሲጠይቁ

ተስተውለዋል፡፡

ለዚህም አብነት የሚሆነው፣

የኦዲት ኮሚሽን እና የፍትህ ሚ/ር

ሪፖርት ሲቀርቡ ከፓርላማ አባላቶቹ

የተሰጡት አስተያየቶች ጠንከር ብለው

ሲቀርቡ ለማየት ተችሏል፡፡

በሌላ በኩል የፓርላማ ቋሚ

ኮሚቴዎች የውሃና ኢነርጂ ሚ/ር

የአሠራር ሂደት አስመልክቶ በፓላማ

የተካሄዱ ውይይቶች ጠንከር ብለው pî 1 lØ` 41 ግንቦት 2005 ዓ.ም

4

“አንናገርም”

ፊልም በሲኒማ አምፔየር ረቡዕ በ10 እና በ12 ሰዓት

የታዩ ከመሆናቸው በላይ፣ ሪፖርት

ያቀረቡ የሚ/ሩ መ/ቤቶችን ኃላፊዎች

ሣይቀር ያስበረገጉና አንገት ያስደፉ

ነበሩ፡፡

ከሶስቱ መንግስታዊ መዋቅሮች

አንዱ የሆነው ህግ አውጪው

(ፓርላማ) በአስፈፃሚው በኩል

የሚሰረትን ስራዎች የመፈተሽ

አሠራር ጠንካራ የዲሞክራሲን

ሲስተም በዘረጉ አገሮች ውስጥ በደንብ

የተለመደ ቢሆንም በኢትዮጵያ ይህ

ልምድ ሲተገበር አይታይም ነበር፡፡

ይሁን እንጂ ሁሌም ድምፅ

በመስጠት፣ እጅ በማውጣትና

በማጨብጨብ ይታወቅና ይተች

የነበረው የአገሪቱ ፓርላማ ከወትሮው

የተለየ አሠራርን ሲያከናውን መታየቱ

ይበል የሚያሰኝ ሲሆን፣ ፓርላማው

ቀስ በቀስ ጥርስ ከሌለው አንበሳ ወደ

ጥርስ ያለው አንበሳ የመየቀር ሂደትን

ጀምሯል በማለት ለማራኪ መጽሔት

አስተያየታቸው የሰጡ የአዲስ አበባ

ነዋሪዎች ጥቂት የሚባሉ አይደሉም፡፡

የኦዲት ኮሚሽን ሪፖርቱን

ማቅረቡን ተከትሎ፣ የፓርላማው

አፈ ጉባኤ አቶ አባዱላ ገመዳ

እንደተናገሩት ፓርላማው በቀጣይ

የኦዲት ሪፖርቱን ተከትሎ የተፈጠሩ

ግድፈቶችን አንድ በአንድ ተከታትሎ

የመጨረሻ ውጤታቸውን በሥርዓት

እንዲጠናቀቅ ሥራ ጀምሯል ካሉ

በኋላ ከመጨረሻም ውጤቱ በኋላ

ተጠያቂነት በሰፈነበት ሁኔታ

ሕገወጦች እንዲጠየቁ ግፊት ያደርጋል

ማለታቸው ሌላው የፓርላማው

አሠራር እየተቀየረ ለመምጣቱ

ማሣያ መሆኑን የሚጠቁም እንደሆነ

ታዛቢዎች ይገልፃሉ፡፡ በኢትዮጵያ

ለመልካም አስተዳደር መስፍን ከፍተኛ

ድርሻ ያላቸው ተቋማት ሚና ጉልህ

አይደለም በሚል ትችቶች እየተሰነዘሩ

ቢቆይም ሰሞኑን ግን ስነ ምግባር

እና በፀረ ሙስና ኮሚሽን አማካይነት

የተወሰደው ውሳኔ ያልተለመደ ክስተት

በመሆኑ ብዙዎችን አስደምሟል፡፡

በፀረ ሙስና ኮሚሽንና በብሄራዊ

መረጃና ደህንነት አገልግሎት

የጋራ ትብብር ሁለት ከፍተኛ

የመንግስት ኃላፊዎችን ጨምሮ

13 ተጠርጣሪዎችን በቁጥጥር ስር

አውሏል፡፡

የኮሚሽኑ መግለጫ

እንዳመለከተው ኮሚሽኑ ከህዝብ

የተቀበላቸውን ጥቆማዎች መነሻ

በማድረግና በጥናት ላይ በመመስረት

በተጠርጣሪዎች ላይ በቂ የሰነድና

የሰው ማስረጃዎችን ማሰባሰብ

መቻሉን አስታውቋል፡፡

ጉዳዩ ወደ ፍርድ ቤት እስኪቀርብ

ድረስ ተጠርጣሪዎቹ በፖሊስ ቁጥጥር

ስር እንዲቆዩ ማድረጉ አስፈላጊ ሆኖ

መገኘቱን ገልጿል፡፡

በቁጥጥር ስር ከዋሉት

ባለስልጣናት ውስጥ በሚ/ር ማዕረግ

የኢትዮጵያ ገቢዎችና ጉምሩክ

ባለስልጣን ዋና ዳይሬክተር አቶ

መላኩ ፈንታ፣ አቶ ገብረ ዋህድ ወልደ

ጊዮርጊስና የባለስልጣኑ ዋና አቃቤ

ሕግ አቶ እሸቱ ወልደ ሰማያት በከባድ

ሙስና ወንጀል በመጠርጠራቸው

መያዛቸው ተገልጿል፡፡

ከእነዚህ ሁለት ባለስልጣናት

በተጨማሪ የገቢዎችና ጉምሩክ

ባለስልጣን ሌሎች ሹማምንት

ነጋዴዎችም በቁጥጥር ሥር ውለዋል፡

፡ ቁጥራቸው 13 እንደሚደርስ የተለገፁ

ሲሆን፣ ግለሰቦቹ በቁጥጥር ስር ከዋሉ

በኋላ ከህብረተሰቡ በርካታ ጥቆማዎች

እየደረሱ እንደሆነ ተጠቁሟል፡፡

በቁጥጥር ስር ከዋሉት ውስጥ

አስመላሽ ወልደ ማርያም የቃሊቲ

ጉምሩክ ኃላፊ፣ ጥሩነህ በርታ

የተወረሱ ንብረቶች አስተዳደር ቡድን

መሪ፣ አምኜ ታገለ በበናዝሬት ጉምሩክ

ኃላፊ፣ ሙሉጌታ ጋሻው በኦሮሚያ

ልዩ ዞን መሐንዲስ ከባለስልጣኑ

መስሪያ ቤትና በመንግስት በኩል

የተያዙ ናቸው፡፡

በነጋዴዎች በኩል ደግሞ

በቁጥጥር ስር ከዋሉት ውስጥ ከተማ

ከበደ የኬኬ ትሬዲንግ ባለቤት፣

ስማቸው ከበደ የኢንተር ኮንቲኔንታል

ሆቴል ባለቤት ምህረተአብ አብርሃ

ባለሀብት፣ ነገ ገ/እግዚአብሔር

የነፃ ትሬዲንግ ኩባንያ ባለቤት፣

ዘሪሁን ዘውዴ ትራንዚተርና ደላላ

መሆናቸውን ለማወቅ ተችሏል፡፡

አቶ መላኩ በቁጥጥር ሥር

የዋሉት በባህር ዳር ከተማ የአማራ

ክልል ምክር ቤት ያለመከሰስ

መብታቸው እንዲነሳ ከተደረገ በኋላ

ባለፈው አርብ ምሽት በአውሮፕላን

አዲስ አበባ እንደገቡ ነው፡፡ ቦለ ዓለም

አቀፍ አውሮፕላን ማረፊያ እንደወጡ

በቁጥጥር ስር ውለዋል፡፡

አቶ ገብረዋህድም እንዲሁ በሥራ

ገበታቸው ቆይተው አመሻሽ ላይ ወደ

ቤታቸው ለመሄድ ወደ መኪናቸው

ሲያቀኑ በቁጥጥር ሥር መዋላቸው

ታውቋል፡፡ ሌሎችም ነጋዴዎች

ከቀትር በኋላ በቁጥጥር ሥር

ውለዋል፡፡

ከሁለቱ ባለስልጣናት በተጨማሪ

የባለስልጣኑ ዋና አቃቤ ሕግ አቶ

እሸቱ አመሻሽ ላይ ወደ ቤታቸው

ሊሄዱ ሲሉ በቁጥጥኸ ስር መዋላቸው

ታውቋል፡፡

የፀረ ሙስና ኮሚሽን በሙስና

ወንጀል ጠርጥሮ ያሰራቸውን

ባለስልጣናትና ነጋዴዎች የታሰሩበትን

ዝርዝር ሁኔታ ባይገልጽም የተለያዩ

ምንጮች እንደሚጠቁሙት ግለሰቦቿ

ከሕገ ወጥ የገንዘብ ዝውውር (Money

Laundering)፣ ከቀረጥ ነፃ የተሰጠ

መብትን ለሕገወጥ ዓላማ በማዋል፣

ቀረጥ ያልተከፈለባቸውን ሕገ ወጥ

እቃዎች ገበያ ውስጥ በማስገባትና

ግብር በማጭበርበር እንዲሁም ከቫት

ማጭበርበር ጋር በተያያዘ ሊሆን

እንደሚችል ተገምቷል፡፡

ኮሚሽኑ ከተለያዩ መንግስታዊና

ሕዝባዊ አካላት በአንዳንድ

የገቢዎች እና ጉምሩክ ባለስልጣናት

ኃላፊዎችና ሠራተኞች ላይና በግል

ንግድ በተሠማሩ ሕገ ወጥ አካሄድ

በሚያዘውትሩ ግለሰቦች ላይ የተለያዩ

ጥቆማዎችን ሲቀበል መቆየቱን

አስታውቋል፡፡

ኮሚሽኑ በአዋጅ የተሰጠውን

ሥልጣን መነሻ በማድረግ የተጨማሪ

ምርመራውን እንዳጠናቀቀ ሕጋዊ

ሥርዓቱን ተከትሎ ተጠርጣሪዎቹን

ከሙሉ የሰውና የሰነድ ማስረጃዎች

ጋር ለመደበኛው ፍ/ቤት

እንደሚያቀርብ ባወጣው መግለጫ

አስታውቋል፡፡ እንደ አስፈላጊነቱም

በጉዳዩ ላይ ተጨማሪ ማብራሪያ

እንደሚሰጥም አስታውቋል፡፡

እነዚህ ተጠርጣሪዎች በቁጥጥር

ሥር ከመዋላቸው በፊት ላለፉት

ሦስት ዓመታት ክትትልና ምርመራ

ሲደረግላቸው እንደነበር የታወቀ

ሲሆን፣ ከመያዛቸው ሁለት ቀናት

በፊት በመቀሌ ከተማ ከሙስና ጋር

በተያያዘ ጠንከር ያለ ውይይት ሲካሄድ

እንደነበር ለማወቅ ተችሏል፡፡ ከዚህ

ስብሰባ በኋላ ተጠርጣሪዎች በቁጥር

ሥር መዋላቸውም ተጠቅሷል፡፡

ከእነዚህ ተጠርጣሪዎች በተጨማሪ

ሌሎች ተጠርጣሪዎችም በቁጥጥር

ሥር እንደሚውሉ ተገልጿል፡፡

የፌዴራል ፖሊስ የፍርድ ቤት

ማዘዣ በመያዝ በሙስና ወንጀል

ተጠርጥረው በህግ ቁጥጥር ሥር

በዋሉት ግለሰቦች መኖሪያ ቤት

ባደረገው ፍተሻ ከፍተኛ መጠን

ያለው ገንዘብ መገኘቱን ያስታወቀ

ሲሆን፣ ከገንዘብ በተጨማሪ በርካታ

የቤት ካርታዎች፣ የኤሌክትሮኒክስ

መሣሪያዎችና ሌሎችም ከወንጀሉ

ጋር ተያያዥነት ያላቸውን የሰነድ

ማስረጃዎችም መገኘታቸው

ተጠቁሟል፡፡

የፌዴራል ፖሊስ የፍርድ ቤት

ማዘዣ በማውጣት ታዛቢዎችና

ተጠርጣሪዎቹ በተገኙበት በግለሰቦቹ

ቤትና መስሪያ ቤት ፍተሻ አካሂዷል፡፡

ከተጠርጣሪዎቹ መካከል

አንዱ በሆኑት የገቢዎችና ጉምሩክ

ባለስልጣን ምክትል ዳይሬክተር አቶ

ገብረ ዋህድ ወልደ ጊዮርጊስ መኖሪያ

ቤት በተደረገው ፍተሻ ስምንት

ላፕቶፖች፣ 200ሺ ብር፣ 26 ሺህ

300 የአሜሪካ ዶላር፣ 19ሺህ 4315

ዩሮ፣ 560 ፓውንደና 210 የታይላንድ

ገንዘብ ተገኝቷል፡፡

በተጨማሪም በለገዳዲና

በለገጣፎ የሚገኙ የቦታ፣ ካርታና

ፕላን እንዲሁም የተለያዩ ሰነዶች

መገኘታቸውን ፖሊስ አስታውቋል፡፡

የፌዴራል ፖሊስ እንዳለው

የቃሊቲ ጉምሩክ ኃላፊ በነበሩት

ሌላኛው ተጠርጣሪ አቶ አስመላሽ

ወልደማርያም ቤትም ወደ 2 ሚሊዮን

ብር የሚጠጋ ገንዘብ ተገኝቷል፡፡

በተመሳሳይም የአቶ ገብረዋህድ

ወልደ ጊዮርጊስ ባለቤት ኮሎኔል

ሃይማኖት ተስፋዬ ባለቤታቸው

ከተጠረጠሩት ወንጀል ጋር ተያያዥ

የሆኑ ሰነዶችን ሲያሸሹ በመገኘታቸው

በቁጥጥር ስር ውለዋል፡፡ ኮሎኔል

ሃይማኖት ከመኖሪያ ቤታቸው

ወስደው በሌሎች ግለሰቦች እጅ

እንዲደበቁ ያሸሿቸው ሰነዶች

በተለያዩ ቦታዎች በአቶ ገብረዋህድ

ስም የተመዘገቡ መሆናቸውን ፖሊስ

አስታውቋል፡፡

ይህ በእንዲህ እንዳለ ፀረ ሙስና

ኮሚሽኑ ሌሎች ተጠርጣሪዎችን

በተመሳሳይ ሁኔታ በቁጥጥር ስር

እንደሚያውል አስታውቋል፡፡

የገቢዎች…

(ወደ ገፅ 3 ዞሯል)5

pî 1 lØ` 41 ግንቦት 2005 ዓ.ም

“አንናገርም”

ፊልም በሲኒማ አምፔየር ረቡዕ በ10 እና በ12 ሰዓት

ከ

አንድ ወዳጄ ጋር ሃያ

ሁለት አካባቢ ምሳ

በልተን ስናበቃ እንደሌላው

ቀን ሹፌሬ ስላልነበር በኮንትራት

ታክሲ ወደቤቴ (አሲምባ) አመራሁ፡

፡ ታክሲው በውለታችን መሰረት

የቀበናን አደባባይ ዞሮ ሲቆም፣ እኔም

ሂሳቤን አወራርጄ ወረድኩ፡፡ ሆኖም

ጥቂት እርምጃ እንደተራመድኩ

ያላስተዋልኳቸው ሁለት ሰዎች

አጠገቤ ደርሰዋል፡፡ በዕድሜ እኩዮቼ

ይመስላሉ፡፡ አንዱ ቀጭንና ቀውላላ

ነገር ነው፤ ሌላኛው ደግሞ ቁመቱ

መካከለኛ ሆኖ፣ ደልደል ያለ ሰው

ነት አለው፤ ሁለቱም ‹‹ጠይም››

የሚባሉ ናቸው፡፡ ቀውላላው፡-

‹‹ሰላም ተመስገን!›› አለኝ፣‹‹ሰላም!››

መለስኩኝ፡፡‹‹ልናናግርህ ፈልግን

ነበር?›› ‹‹ይቅርታ አላወኳችሁም፡፡››

‹‹አንተ አታውቀንም! ኛ ነን የምናውቅህ››

‹‹የት ነው የምታውቁኝ? ማለቴ

በምን መልኩ…›› ‹እሱን ተወው!

የእኛ ማንነትንም እንድንነግርህ

አትጠብቅ፣ ይገባሃል ብለን

እናስባለን!›› አለ እስከአሁን ዝም ብሎ

የነበረው ደልዳላው ሰው፡፡ ሆኖም

ቀውላላው ጓደኛው አቋርጦት ቀጠለ፡-

‹‹ ምን መሰለህ? ሰሞኑን እነ መላኩ

ፈንታ እንደታሰሩ ታውቃለህ፤

እናም የእነርሱ ጉዳይ የእኛ ብቻ

ነው፤ አንተን አይመለከትህም፡፡››

‹‹አልገባኝም! ይህ ምን ማለት ነው?››

‹‹በቃ! በዚህ ጉዳይ ላይ ትንተና፣

ማብራሪያ እፅፋለሁ ምናምን እያልክ

አትድከም ለማለት ነው!›› ቆጣ ባለ

መልኩ መለሰልኝ-ደልዳላው ሰው፡፡

ከትከት ብሎ መሳቅ አማረኝ፤ በጣም

መሳቅ! ሆኖም ለምን እንደሆነ

አልውቅም-አልሳቅኩም፡፡ በግልባጩ

ድንገተኛ ንዴት በመላ ሰውነቴ

ሲሰርፅ ታወቀኝ፡፡ ከሰከንዶች በኋላም

እስከአሁን ሲናገር ትህትና ያልተለየው

ቀውላላው ሰው እንዲህ ሲል አግባባኝ፡-

‹‹እየውልህ፣ መንግስት

ሰዎቹን ያሰረው በወንጀል ላይ

በመሰማራታቸው ከመሆኑ በተጨማሪ

ለህዝብና ለሀገር ጥቅም ነው፤

ስለዚህም ገና ፍርድቤት ስለሚቀርቡ፣

ምርመራውም ስላላለቀ አንተ በፅሁፍህ

ተሳስተህ፣ ለሌሎችም የተሳሳተ መረጃ

እንዳታስተላልፍ ለመምከር ነው፡፡››

‹‹ስለምክራችሁ በጣም አመሰግናለሁ!

ነገር ግን እኔ የምሰራውን

አውቃለሁና ለስራዬ መካሪ

አያስፈልገኝም›› ስል ባለመካከለኛ

ሰውነቱ አቋረጠኝና፤ ከቅድሙ

የእነ መላኩ ፈንታ ጉዳይ… በተመስገን ደሳለኝ

በባሰ የቁጣ ቃል መናገሩን ቀጠለ፡-

‹‹ስማ! ልንመክርህ ወይም

ልናባብልህ አይደለም የመጣናው፤

በቃ በማያገባህ ጉዳይ መግባት

እንደሌለብህ ልንነግርህ ነው!››

ይህን ጊዜም አነጋገሩ በስሱ አስቆጣኝና፡-

‹‹እየወልህ! እናንተ ማንም ብትሆኑ

ግድ አይሰጠኝም፤ ኋላ ኪሳችሁ

ያለው መታወቂያም አያሳስበኝም፡

፡ እስከዛሬ ድረስ የማደርጋትን

እያንዳንዷ ነገር አስቤበትና አምኜበት

ነው፤ ማስፈራሪያችሁ እኔ ጋ

ቦታ የለውም፡፡ ምናልባት ‹ይህንን

ጻፍ፤ ይህንን አትጻፍ› ስትሏቸው

ትዕዛዛችሁን በመፈፀም ያስለመዷችሁ

ጋዜጠኞች ካሉ ወደእነርሱ ልትሄዱ

ትችላላችሁ›› ብዬ መንገዴን ልቀጥል

ስል፣ ትሁቱና ቀውላላው ሰው፡-

‹‹ተመስገን ብታስብበት መልካም

ነው!›› አለ፣ ‹‹ምንም የማስብበት ነገር

የለም፤ ይልቅ አለቃችሁን ንገሩት፣

ሰሞኑን እንደናንተ አይነት ፀጉረ

ልውጦች በቤቴ አካባቢ በዝተዋልና

ሰብስብልኝ፣ ይሄ አንድም ስራ

መፍታት ነው፤ ሁለትም የሀገር

ሃብት ማባከን ነውና! ብሎሀል በሉት››

…ከዚህ በኋላ ቤቴ ገብቼ

ስለገጠመኜ ማሰብ ስጀምር መልስ

የሚያስፈልጋቸው ጥያቄዎች በአእ

ምሮዬ ተመላለሱ፡- በዚህች ሀገር

ላይ ምን እየተደረገ ነው? እነማን፣

በእነማን ላይ እያሴሩ ነው?

መላኩ ፈንታ የታሰረው እውነት

በሙስና ብቻ ነውን? ኢህአዴግስ

ዕውን ሙስናን ለመከላከል ቆረጦ

ተነስቷል?አሁን ማ ይሙት በሙስና

መጠየቅ ከተጀመረ መላኩ ነው

የመጀመሪያ የሚሆነው? ወይስ…

(የሆነ ሆኖ ይህችን የሞነጫጨርኩት

‹‹አይመለከትህም!›› ያሉኝ ሰዎች

እንደሚመለከተኝ ይረዱ ዘንድ ነውና፣

በቅርቡ በስፋት የምመለስባቸውን

የመነሻ ሃሳቦች አስቀምጬ ልሰናበት)

1. መላኩ ፈንታ በባህርዳሩ ስብሰባ

ላይ ‹‹የህወሓት ስውር እጆች››

እንደሚደግፋቸው የሚነገርላቸውን

ሁለት መቶ ነጋዴዎች በስም ጠቅሶ

‹‹አላሰራ አሉኝ፤ አስቸገሩኝ!›› ብሎ

ሪፖርት ማቅረቡ ያስቆጣው አካል

በእስሩ ላይ መኖር አለመኖሩን፤

አዜብ መስፍን በዛው ጉባኤ ላይ

‹‹መለስ ብቻ ነው በደሞዝ የኖረው››

የሚል ጥቆማ ከማቅረቧ ጋር

ተያያዥነት አለው ወይስ የለውም?

(ስለሰውየው ብቃትና ከሙስና የፀዳ

ስለመሆኑ በስፋት ይነገር እንደነበር

አውቃለሁ፤ በአናቱም የኢህአዴግ

አመራር ሆኖ ከሙስና የራቀ ይኖራል

ብሎ ማሰብ በእጅጉ ይከብዳል፡፡

በእርግጥ ‹‹የመላኩ ችግር›› ተብሎ

ሲነገር እስማ የነበረው ከመልከ

መልካምነቱ ጋር ተያይዛ የምትነሳ

ጉዳይ ነች-ቶሎ በፍቅር መሸነፍ፡፡

በነገራችን ላይ መላኩ ከሆኑ ጊዜያት

በፊት ዱባይ ውስጥ የመኪና አደጋ

ደርሶበት እንደነበረ ይታወሳል፡፡

ለስራ ጉዳይ ሄዶ ግን አልመሰለኝም)

2. መቼም የማይካደው ሀቅ መላኩ

ፈንታ ለፓርቲው ባለውለታ መሆኑ

ነው፡፡ ይኸውም በተለይ ከምርጫ

97 በኋላ ኢህአዴግ ‹‹አይደግፉኝም››

ያላቸውን ነጋዴዎች የተለያየ

ምክንያት እየለጠፈ እንደአኮሰመናቸው

ይታወሳል፡፡ ይህንን የስራ ሂደት

ካሳኩት ‹‹ዋነኞቹ አስፈፃሚዎች››

መካከል ደግሞ እርሱ ይመራው

የነበረው መስሪያ ቤት ግንባር ቀደሙ

ነው፡፡ እናም እዚህ ጋር የሚነሳው

ጥያቄ ዛሬ መላኩ ፊቱን ከጠላት

ወደወዳጅ (የስርዓቱ አውራ ጣት

ወደሆኑ ነጋዴዎች) ማዞሩ የመዘዘው

ጦስ በድርጅቱ ውስጥ ለተፈጠረው

ልዩነት ‹‹መያዣ›› (የአብርሃም በግ)

አድርጎት ይሆናል ብሎ መከራከር

ይቻል ይሆን? መላኩስ ይህንን ጥያቄ

ያቀረበው በራሱ ተነሳሽነት ነው?

ወይስ ‹‹አይዞህ›› ብሎ አደፋፍሮት

ሲያበቃ የከዳው ቡድን አለ?

3. በኢህአዴግ ውስጥ የእስክንድር

ነጋ ጉዳይ ልዩነት ፈጥሯል፡፡ እነ ኃ/

ማሪያም ደሳለኝ እንዲፈታ ይፈልጋሉ፡

፡ ብአዴንም ሙሉ በሙሉ ሊባል

በሚችል መልኩ ይህንን ሃሳብ

ይደግፋል፡፡ እናም እነዚህ ልዩነቶች

መስፋታቸው ይሆናል ሁለት

የብአዴን አመራር አባል የሆኑ ሚን

ስትሮችን በአንድ ሳምንት ውስጥ ‹‹

የነቀላ››ው ሰላባ አድርጓቸው ይሆን?

4. እንዲህ አይነቱ እስር እና ድንገት

ከሃላፊነት መባረር በመላኩና በብርሃን

ብቻ ይቆማል? ወይስ ይቀጥላል?

ከቀጠለስ ወደ እነማን ያመራል?

ሃሳብን በነፃነት የመግለፅ መብትን

ለማስከበር ማንኛውንም መስዋዕትነት

መክፈል የሁላችንም ግዴታ ነው!

supported by maleda times

www.maledatimes.compî 1 lØ` 41 ግንቦት 2005 ዓ.ም

6

“አንናገርም”

ፊልም በሲኒማ አምፔየር ረቡዕ በ10 እና በ12 ሰዓት



በጥላሁን አክሊሉና

አፍሪካ ከተቀሩት አህጉራት ጋር ስትነፃፀር

ሞቃታማ የሆነ የአየር ንብረት አላት፡፡ ይሁን

እንጂ የአየር ንብረቱ በተለያየ ጊዜ ተለዋዋጭ

ስለሚሆን ለኑሮ አስቸጋሪ አይደለችም፡፡ በአህጉሪቱ

ለግብርና የሚሆን መሬትም እጅግ በጣም ሰፊ ነው፡

፡ ከአውስትራሊያ ቀጥሎ ከፍተኛ ቦታ የሚይዘው

ደረቅ መሬትም የሚገኘው በዚህችው አፍሪካ ምድር

ነው፡፡ አፍሪካ በተፈጥሮ ሀብትም የበለፀገች አህጉር

ነች፡፡ ወርቅ፣ አልማዝ፣ ፕላቲኒየም፣ ታንታለም፣

ክሮሚየም እና የተለያዩ ማዕድናት እጅግ ተትረፍርፎ

ይገኝባታል፡፡ እስካሁን ተቆፍሮ ከወጣው ሌላ በብዙ

የአፍሪካ አገራት ገና ያልወጣ ከፍተኛ የነዳጅ ሀብት

እንደሚገኝም ይነገራል፡፡ በአጠቃላይ አፍሪካ ተዝቆ

የማያልቅ የተፈጥሮ ሀብት ባለቤት መሆኗ በተለያየ

አጋጣሚዎች ተገልጿል፡፡

ውሃም ሌላው የአህጉሪቱ ከፍተኛ የተፈጥሮ

ሃብት ነው፡፡ ይሁን እንጂ ውሃ ከአንዲ አገር

ወደ ሌላ የሚፈስ በመሆኑ በውሃ ላይ በተለያየ

አጋጣሚዎች አለመግባባትና ግጭቶች የተፈጠሩ

ሲሆን፣ ምናልባትም የወደፊቱ የአህጉሪቱ እጣ

ፈንታ የውሃ ጦርነት ሊሆን እንደሚችል ይነገራል፡፡

አፍሪካን ቢዝነስ በተባለው መጽሔት ላይ

አሶሼት ኤዲተር የሆነው ቶም ኔቪን፣ በመጋቢት

ወር የመጽሔቱ እትም ላይ End in sight for

river water wars? በሚል ርዕስ በፃፈው እየተገነቡ

ስለሚገኙ ግድቦችና በአህጉሪቱ ከውሃ ጋር በተያያዘ

የሚገጥማቸውን ተግዳሮቶች እንዲሁም ዓለም

አቀፉን የውሃ ላይ ስምምነት አስመልክቶ ሰፊ

ትንተና አቅርቧል፡፡

ቶም ኔቪን አፍሪካ የተትረፈረፈ የውሃ ሃብት

ባለቤት ነች በማለት ይገልፃል፡፡ አስገራሚው የኮንጎ

ወንዝ፣ የኒጀር ወንዝ፣ የኦሬንጅ ወንዝ፣ የዛምቤዚ

ወንዝና የናይል ሪቨር (ነጭና ጥቁር አባይ)

ማዕከል ስትሆን እነዚህ ወንዞች ከሌሎች አያሌ

የአህጉሪቱ ወንዞች የሚለያቸው ድንበር ተሻጋሪ

ወንዞች መሆናቸው ነው፡፡ በተጨማሪም እነዚህ

ወንዞች የወንዞቹ መነሻ ወይም መገኛ ከሆኑበት

አገር በተጨማሪ ድንበር ተሻግረው በመግባት

በርካታ አገራትን የኢኮኖሚ ተጠቃሚ አድርገዋል፡

የውሃ ጦርነት

፡ እንዲያውም እነዚህ ግዙፉ የአፍሪካ ወንዞች መነሻ

ከሆኑበት አገራት ይልቅ ለሚፈሱበት አገራት ዋነኛ

የኢኮኖሚ ዋልታ በመሆን ለዘመናት አገልግለዋል፡

፡ ይሁንና የእነዚህ ወንዞች ከሚሰጡት የላቀ

ጥቅም አንፃር አንድ ቀን የጦርነት መነሻ ሊሆኑም

እንደሚችሉ አያጠራጥርም፡፡

ከላይ ከተጠቀሱት የአህጉሪቱ ድንበር ተሻጋሪ

ወንዞች ሙሉ በሙሉ ባይባልም ዲሞክራቲክ

ሪፐብሊክ ኦፍ ኮንጎ መንግስት የኮንጎ ወንዝን

በተመለከተ የባለቤትነት መብት አለው፡፡ በኮንጎ

ሪቨር የሚፈሰውን ውሃ በከፍተኛ ደረጃ በአገር

ውስጥ የመጠቀም እንዲሁም በወንዙ ውስጥ ያለው

የተፈጥሮ ሃብት ሙሉ በሙሉ አግዶ ወደ ውጪ

እንዳይሄድ የማድረግ መብት አላቸው፡፡ በተቀሩት

የአህጉሪቱ ድንበር ተሻጋሪ ወንዞች ግን ልክ እንደ

ኮንጎው ዓይነት ተመሳሳይ መብት የላቸውም፡፡

መነሻው ከምዕራብ አፍሪካዊት አገር ከኒጀር

የሆነው የኒጀር ወንዝ፣ ኤፍራጠስ በመባል

የሚፈሰው ከመጽሐፍ ቅዱስ ዘመን አንስቶ

የሚታወቀው የመካከለኛ ምስራቅ ወንዝ ውስጥ

ነው፡፡ ከኢትዮጵያ የሚነሳው ጥቁር አባይ መነሻው

በውል ባይታወቅም ከሩዋንዳ ወይም ከብሩንዲ

እንደሆኑ የሚገመተው ነጭ አባይ በታንዛኒያ ሰሜን

አቅጣጫን ከያዘ በኋላ ቪክቶሪያ ሀይቅን አቋርጦ

ኡጋንዳንና ደቡብ ሱዳንን ካካለለ በኋላ ካርቱም ላይ

ከኢትዮጵያው ጥቁር አባይ ጋር ይገናኛሉ፡፡

ሁለቱም ካርቱም ላይ ቢቀላቀሉም በመጠን እና

በያዙት ስም አፈር በጣም ከፍተኛ ልዩነት አላቸው፡

፡ የኢትዮጵየው ጥቁር አባይ 86 ፐርሰንት የናይልን

የውሃ መጠን የያዘ ሲሆን፣ ነጭ አባይ ደግሞ 14

ፐርሰንት የናይል መጠን ይዟል፡፡ ከፍተኛውን ለም

አፍር የያዘውን የኢትዮጵያው ሲሆን፣ የኡጋንዳው

እጅግ በጣም ጥቂት ለም አፈር ይዟል፡፡ ይሁን

እንጂ በካርቱም ከተቀላቀሉ በኋላ በግብጽ በጋራ

እንደሚጠሩበት ናይል የሚለውን ስም ከያዝ ይልቅ

ነጭ አባይ መባላቸው የናይልን የውሃ መጠን

ከፍተኛ ድርሻ የያዘውን የኢትዮጵያውን ጥቁር

አባይ ከፍተኛ ድርሻ ማጣጣል ይመስላል፡፡ የሆነ ሆነ

ካርቱም ላይ ከተቀላቀሉ በኋላ ሱዳንን እስኪበቃት

ድረስ አረስርሰው የሱዳንን ድንበር ሲሻገሩ እጅግ

ረጅም የሆነውን በረሃ አቋርጠው በመጓዝ በግብጽ

ሰሜናዊ ክፍል በሚገኘው የአሸዋን ግድብ ይገባሉ፡፡

አሸዋን ግድብ ሁለቱን የአባይ ልጆች በመልካም

አባበል ለመቀበል በሚያስችለው መጠን ሰፊ

ግድብ ቤት ለእንቦሳ ካላቸው በኋላ ከአሸዋን ግድብ

የተረፈው ነጭ አባይና ጥቁር አባይ መጨረሻ ላይ

ማረፊያቸው ሜዲትራኒያን ባህር ይሆናል፡፡ አሸዋን

ግደብ በየዓመቱ እስከ 55.5 ቢሊዮን ኪዩቢክ ሜትር

ውሃን ያስቀራል፡፡ ይሁን እንጂ አሸዋን ግድብ

ከኢትዮጵያ ተጠራርጎ የሚመጣውን ለም አፈር ወደ

ሜድትራኒያን እንዳይሄድ እዚያው ግድቡ ውስጥ

እንዲቀር ያደርጋል፡፡ ግብጽ የአባይን ውሃ ለእርሻ፣

ለኤሌክትሪክ ኃይልና ለመጠጥነት ከመጠቀሟ

ውጭ የኢትዮጵየን ለም አፈር በማስጠረግ

የፍራፍሬና የአትክትልት ምርቶችን በማምረት

ለዓለም ታቀርባለች፡፡ በዓለም ላይም ፍራፍሬና

አትክልትን ወደ ውጭ በማላክ ቀዳሚዋ አገር ናት፡

፡ በተጨማሪም ለም አፈሩን ራሱ ለእስራኤልና

ለአንዳንድ አገራት ትቸበችባለች፡፡

ለዘመናት ለም መሬትን አቅፎ ያለችበት ድረስ

የሚፈሰው የኢትዮጵያው ጥቁር አባይ የግብጽ ዋነኛ

የኢኮኖሚ ዋልታና ምሰሶ መሆኑ ይታወቃል፡፡

ከጥንታዊ ግብፃዊያን ጀምሮ የናይል ወንዝ

የግብጾች ሕልውና ከመሆኑ በላይ ጥንታዊ

የግብጽ ስልጣኔም ጋር ጠንካራ ቁርኝት እንዳለው

ይገለፃል፡፡ የጥንታዊ ግብፃዊያን ታሪካዊና ባህላዊ

እሴቶችም ከናይል ወንዝ ጋር ተያየዘው የሚጠቀሱ

ሲሆን፣ የአሸዋን ግድብ እንዲሁም በሻርማል ሼክ

የተመሰረቱት ከተሞችና የመዝናኛ ስፍራዎች

የናይል ወንዝን አይነተኛ መገለጫዎች ናቸው፡፡

የናይልን ወንዝ ጨምሮ በዓለማችን የሚገኙ

ድንበር ተሻጋሪ ወንዞች ሁሉ ለሚሊየኖች ሕይወት

መሠረት ከመሆናቸው በተጨማሪ የትራንስፖርት

አገልግሎት በመስጠት የላቀ ድርሻ አላቸው፡

፡ ከላይ እንደገለጽነው በአፍሪካ የሚገኙት ድንበር

ተሻጋሪ ወንዞች መነሻ ከሆኑበት አገር ይልቅ

ከፍተኛ ጠቀሜት የሚሰጡት ሰርገው ለሚገቡበት

ባዕድ አገር ነው፡፡ የቶም ኔቪን ማብራሪያ የበለጠ

ለማጠናከር ግብጽን እንደ ምሣሌ መጥቀስ እንችላለን፡

፡ በአገራችን እየተገነባ ያለው የሕዳሴው ግድብ

ተጠናቆ በማለቅ ለአገራችን የሚሰጠው አገልግሎት

እስኪጀመር ድረስ ላለፉት በርካታ ሺህ አመታት

አባይ ከኢትዮጵያ ይልቅ የግብጽ ሕልውና መሆኑ

የሚያጠያይቅ አይደለም፡፡ እነዚህ ወንዞች ድንበር

ተሻግረው ባይፈሱ ኖሮ ሚሊዮኖች አሁን የሰፈሩበት

ቦታ ላይ መኖር አይችሉም ነበር፡፡ ለዚህም ግብጽን

በድጋሚ መጥቀስ እንችላለን፡፡

ግብጾች ከዘመናት በፊት መኖሪያቸውን ከናይል

ወንዝ አካባቢ በማድረግ ለግብርና፣ ለከብቶቻቸውና

ለሌሎች የቤት እንስሶቻቸው መጠጥነት እንዲሁም

ለራሳቸው መጠጥና ምግብ መስሪያነት የናይል

ወንዝን ሲጠቀሙ ከኖሩ በኋላ ቀስ በቀስ የዛሬዋን

ካይሮ ከተማ ከሺህ አመት በፊት በመቆርቆር

አባይን መሠረት አድርገው ከጥንታዊ ከተማነት ወደ

ዘመናዊ ከተማነት ቀይረዋታል፡፡

በዓለም ታሪክ ረጅም እድሜ እንዳስቆጠረች

የምትታወቀው ግብጽ የ5ሺህ ታሪክ እንዳላት

የታሪክ መዛግብቶች ያስረዳሉ፡፡ የመፍሐፍ ቅዱሱ

ጥንታዊ መጽሐፉ ከሆነው ከኦሪት ዘፍጥረት አንስቶ

ስሟ መስፈሩ ይታወቃል፡፡ በመጽሐፍ ቅዱስም ሆነ

በዓለም ታሪክ ፀሃፊያን ዘንድ ስሟ በትክክል ሰፍሮ

የተቀመጠ ሲሆንም የስልጣኔም መሠረት እንደሆነች

ተገልጿል፡፡ ሌላው ግብጽ ከክርስቶስ ልደት በፊት

አለምን በተለያየ አጋጣሚ ገዝተው ከነበሩት

ከሜዶፐርሺያዊያን (የዛሬዋ ኢራን) እንዲሁም

ከባቢሎናዊያን (ከኢራቅ 80 ኪሎ ሜትር ርቃ ትኖር

የነበረችውና ዛሬ ከምድረ ገጽ የጠፋችው አገር)

እንዲሁም ከኦሶራዊያን በፊት ጥንታዊቷ ግብጽ

የዓለማችን ቀዳማዊ ኃያል አገር ነበረች፡፡

በእደጥበብ ስራ፣ በአርክቴክስ፣ በኢንጅነሪንግ

(የግብጽ ፒራሚድ ልብ ይሏል)፣ በስነ ስዕል

እንዲሁም በግንባታና በንግድ መስክ እጅግ የላቀ

ጥበብ እንደነበራት ስለ ጥንታዊቷ ግብጽ የሚተርኩ

ድርሳናት ያስረዳሉ፡፡

ግብጽ ያለ አባይ እልም ያለ በረሃ ሲሆን፣

ከብዙ ሺህ ዓመታት በፊት ይኖሩ የነበሩ ጥንታዊ

ግብፃዊያን ሳይፈልጉት ወደ አገራቸው የሚፈሰውን

የአባይን ወንዝ መነሻ ከኢትዮጵያ ሳይሆን ዝናቡን

ሳያዩት ፈጣሪ በግብጽ ምድር በረሃውን ይቋቋሙት

ዘንድ መሬታቸውን እያረሰረሰባቸው እንደሆነ

ነው የሚያስቡት፡፡ እንዲያውም ናይል ከሰማይ

ከፈጣሪ እየዘነበ ግብጽን የሚያጠጣ ውሃ የሚል

ጥንታዊ ግጥም አላቸው፡፡ የሚገርመው ጥንታዊያን

ብቻ ሳይሆኑ ዛሬም ድረስ ሰለ አገሪቱ ፖለቲካና

ኢኮኖሚ ሁኔታ ዝቅተኛ ግንዛቤ ያላቸው በብዙ ሺህ

የሚቆሩ ግብፃዊያን ሆስኒ ሙባረክ በሕዝባዊ አመጽ

መገርሰሳቸውን ተከትሎ ኢትዮጵያ የሕዳሴውን

ግደብ መስራት እስከጀመረችበት ጊዜ ድረስ የአባይ 7

pî 1 lØ` 41 ግንቦት 2005 ዓ.ም

“አንናገርም”

ፊልም በሲኒማ አምፔየር ረቡዕ በ10 እና በ12 ሰዓት

መነሻ ኢትዮጵያ ነች ብለው አይቀበሉም

ነበር፡፡ አሁንም ድረስ አንዳንድ የዋህ

ግብፃዊያን የአባይ መነሻው ኢትዮጵያ

ነች ከማለት ይልቅ እንደ ጥንታዊያኑ

ግብፃዊያን ዝናቡን በአይናቸው ሳያዩት

ፈጣሪ እያዘነበላቸው የሚለግሳቸው

ውሃ አድርገው ይቆጥሩታል፡

፡ በ19ኛው ክ/ዘመን ወደ አፍሪካ

በመግባት የተለያዩ የአፍሪካ አገራትን

መንፈሳዊ ትምህርት ከማስተማሩ

በላይ በሚያደርገው የግብረ ሰናይ

ተግባሩ “የአፍሪካዊያን አባት” የሚል

ስያሜ የተሰጠው እንግሊዛዊው ዶ/ር

ሊቪንግስተ8ን ካይሮ ከተማን ሲጎበኙ

በአባይ ወንዝ እጅግ ከመደመሙ በላይ

ግብፃዊያንን የአባይ መነሻው የት

ነው ብሎ ሲጠይቃቸው ምንም ምላሽ

አለማግኘቱ ከላይ ከገለጽነው ሃሳብ

ጋር የሚስማማ ነው፡፡

ይሁን እንጂ ግብጽ በመንግስት

እና በአሪቱ የተማሩ ሰዎች ዘንድ

የአባይ መነሻው ኢትዮጵያ መሆኗ

የታወቀው ከብዙ ሺህ ዓመታት

በፊት ሲሆን በ12ኛው ክ/ዘመን በፊት ማለትም

በአገራችን ከሰላምናዊያን ስርወ መንግስት ኢትዮጵያ

ይገዙ በነበሩ በዛጉዌ ስርወ መንግስት ዘመን ነበር፡፡

በወቅቱ ኢትዮጵያን ይገዛ የነበረው የዛጉዌ መንግስት

ንጉስ የግብጹን ሱልጣን አባይን እንደሚገድብበት

ያስፈራራው እንደነበር ይነገራል፡፡ የቀድሞ መሪ

ኮ/ል መንግስቱም በወቅቱ አማፂያን የነበሩትን

የኤርትራና የኢትዮጵያ መንግስታት ግብጽ

በጦር መሣሪያ ታስታጥቃለች መባሉን እንደተረዱ

በቁጣ ተነሳስተው እንደ ሽሮፕ ውሃውን በማንኪያ

እንልክላቸዋለን ማለታቸው ይነገራል፡፡ ከግብጽ

ትሪክ መለስ እንበልና ደግሞ ወደ ቶም ኔቪን

የውሃ ትንተና እንግባ፡፡

ቶም ኔቪን ጽሑፉን በአፍሪካ ከቅርብ አመታት

ወዲህ በውሃ ተፋሰስ የሚገናኙ አገራት መካከል

አለመግባባቶች እየተፈጠሩ መጥተዋል ይባላል፡፡

ብዙ አገራት ማግኘት የሚገባቸውን የውሃ መጠን

አስመልክቶ አደገኛ እሰጥ አገባ ውስጥ ገብተዋል፡፡

ማነው ውሃውን የበለጠ የመጠቀም መብት ያለው?

የሚለው ጥያቄ በአፍሪካ በተፋሰሱ በሚገናኙ አገራት

መካከል የሚነሣ ጥያቄ ቢሆንም ትክክለኛው ምላሽ

ግን አላገኘም፡፡ ከላይ ከተጠቀሱት ውጪ ደግሞ

ውሃውን አንዱ ከሌላው የበለጠ ሳይሆን በጋራ

እኩል መጠቀም ይኖርብናል የሚለውም ኢትዮጵየን

ጨምሮ ወደ ዘጠኝ የሚጠጉ የተፋሰሱ አገራት

በጋራ ለመጠቀም አንድ አይነት ስምምነት ላይ

ቢደርሱም ግብጽና ሱዳን ግን ተደጋጋሚ ተቃውሞ

ማቅረባቸው ይታወቃል፡፡

በዓለም አቀፉ ደረጃ አገራትን በጋራ

የሚያስተሳስሩ ወንዞችን አስመልክቶ እንዴት

መጠቀም አለባቸው የሚል ሕግ በተባበሩት

መንግስታትም ሆነ በየትኛውም የዓለም አቀፉ

ኮማኒቲ አካላት የወጣ አንድም ሕግ የለም፡፡

በዚህም ምክንየት እንደ ኢትዮጵያ፣ ኒጀር፣ ኮንጎ

የመሳሰሉት የላይኛው ተፋሰስ አገራት ውሃውን

ለመጠቀም ግድብ መገደባቸውን የሚያግድ ምንም

አይነት ሕግ አልተቀመጠም፡፡ የማደንቀው የላይኛው

ተፋሰስ አገራት እግዜርን ካልፈሩ ወይም ግብጽና

ሱዳን የመሳሰሉ የታኞቹን ተፋሰስ አገራት መልካም

ወዳጅነት ላለማጣት አሊያም ጦርነት ሊቀሰቅሱብን

ይችላሉ ብለው ካልሰጉ በስተቀር እጅግ ግዙፉ ግድብ

በመስራት እንጥፍጣፊ ውሃ ከአገር እንዳይወጣ

የማድረግ መብታቸውን የሚቃረን ምንም አይነት

ዓለማቀፋዊ ሕግ አልተፃፈም፡፡

ፍሬድ ፒርስ የተባሉ ተመራማሪ፣ ደራሲና

የአካባቢ ጉዳዮች አማካሪ እንደተናገሩት፣ በአለም

በሚገኙ ወንዞች ዙሪያ ይካሄድ የነበረው ግጭትና

አለመግባባት በሰላም ሊተካ ይገባዋል፤ አሁን

ወቅቱ በውሃ ላይ ያለንን ቅሬታ አስወግደን ሰላምን

የምናሰፍንበት ወቅት ሊሆን ይገባዋል፡፡ ይሄ ሰላም

ሊመጣ እንደሚችል ደግመ ስንናገር እየቃዠን

ሳይሆን በተጨባጭ ሁለት የተሰፋሰስ ተጠቃሚ

አገራት ያደረጉት ስምምነት በቅርቢ ሊፀድቅ ስለሆነ

ነው፡፡ ፍሬድ ፒርስ የትኞቹ አገራት እንደተስማሙ

ባይገልጹም በአፍሪካ የሚገኙ አገራት እንዳልሆኑ

ግን ለመረዳት ችለናል፡፡

ግድብ የመስራት ሩጫ ኢትዮጵያን ጨምሮ በርካታ የላይኛው ተፋሰስ

አገራት የዘመናት ቁጭታቸውን ለመወጣት እጅግ

ግዙፍ ግድቦችን በጥድፊያ ስሜት መስራት

ጀምረዋል ይለናል የአፍሪካን ቢዝነሱ ቶም

ኔቪን፤ አንዳንዶቹ ግድቡን ለመጨረስ ያቀዱበት

የመጨረሻው ቀን ሳታልፍ ለመጨረስ፣ እጅግ

ዘመናዊ የገንባታ ቴክኖሎጂን በመጠቀም ሌት ተቀን

ደፋ ቀና እያሉ ይገኛሉ፡፡ አንዳንዶቹ አገራት ደግሞ

የተፋሰሱ አገራት ተገናኝተው አዲስ ስምምነትን

በጋራ ሊፈጥር የሚችል ረቂቅ አውጥተው ከመጽደቁ

በፊት የጀመሩትን ግድብ ለመጨረስ ከጊዜው ጋር

ግብግብ ይዘዋል፡፡

ከአፍሪካ ውጭ ደግሞ የደቡብ ምስራቅ

ኦሲያዊቷ አገር ላኦስ ከመጽሐፉ ቅዱስ ዘመን አንስቶ

ለዘመናት የዮርዳኖስን ወንዝ ሲገብር የነበረውን

የሚኮንግ ወንዝን በመገደብ ለሃይድሮ ኤሌክትሪክ

ኃይል ለመጠቀም እንዲሁም ወደ ጐረቤት ደቡብ

ኢሲያ አገራት የኤሌክትሪክ ኃይልን ለመቸብቸብ

ዛያቡሪ ግድብ የተባለውን ትልቅ ግድብ በመስራት

ላይ ትገኛለች፡፡ ላኦስ እየገነባች የምትገኘው ግድብ

ትልቁ የሚኮንግ ወንዝ ግድብ ብቻ ሳይሆን በደቡብ

ኢሲያ ከፍተኛው ግድብ ተብሎም እየተጠራ ይገኛል፡

፡

ሌላኛዋ አገር ደግሞ ኢትዮጵያ ነች፡፡ ኢትዮጵያ

ከሁለት ዓመት በፊት የጀመረችው የሕዳሴው

ግድብ ሲያልቅ ለአገሪቱ ከፍተኛ የሃይድሮ ፓወር

አገልግሎት ይሠጣል፡፡ 45.000 ሜጋ ዋት ኃይል

እንዳለው የተገለፀው የሕዳሴው ግድብ ኢትዮጵያ

ከራሷ አልፎ ለጎረቤት አገራት የኤሌክትሪክ ኃይልን

ለመሸጥ የሚያስችላትና ከአፍሪካ እጅግ ግዙፍ የሆነ

የሃይድሮ ኤሌክትሪክ ግድብ ነው፡፡ በአጠቃላይ

ወደ 4.8 ቢሊዮን ዶላር (80 ቢሊዮን ብር) ይፈጃል

የተባለው ይህ ግድብ ሲጠናቀቅ በኢትዮጵያ ጂ.ዲ.ፒ

ላይ የ0.6 ፐርሰንት እድገትን እንደሚፈጥር ወርልድ

ባንክ ገልጿል፡፡

ሌላው የነጭ አባይን ልክ እንደ ኢትዮጵያው

ጥቁር አባይ በመገንባት ጥድፊያ ላይ የምትገኘው

አገር ኡጋንዳ ነች፡፡ መነሻው ብሩንዲ ወይም ሩዋንዳ

ይሁን እስካሁን በተካሄደ ጥናት ያልታወቀውንና

ቪክቶሪያ ሃይቅን አቋርጦ የሚመጣ

ውን ነጭ አባይን ለኤሌክትሪክ

ኃይልና ለመስኖ ልማት በስፋት

ለመጠቀም ብዙ ሚሊዮን ዶላር

የወጣበትን ግድብ ለማጠናቀቅ

ደፋ ቀና እያለች ነው፡፡ ቡጃጋሊ

የተባለው የኡጋንዳ ግድብ

የሚሰጠው የሃይድሮ ኤሌክትሪክ

ኃይል የኢትዮጵያውን ሕዳሴግድብ

ባያክልም የኢትዮጵያም ሆነ

የኡጋንዳው ግድብ ተሰርተው

ሲጠናቀቁ በአጠቃላይ በታችኛው

የተፋሰሱ አገራት በሚደርሰው ውሃ

እና ለም አፈርን በመቀነስ ከፍተኛ

ተጽዕኖ መፍጠራቸው የማይቀር

ነው፡፡

የሃይድሮ ኤሌክትሪክ ፓወር

ግድብን ለመስራት ጥድፊያ ላይ

ያለችው ሌላው አገር ጊኒ ስትሆን፣

የኒጀር ወንዝን አቅጣጫ በማስቀየስ

ትልቅ የሃይድሮ ፓወር ግድብ

ለመስራት በዝግድት ላይ ትገኛለች፡፡

የአለም አቀፉ የኢንቫይሮመንት

አማካሪና ተመራማሪ እንዲሁም ደራሲም ፍሬድ

ፒርስ የዓለም ባንክ ጠበቃ የሆኑትን የስልጣን

ኤም.ኤ ሳልማን ሪፖርት በመጥቀስ ሲገልጹ፣

ላለፉት 50 ዓመታት ብቻ በዓለም ዙሪያ ድንበር

ተሻጋሪ የሆኑት ወንዞችን የመጠቀም ሁኔታ በሶስት

እጥፍ አድጓል በማለት ይናገራሉ፡፡ በአብዛኛው

ለሰብዓዊ አገልግሎት የዋሉ ሲሆን፣ በተቀረው

ደግሞ ለሃይድሮ ኤሌክትሪክ ግድብ ውሏል፡፡

በእርግጥ ይላሉ ፒርስ አንዳንዶች ድንበር

ተሻጋሪ በሆኑ ወንዞች ላይ በዓለም አቀፉ ደረጃ

በግልጽ የተቀመጠ ሕግ ያለ ይመስላቸዋል፡፡ ነገር

ግን ይህ ስህተት ነው፡፡ የውሃ ኢንሳይክሎፒዲያንም

ካነበብን ውሃን ተስማምቶ በጋር የመጠቀም

መብት የየአገራቱ ስምምነትን መወሰኑን ይጠቅሳል

እንጂ በዓለም አቀፉ ደረጃ አስገዳጅ ሕግ የለም፡፡

ይሁንና የጋራ ተጠቃሚ የሆኑት አገራት አስቀድሞ

በነበራቸው ስምምነት ወይም በአዲስ መልክ

በተስማሙበት መንገድ አሊያም በሌላ መልካም

ግንኙነት እንዲጠቀሙ የዓለም አቀፉ የውሃ ሕግ

ያሳስባል እንጂ ማን የበለጠ ወይም ማን ያነሰ

መጠቀም አለበት የሚል ሕግ አልጸደቀም፡፡

እንደ ኢትዮጵያና ግብፅ እንዲሁም ሱዳን

በመሳሰሉት አገራት ያለውን የቅኝ ግዛት ዘመን

ስምምነት አስመልክቶ ፍሬድ ፒርስ ሲናገሩ፣

እንዲሁም የላይኛው ተፋሰስ አገራት የታንዛኒያ፣

የኬንያና የኡጋንዳ ቅኝ ገዡ በመሆኗ የሶስቱ

የላይኛው ተፋሰስ አገራትን ወኪል በመሆን ከግብጽ

ጋር በ1929 ዓ.ም ስምምነት አካሄደች፡፡ ይኸወም

ግብጽ በወንዙ ላይ የበላይነት እንዲኖራትና አገሪቱ

ያለ እርሷ ፈቃድ በውሃው ላይ ምንም አይነት

እርምጃ እንዳይወስዱ የሚያግድ ነው፡፡ ግብጽ

ከብሪታኒያ ነፃ ከወጣች በኋላ ደግሞ እ.ኤ.አ በ1959

ዓ.ም ከሱዳን ጋር ተመሳሳይ ስምምነት አደረገች፡፡

ይሁን እንጂ ከላይ ያለው ስምምነት ኢትዮጵያ

በጭራሽ አይመለከትም ይላሉ ፒርስ፤ ምክንያቱም

ኢትዮጵያ በእንግሊዝ ቅኝ ግዛት ስር ስላልነበረች

ስምምነቱ እርሷን አይመለከትም፡፡ ነገር ግን

የአባይ ተፋሰስ አገራት የጋራ ተጠቃሚነታቸውን

ለማረጋገጥ በሚካሄደው ስብሰባ ግብጽና ሱዳን

የ1928 እና የ1959 ስምምነት ይከበር በማለት

የሚያቀርቡት ተቃውሞ ለኢትዮጵያ ጉንጭ

አልፋ ከመሆን የሚዘል አይደለም በማለት ፒርስ

ይገልፃል፡፡ የሆነ ሆኖ ኢትዮጵያ የግብጽንም ሆነ

የሱዳንን ጩኸት ከመስማት ይልቅ በ2010 አምስት

የተፋሰሱ አገራትን ስብሰባ የአባይን ውሃ ለመጠቀም

አንድ አይነት ስምምነት በጋራ ተስማምተው

ተፈራርመዋል፡፡

/ይቀጥላል/pî 1 lØ` 41 ግንቦት 2005 ዓ.ም

8

“አንናገርም”

ፊልም በሲኒማ አምፔየር ረቡዕ በ10 እና በ12 ሰዓት



ኢትዮጵያዊው የጃንቦ ጄት

ዲዛይነርና አማካሪ

ዶ/ር ኢንጂነር ዘለዓለም ጣሰው

ገ

ና በብላቴናነቱ ከቤቱ አልፎ

የጐረቤቶቹን የተበላሸ

ሰዓት፣ ሬዲዮ፣ ቴሌቪዥን

ሲጠግን ያየው ሰው ሁሉ “ይህ ሰው

አድጐ ተአምር የሚሰራ ነው” በማለት

ከአይን ያውጣህ ለሚሉት መልካም

ምኞታቸውን እየተመኙለት ነው

ያደገው፡፡ የእነዚህ ሰዎችን ምርቃትና

ትንቢት፣ ብርታትና ፅናት በማድረግ

በ14 አመቱ የተበላሹ የኤሌክትሮኒክስ

እቃዎችን በመጠገን የይርጋጨፌን

ህዝብ ማገልገል ጀመረ፡፡ ታዳጊው

ወጣት ዘለዓለም ጣሰው፡፡

የተወለደው በደቡብ ክልል

በይርጋለም ከተማ ነው፤ በሺህ ዘጠኝ

መቶ ስድሳ ዘጠኝ ዓ.ም የእናቱን

ማህፀን ከፍቶ ይህችን ምድር

ተቀላቀለ፡፡ ለቤተሰቦቹ የበኩር ልጅ

ነው፤ የመጀመሪያ ደረጃ ትምህርቱን

ወደ ይርጋጨፌ በማምራት በድል

በትግል አንደኛ ደረጃ ት/ቤት እስከ

ስድስተኛ ክፍል ከተማረ በኋላ

ከሰባተኛ እስከ አስራ ሁለተኛ ክፍል

ደግሞ በይርጋጨፌ መለስተኛና

ሁለተኛ ደረጃ ት/ቤት አጠናቋል፡፡

ከትምህርቱ ጐን ለጐን በጨቅላነቱ

ዘወትር ከአባቱ ጋር በመሆን ወደ

ቅድስት ኪዳነ ምህረት ቤተክርስቲያን

በማምራት የቤተክህነት ትምህርት

ተምሮ የዲቁና ማዕረግ ከብፁዕ ወቅዱስ

አቡነ በርተሎሚዎስ ተቀብሏል፡፡

ቤተክርስቲያን ውስጥ የሚመለከተው

ማህሌተ ያሬድ፣ ሰዓታት ቅዳሴ

ማወቁና መረዳቱ ለዘመናዊ ትምህርቱ

ትልቅ መሠረት ሆኖታል፡፡ በዚህም

በይርጋጨፌ ሁለተኛ ደረጃ ት/ቤት

ውስጥ በመምህራኖችና በተማሪዎች

ውስጥ ትኩረት የሳበ ተማሪ በመሆን

የሰዎችን ትኩረት ሳበ፡፡ በዚህም

መሠረት በ1986 የአስራ ሁለተኛ

ክፍል የአገር አቀፍ ፈተና በመውሰድ

ከፍተኛ የሆነ ውጤት አመጣ፡፡ በዚህም

መሠረት የይርጋጨፌ 2ኛ ደረጃ ት/

ቤት ለዘለዓለም ጣሰው ውጤት

ጭፈራውን አደሩት፡፡ ምክንያቱም

ከዚህ ቀደም እንዲህ አይነት ውጤት

ማየት ቀርቶ አንድም ተማሪ ለዲግሪ

የሚሆን ነጥብ አምጥቶ ስለማያውቅ

ደስታቸው ወደር አልነበረውም፡

፡ የይርጋጨፌ ህዝብም የዘለዓለምን

ደስታ እየሰጠጡ በደስታ ሰከሩ-

በዚህም ምክንያት ለሀገሪቱ ወጣቶች

አርአያ እንዲሆን በማሰብ በሞተር

ሳይክል ተጭኖ ከኋላ የተለያዩ

መኪናዎችን በማስከተል የተለኮሰ

ችቦ በእጁ በመያዝ ከተማዋን በጐዳና

ላይ እንደ ሰንደቅ አላማ እያውለበለቡ

አርአያነቱን ገለፁ፡፡ ከዚህም በተጨማሪ

ለወጣቱ ሞራል እንደሆነው ት/

ቤቱ የተለያዩ ሽልማቶችን በመሸለም

ከጥቂት ወራት በኋላም በምርቃትና

በእልልታ የከፍተኛ ትምህርቲን

ወደሚከታተልበት አዲስ አበባ

ዩኒቨርሲቲ ቴክኖሎጂን ፋኩልቲ

ሸኙት፡፡

ወጣቱ ዘለዓለም ጣሰው

የይርጋጨፌን አፈር ለቆ፣ የህዝቡን

አደራ አምቆ፣ የእናት አባቱን ምርቃት

ሰንቆ ቴክኖሎጂ ፋኩልቲ ከተለያዩ

የአገሪቱ ክፍል ከመጡ ተማሪዎች

ጋር ተቀላቀለ፡፡ ሙሉ ህይወቱን

ከትምህርት ጋር አዋሃደ ትምህርት

ከደሙ ጋር ተዋህዶ በሰውነት ክፍሉ

ተሰራጨ፤ በአጥንቱም ሰርፆ መቅኑ

ጋር ተቀላቀለ፡፡ የመጀመሪያ አመት

በትምህርት ክፍሉ ተማሪዎች ቁንጮ

በመሆን አጠናቀቀ፡፡9

pî 1 lØ` 41 ግንቦት 2005 ዓ.ም

“አንናገርም”

ፊልም በሲኒማ አምፔየር ረቡዕ በ10 እና በ12 ሰዓት

የመጀመሪያ አመት ትምህርቱን

እንዳጠናቀቀ የእረፍት ጊዜውን

አንድ ትልቅ ስራ ለመስራት ከራሱ

ጋር ተወያይቶ ከራሱ ጋር ተስማማ፡

፡ እነዛ መርቀውና አጨብጭበው

የላኩትን የይርጋጨፌ ልጆችን

ማገልገልና ማስተማር ተማሪዎቹ

ያላቸውን የትምህርት ጥማት ካለው

እውቀት ማካፈል እንዳለበት በማመን

በክረምት እረፍቱ ላይ በይርጋጨፌ

ሁለተኛ ደረጀ ት/ቤት ከዘጠነኛ ክፍል

እስከ አስራ ሁለተኛ ክፍል ያሉትን

ተማሪዎች በመሠብሰብ ትምህርት

መስጠት ጀመረ፡፡ ለተከታታይ

አምስት አመት በእረፍት ጊዜው

እውቀቱን ለሀገሩ ልጆች አካፈለ፤

ያልቻሉትን እንዲችሉ፣ የሚሞክሩትን

የበለጠ እንዲያውቁ በማድረግ

የህዝቡን ውለት አፀፋውን መለሰ፡፡

የእሱን የእውቀት ፅዋ የጠጡ ሁሉ

ወደ ከፍተኛ የትምህርት ተቋማት

በመግባት እሱ በከፈተው በራፍ ብዙ

ዲግሪዎች ፈለቁ፡፡

ከአምስት አመት የትምህርት

ዘመን በኋላ ከአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ

በከፍተኛ ማዕረግ የመጀመሪያ

ዲግሪውን በሚካኒካል ኢንጅነሪንግ

በ1991 ተመረቀ፡፡ ከመተረቀ አፍታ

ሳይቆይ የኢትዮጵየ አየር መንገድ

ኢንጂነር ዘለዓለም ጣሰውን ተቀብሎት

በስትራክቸር ኢንጂነሪንግ ዘርፍ

ተሰማርቶ ስራውን “ሀ” ብሎ ጀመረ፡፡

ህይወቱና ትምህርት ተነጣጥለው

የማያውቁት ኢንጂነሩ የኢትዮጵየ

አየር መንገድንበትጉህነት እያገለገለ

ከስራውም ጐን ለጐን ሁለተኛ

ዲግሪውን ለመማር አዲስ አበባ

ዩኒቨርሲቲ ገባ፡፡ በኢትዮጵያ አየር

መንገድ ቆይታው በኢንጂነሩ

በመተማመናቸው ወደ አስራ አምስት

በሚጠጉ የውጭ ሀገራት አየር

መንገዱ ለስራ ልከውታል፡፡ በዚህም

ውጤታማነቱን በስራ አስመስክሯል፡፡

የአደርገዋለሁና የእችለዋለሁ

መንፈስን ያጐለበተው ኢንጂነር

ዘለዓለም ጣሰው ከዘጠኝ አመት

የስራና የትምህርት ቆይታ በኋላ

በአዲሱ ሚሊኒየም ከአዲስ አበባ

ዩኒቨርሲቲ በሜካኒካል ኢንጂነሪንግ

ዘርፍ ሁለተኛውን ዲግሪ በከፍተኛ

ማዕረግ ተቀበለ፡፡ የዚህ የሁለተኛ

ዲግሪው መመረቂያ ፅሑፉን ጥናታዊ

በሆነ መንገድ በአውሮፕላን አካላት

በሚፈጠሩ ችግሮች ዙሪያ ላይ በመፃፍ

በዩኒቨርሲቲ ምሁራኖች ዘንድ ተደናቂ

ሊሆን ችሏል፡፡ ይህ ጥናታዊ የሆነው

ፅሑፍ እስካሁን ድረስ ለተማሪዎች

አጋዥ መማሪያ በመሆን እያገለገለ

ይገኛል፡፡

ረጋ ያለ ባህሪና አስተዋይ የሆነው

ኢንጅነሩ የኢትዮጵያ አየር መንገድን

ለዘጠኝ አመታት በቀናና በታማኝነት

ካገለገለ በኋላ የተሻለ ትምህርትና

እውቀት ለማግኘት በመፈለግ በ2001

ዓ.ም በኢትዮጵያ አየር መንገድ

ጉዞውን ወደ አሜሪካ አደረገ፡፡

በአሜሪካ ቆይታውም በአጭር ጊዜ

ውስጥ በተለያዩ ሀገሮች ያካበተውን

ልምድ እውቀት ለመጠቀም አሜሪካ

ውስጥ በሚገኘው ግዙፍ የሞቢል አየር

መንገድ ውስጥ ስራውን መስራቱን

ቀጠለ፡፡ የአደርገዋለሁ የእችለዋለሁ

መንፈስን ያነገበውና ትልቅ ስራ

ሰርቼ የሀገሬን ስም አስጠራለሁ

በሚል አመለካከት ከሀገሩ የወጣው

ኢንጂነሩ ግዙፍ የምስል አምራች

ካምፓኒን ለተወሰኑ ጊዜያት ካገለገለ

በኋላ የነፍስያው ጥሪው ወደሆነው

የአውሮፕላን ሠራተኛነቱን እውን

በማድረግ TIMCO AVIATION

በተባለ የአውሮፕላን የአየር ጉዞ

ድርጅት ውስጥ ለመስራት አመለከተ፡

፡ አየር መንገዱም የኢንጅነሩን

የስራ ልምድና እውቀት በመረዳት

ተቀብለውት ስራውን መተግበሩን

ቀጠለ፡፡ ኢንጅነሩ በአውሮፕላን

ሜካኒክነት ጨምሮ በስትራክቸራል

ኢንጂነሪንግ ዘርፍ አሜሪካ ውስጥ

ከሚገኙ ታዋቂ ኢንጅነሮችና በታዋቂ

አየር መንገዶች ውስጥ ሠርቷል፡፡

ኢንጂነሩ እውቀት የማያልቅ

መሆኑን በመረዳቱ በአይቬሽን

ኢንዱስትሪ ውስጥ እየሰራ በጠፍር

ምርምር ዘርፍ ውስጥ እውቀት

ሊያስጨብጠው የሚችለውን እውቀት

ለማግኘት Aero space የትምህርት

ዘርፍ የዶክትሬት ዲግሪውን ለመማር

ተወዘገበ፡፡ በአለማችን ጥቂት የሚባሉ

የAero space ምሁራን ውስጥ

ኢትዮጵያዊ ኢንጂነር አንዱ በመሆን

በደማቅ ቀለም እንዲፃፍ ኢንጅነር

ዘለዓለም ጣሰው አድርጓል፡፡

ኢንጂነሩ የኢትዮጵያ አየር

መንገድ በቅርቡ ያስገባውና በአለማችን

ፈጣን የሆነውና በአፍሪካ በኢትዮጵየ

ብቻ የሚገኘው ግዙፍ ድሪምላይነር

ቦይንግ 787 አውሮፕላን ላይ ለግዢ

በመሳተፍ በሙያው ከፍተኛ የሆነ

ድርሻውን አበርክቷል፡፡

ኢትዮጵያዊው ኢንጅነር ዘለዓለም

ጣሰው አሁን በሚሰራበት በአለማችን

ግዙፍና ታዋቂ በሆነው የጃንቦጄት

ካምፓኒ ውስጥ ከአሜሪካ ኢንጂነሮች

ጋር በመሆን በስትራክቸራል

ኢንጂነሪንግ ዘርፍ ውስጥ በአውሮፕላን

ዲዛይነርነት እየሰራ ሲሆን ከዚህም

በተጨማሪ በቦይንግ 737፣ ቢ757ና

ቢ767 ኤይር ክራይት አውሮፕላኖች

በመሳተፍ የራሱን የሆነ ሙያዊ

ክህሎቱን አበርክቷል፡፡ በበረራ ላይ

በአየር ማረፊያ ቦታዎች በሄሊኮፕተር

ቴክኒክ ላይ በአብራሪዎች ላይ የአየር

በረራ አውሮፕላኖች የበረራ ስርዓት፣

የአውሮፕላን ዲዛይን፣ በአውሮፕላን

ሞተር እምቅ ኃይል ላይ ጥገናና

እድሳት የመሳሰሉትን ተግባሮች

በሙያው በአለማችን በሚገኙ

የአውሮፕላን ካምፓኒዎችና አየር

መንገዶች ውስጥ በሚመከርና ሙያዊ

ክህሎቱን በመጠቀም እያደረገ ያለው

ተሳትፎ የላቀ ነው፡፡

ዶክተር ኢንጂነር ዘለዓለም

ጣሰው በተለያዩ ሃገራት ያካበተውን

ዕውቀትና ልምድ ሰንቆ የአገሩን

የአየር ትራንስፖርት ካደጉት ሃገራት

ተርታ ለማሳለፍ ትልቅ ራዕይ

እንዳለው አበክሮ ገልጿል፡፡ የሚገባው

ደረጃ ላይ የደረሰ ትምህርትና

ልምድ አካብቶ እንደጨረሰ በሃገሩ

መሬት ላይ ላቡን አፍስሶ በድህነት

በድህነት የምትታወቀውን ኢትዮጵየን

ከተረጅነት ለማላቀቅ በሙያው

የበኩሉን ድርሻ እንደሚያደርግ

ባስቀመጠው ራዕይ ላይ በቀዳሚነት

አስፍሮታል፡፡ ከዚህም በተጨማሪ

በተለያዩ የአለማችን ሃገሮች ያካበተውን

እውቀት ከአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ጋር

በመተባበር በኢንጅነሪንግ ትምህርት

ክፍል የሚገኙ ተማሪዎችን ሙያዊ

እገዛ ለማድረግ አስቧል፡፡ ተዝቆ

የማያልቀውን እውቀት በተለይ

በሜካኒካል ኢንጅነሪንግ ተማሪዎች

ጋር በመስራት ያገሪቱን ምሁራን

አሁን ካለበት ደረጃ ከፍ አድርጎ ለሃገሩ

የሚቆረቆር እና አምራች ትውልድ

ለማፍራት በሙያው እንደሚሰራ

በራዕዩ ላይ አካቷል፡፡

ዶክተር ኢንጅነር ዘለአለም ጣሰው

ባገሪቱ ጎዳና ላይ ፈሰው የእለት

ጉርሳቸውን በማጣት በረሃብ አለንጋ

በሚቀጡት ወገኖች ላይ ትልቅ ስራ

ለመስራት እቅድ እንዳለው ገልጿል፡

፡ እነዚህ ጧሪ የሌላቸው አዛውንቶች፣

ወላጅ አልባ የሆኑ ሕፃናት፣ አቅማቸው

የደከሙ ወገኖችን ለመርዳትና ለማገዝ

የሚያስችል ድርጅት እንደሚከፍት

ለማራኪ መፅሄት በሰጠው የድረ ገፅ

ቃለምልልስ ገልጿል፡፡ እነዚህ በጎዳና

ላይ ፈሰው የሰውን እጅ እየጠበቁ

መሽቶ የሚነጋባቸውን ወገኖቻችን

“ያለ እኛ ማን አላቸው” በማለት

አቅሙ በፈቀደው ለመረዳት በድጋሚ

በአፅንኦት ተናግሯል፡፡

ዶ/ር ኢንጅነር ዘለአለም ጣሰው

“አደርገዋለሁ” በሚል ወኔ ተነስቶ

የብዙ ዕውቀት ባለቤት የሆነ ድንቅ

የኢትዮጵያ ፍሬ ነው፡፡ አሁን ኑሮውና

ስራው በባህር ማዶ ቢሆንም የቀሩትን

እውቀትና ልምድ አካብቶ አገሩ ላይ

እንደሚሰራ ራዕዩ ላይ አስፍሯል፡

፡ ይህ ደግሞ ምን ያህል አገር

ወዳድ እንደሆነ የሚያሳይ ሲሆን

በተለያዩ የአለማችን ሃገራት ያሉትን

በርካታ ምሁራንን ትኩረታቸው ወደ

ሃገር ቤት እንዲሆን የሚሰቀስቅስ

ጭምር ነው፡፡ ይህ ራዕዩም ተሳክቶ

ኢትዮጵያ ካሰበው ደረጃ እንድትደርስ

የሁላችንም ምኞት ነው እያልኩ

በዚሁ ተሰናበትኩኝ፡፡

ሰላም

ኢ

ንጂነሩ እውቀት የማያልቅ መሆኑን

በመረዳቱ በአይቬሽን ኢንዱስትሪ

ውስጥ እየሰራ በጠፍር ምርምር ዘርፍ

ውስጥ እውቀት ሊያስጨብጠው የሚችለውን እውቀት

ለማግኘት Aero space የትምህርት ዘርፍ

የዶክትሬት ዲግሪውን ለመማር ተወዘገበ፡፡ በአለማችን

ጥቂት የሚባሉ የAero space ምሁራን ውስጥ

ኢትዮጵያዊ ኢንጂነር አንዱ በመሆን በደማቅ ቀለም

እንዲፃፍ ኢንጅነር ዘለዓለም ጣሰው አድርጓል፡፡pî 1 lØ` 41 ግንቦት 2005 ዓ.ም

10

“አንናገርም”

ፊልም በሲኒማ አምፔየር ረቡዕ በ10 እና በ12 ሰዓት

á‹­

ድረስ ለክቡር ፕሬዚዳንት

ግርማ ወ/ጊዮርጊስ

በህይወት ዘመንዎ

ሲመኙት የነበረውን መንበረ ስልጣን

በዘገምተኛው አካሄድ ደርሰውበት

ይሄው የኢትዮጵያ ፕሬዝዳንት

ከተባሉ 18 አስቆጥረዋል፡፡ ቢሆንም

ቅሉ ፕሬዚዳንት ከመሆኗ በፊት

ኢትዮጵያን ያገለገሉት ጊዜና የስራ

ክንውንዎ ሚዛን የሚደፋ ሆኖ

አግኝቼዋለሁ፡፡ ከአሁኑ የስልጣን

ዘመንዎ ከውትድርና ጀምረው

ያረገጡት ያልሰሩት ከፍተኛ

ቦታ እንደሌለ ታሪክዎ ያወሳል፡፡

ሲቪላይዜሽንን ጨምሮ በኢትዮጵያ

የቀይ መስቀል እስከ በላይ ጠባቂነትና

በመሳሰሉት በአንዳንድ በማህበረሰብ

መገልገያ መገናኛ ሬዲዮን መስመሮች

ጽሑፎች ብቅ እያሉ የሚሰጡት

አስተያየት ግራ የሚያጋባ ሆኖ

ታይቶኛል፡፡ ለፖለቲካ ፍጆታ ይሁን

የእድሜ መግፋት ጉዳይ ይሆን ስል

እራሴን እጠይቃለሁ፡፡ ግራ ካጋቡኝ

ከቅርብ ጊዜ ንግግርዎ ሁለት ሦስቲን

አንኳር ነጥቦች ላውሳልዎ፡፡

የብፁዕ ወቅዱስ አቡነ ጳውሎስ

ህልፈተ ህይወታቸውን ተከትሎ

በብዙሐን ዘንድ አነጋጋሪ ከሆኑት

ርዕሰ ጉዳዮች መካከል በቀዳሚነት

ያነጋገረው የፕትርክና መንበሩን

ማን ይተካው በሚለው ጥያቄ ዙሪያ

ከበርካታ አነጋጋሪ ጉዳዮች መሐል

የእርሶም መልስ አነጋጋሪ ሆኖ

ሰንብቶ ነበር፤ ፓትርያርክ ጳውሎስ

አልፈዋልና አዲስ መሾም ያስፈልጋል

በማለት በጥድፊያ የሚሆን ነገር

እንደሌለ በመገንዘብ በተለይ ሁለቱ

አብያተ ክርስቲያናት መሪዎች

መካከል የተጀመረውን የእርቀ ሰላም

አጀንዳ በሁለቱ አካላት በጐ ተነሳሽነት

በአስቸኳይ ፋይሉን በመክፈት

ቤተክርስቲያኒቱ አንድ የምትሆንበትና

ወደ ቀድሞ አንድነቷ የምትመለስበት

እንዲሁም የቀድሞ ፓትርያርክ ተግቶ

መስራት አንደሚጠበቅበት በየጋዜጦች

መፅሔቶች በውጭ ሬዲዮኖች በቪኦኤ

በዶቼ ቬሌ ይህን አይነቱ እርምጃ

ደግሞ ከየትኛውም አቅጣጫ ለማየት

ቢሞከር ሀገራዊ ሆነ መንፈሳዊ

ጠቀሜታው የጎላ ነው፡1 በተጨማሪም

የመንፈሳዊያን መሪዎችም ሆነ

የቤተክርስቲያን አጀንዳ ሰላምና ሰላም

እስከሆነ ድረስ ለዓመታት የለዘቀው

ቀውስና ትርምስ መግታታና ማቆም

የሚቻለው መንበሩ ከፓትርያርክ

መርቆርዮስ አልፎ ለማንም ሊሆን

እንደማይችልና እንደማይገባ በማመን

ልብዎን ያሳሰብዎ በክብሮም ብስራት

ፓትርያርክ መርቆርዮስን ወደ ቀድሞ

መቀመጫቸው ለመመለስ በሚያሳየው

በጎ ተነሳሽነት ነው፡፡ በህይወት ባሉ

ፓትርያርክ ላይ ፓትርያርክ ለመሾም

አይደለም ሊመኮር ፈጽሞ ሊታሰብ

አይገባም፡፡ ፓትርያርክ መርቄርዮስ ወደ

መንበራቸው ይመለሱ የሚለው ጥያቄ

ባበረከተበት ወቅት ፕ/ት ግርማ ወ/

ጊዮርጊስ በጋዜጦች በውጭ ሬዲዮኖች

ብቅ ብለው ምዕመናኑን እልልታና

ጭብጨባ ያላበሰ ንግግርዎትን

አሰሙ፡፡ ብፁዕ ወቅዱስ አቡነ

መርቆርዮስ ወደ ሀገራቸው መተው

መንበረ ፕትርክናውን እንዲረከቡ

ደብዳቤ ጽፌላቸዋለሁ አክለውም

ፓትርያርክ ሳይሞት ሌላ መተካት

አግባብ አይደለም ቤተክርስቱያንም

መፅሐፌም አይፈቅድም የለበትም

ሲሉ ላዳመጠው ላነበበው ለመላው

ህዝብ ተሰራጨ፡፡ ለመንግስትም

በይቅርታ ደብዳቤ አስገብቻለሁ፤ ወደ

ሀገራቸው እንዲመለሱ ከቤተክህነትና

ከሲኖዶሱ ከሚመለከተው ጋር

ውይይትና ደብዳቤ እጽፋለሁ ሲሉ

ተደምጠዋል፡፡ ይሄን ባሉ አፍታም

ሳይቆዩ በሬዲዮኖቹ ከመንግስት

ባለስልጣን ጋር እንዳልተነጋገሩ

መንግስትም የማይመለከተው

መሆኑን ገለፁ፡፡ ሲቀጥልም

ቤተክህነትና ሲኖዶሱ ምንም አየነት

ንግግርም ሆነ ደብዳቤ እንዳልደረሰውና

በጉዳዩም እንደማይመለከተው ሲገልጽ

ሲኖዶሱ አክሎ አቡነ መርቆርዮስ

ሀገራቸው መግባትና በሚፈልጉት

ገዳም መቀመጥ እንደማንኛውም

መነኩሴ ቀለብ ተቆርጦላቸው በክብር

መቀመጥ እንደሚችሉ ሲገልፁ

ስድስተኛ የፓትርያርክ ምርጫ ላይ

ስላለን ወደ ኋላ አንመለስም ብለዋል፡

፡ ሲቀጥልም ባለ ጉዳይ የሆኑት አቡነ

መርቆርዮስ በስልክ አግኝተዋቸው

ዶቼ ቬሌና ቪኦኤ ከፕ/ት ግርማ

ወ/ጊዮርጊስ ምንም አይነት የጥሪና

የሰላምታ ደብዳቤ እንዳልደረሳቸው

ገልፀዋል፡፡ ይሁንና ሌሎችን ተከትሎ

ፕ/ት ግርማ ወ/ጊዮርጊስ እነዚሀ

ሬዲዮ ጣቢያዎች ባደረጉላቸው የስልክ

ቃለ ምልልስ በአጭሩ ትቸዋለሁ

አስቤ ነበር፤ ከመንግስት ባለስልጣን

ሆነ ከቤተ ክህነት ከሲኖዶስ ጋር ሌላ

ችግር ስላላቸው ትቸዋለሁ አስቤ ነበር፡

፡ ችግራቸው ሃይማኖታዊ ሳይሆን

ፖለቲካዊ ሆነ አግኝቸዋለሁ ብለው

መንታ ምላስ ሲሆኑ ተደምጠዋል፡፡

ጋዜጠኛው ባደረገላቸው የአውጫጭኝ

ጥያቄ አደረኩ ያሉትንም አስቤ ነበር

እንጂ አላደረኩም ሲሉ ተደምጠዋል

ሌላው፡፡

በአፍሪካ ህብረት ላይ በተተከለው

ሀውልት በተደረገው ንትርክ አሁንም

ኢትዮጵያ ትልቁን ድርሻ ሳይሆን

መስራችም ሀገርም በቅኝ ግዛት

ስላልተገዛች መሰባሰቢያ ቦታም የሰጠች

ሀገር ነች፡፡ ለሽቅም ተዋጊዎችም

በድብቅ መሳሪያ ገንዘብ በመርዳትም

ሆነ በማሰልጠን የቅኝ ግዛት ነፃ

እንዲወጡ ትልቅ አስተዋፅኦው

የአፍሪካ ህብረት ለመመስረቱ

ኢትዮጵያ ነች፡፡ በጊዜውም ንጉስ ኃ/

ስላሴ ለዚሁ ህብረት መመስረት

ከማንም የቀደመ ትልቁን ቦታ መያዝ

ይገባቸዋል፡፡ በህብረቱ አዳራሽ የሳቸው

ሀውልት ይገባል ሲሉ ገልፀዋል፡፡

ከሰሞኑ ደግሞ የአፍሪካ

ህብረት ጐዳና የሆነው ቦታ ላይ

በደርግ ዘመነ መንግስት የሌለን

ሀውልት የቆመበት ቦታ ላይ

የአፄ ኃ/ስላሴ ሀውልት ይቆማል

ሲሉ ተደምጠዋል፡፡ ከመንግስት

ጋር የተቃራኒ ሃሳብ መስጠት

የሚያበዙት ፕ/ት ግርማ ወ/ጊዮርጊስ

ካልጠፋ ቦታ በመንግስት ያልተገለፁ

በፋሲካ በዓል እንኳን አደረሳችሁ

ብለው ለህዝብ መልካም በዓል ሲሉ

የአፍሪካን ህብረት የወርቅ ኢዩቤልዮ

የምስረታ ዘመን አመትን ሲገልፁ

ሌሊንን ደርግ ያቆመበትን ኢህአዴግ

የናደውን ለአፄ ኃ/ስላሴ መሰጠቱ

አስደንጋጭ ነው፤ ካልጠፋ ቦታ

ሶሻሊዝምን በዘውድ መተካቱ ለምን

ያስፈልጋል የታገሉለት የመሰረቱት

የአፍሪካ ህብረት ቦታ ጠፍቶ ነው፡፡

አክለውም በቅርቡ እንደሚሆን ተስፋ

አለኝ ብለዋል፡፡

በክቡር ጠ/ሚ/ር ኃ/ማርያም

ደሳለኝ ካስመራ መንግስት ጋር

ለመነጋገር አስመራ እስከመሄድ

የወሰኑት ቁርጠኝነት ስትራቴጂ

ወይስ ታክቲካዊ እየተባለ አነጋጋሪ

ሆኖ የከረመ ወሬ ነበር፡፡ በፖለቲካ

ፍጆታ እንዳልሆነ የሀገሪቱ

የኢኮኖሚ ቀውስ ታክቲካዊ ከመሆን

ስትራቴጂያዊነት ያመላክታል እየተባለ

ብዙ ያወዛገበ ጉዳይ ሆኖ በጠ/ሚ/

ሩም በፓርላማ ሪፖርታቸው ለአለም

ኤርትራ እንቢተኛነትን የአሸባሪ

ማከመቻ መሆኑን ማሳወቅ አለብኝ፤

ኢትዮጵያ ምንጊዜም ከኤርትራ

መንግስት ጋር ለመወያየት

ፍቃደኛ ነች ሲሉ አሁንም በፊትም

ያቆማችን ጉዳይ ነው ብለው

ቢገልፁም ንግግራቸው ኤርትራን

ለማሳጣት እንጂ የኢትዮጵያን

ህዝብና የኢኮኖሚውን ቀውስ ሆነ

ሰላመን ለማረጋገጥ እንዳልሆነ

በአንደበታቸው መልስ ተሰጥቶናል፡

፡ ያወዛጋቢው የፕሬዝዳንት ግርማ

ወ/ጊዮርጊስ ንግግር አሁንም ለፋሲጋ

በዓል እንኳን አደረሳችሁ ባሉበት

ወቅት ስለ አገልግሎታቸው ስለ

ስልጣን ዘመናቸው ገና እንደሆነ

ገልፀው በስራቸው ደስተኛና ስኬታማ

እንደሆኑ ገልፀው የወጣትነት

ዘመኔን አስመራ ነው የጨረስኩት፡

፡ አስመራን ከአንድ ተወላጅ በላይ

አቃታለሁ፤ አገልግያታለሁ፡፡ ለ21

ዓመት በኤርትራ በማህበራዊ ሆነ

በፖለቲካዊ ዘርፍ አገልግያታለሁ፤

የኤርትራ መገንጠል ከሚገባው በላይ

ይቆጨኛል፡፡ ኤርትራ መገንጠሏ

የህዝቦች ፍላጐት አይደለም፤

የኢትዮጵያንም የኤርትራም ህዝቦች

የሁለቱ መሪዎች ሲሉ በሸገር ኤፍ

እም 102 ሬዲዮን እንኳን አደረሳችሁ

ብለዋል፡፡ በባህል በቋንቋ በዘር በምንም

የማንለያይ ከአንድ በላይ ሲባል ብቻ

አንድ ነን ኤርትራን በጣም ነው

የምወዳት እስከ ምናምን ወደብ

ብለው የስልጣን ዘመኔን እንዳበቃሁ

የመጀመሪያዬ ፍላጐቴ አስመራን

ኤርትራን መጐብኘት መሄድ ነው

አናስገባም እንቢ ይሉኛል፡፡ እንዲያ

አገልግያቸው አይሉኝም እያሉ

ፈገግታ አጅበው ሲናገሩ ተደምጠዋል፡

፡ እንዲህ ከመንግስት ህግ መምሪያና

ፖሊሲ እንዳሻቸው የሚያናግራቸው

ፍላጐታቸው ምን እንዲያው በሰበብ

አስባቡንስሀ መግባቱዋ ይሆን

የሃሳብዋን የልቦዎን ባይሰሩ የቦልዋን

ተናግረው ሊበዋት ነው፡፡ የስልጣን

ዘመንዋም ይብቃዎት አማኝም

የኦርቶዶክስም እምነት ተከታይ

ነዎትና ልቦዋ ያሳሰብዎ የመጨረሻ

ዘመንዎን በዚሁ ከልብ በሚወዱት

በሚያመልኩት ቤተክርስቲያን የጡረታ

ዘመንዎን ከዘራዋን ይዘው ከጓደኞቹ

ጋር በእረፍት እንዲያሳልፉ መልካም

ፋሲካ እያልኩ እሰናበተዋለሁ፡፡

ፓትርያርክ

መርቄርዮስ ወደ

መንበራቸው ይመለሱ

የሚለው ጥያቄ

ባበረከተበት ወቅት

ፕ/ት ግርማ ወ/

ጊዮርጊስ በጋዜጦች

በውጭ ሬዲዮኖች

ብቅ ብለው

ምዕመናኑን እልልታና

ጭብጨባ ያላበሰ

ንግግርዎትን አሰሙ፡፡

maledatimes11

pî 1 lØ` 41 ግንቦት 2005 ዓ.ም

“አንናገርም”

ፊልም በሲኒማ አምፔየር ረቡዕ በ10 እና በ12 ሰዓት

በተሻገር ጣሰው

እምነት ማመን ነው ያመነውን እምነት ትክክል

ነው ብሎ መቀበል በዚህ አምነን በተቀበልነው እምነት

ውስጥ የምናምነው ፈጣሪንና የምናመልክበት ቦታ

ያስፈልጋሉ፡፡ ከዚህ በተጨማሪ የእምነቷን ስርዓት

የሚያስፈፅሙ ሰዎች ያስፈልጋሉ፡፡ በአለማችን

በብዙ ሺህ የሚቆጠሩ የእምነት ተቋማት ይገኛሉ፡፡

እነዚህ የእምነት ተቋማት የራሳቸው የሆነ ዶክትሪን

አላቸው ዶክትሪናቸው እምነታቸውን፣ ለማራመድ

እንደ ህግ አድርገው የሚጠቀሙበት ነው፡፡

መፅሐፍ ቅዱስ “እምነት ከመስማት ነው

መስማትም ከእግዚአብሔር ቃል ነው” ይላል ሰዎች

የእግዚአብሔርን ቃል ለመስማት የሰሙትን ቃል

አምነው ከተቀበሉ ወደ እምነት አማኝነት መንገድ

ይጓዛሉ ማለት ነው፡፡

አብዛኛዎቹ የእምነት ተቋማት የገንዘብ

ምንጫቸው እምነቱን አምነው ከተቀበሉት ሰዎች

በሚያደርጉት ምፅዋት ነው፡፡ በዚህም ቤተክርስቲያን

አሊያም መስጊድ ውስጥ ለሚያገለግሉ አገልጋዮች

የደሞዝ ክፍያ ይውላል፡፡ ከዚህም በተጨማሪ ሌሎች

የገንዘብ ማግኛ መንገዶች አሏቸው፡፡ በተለይ በአሁኑ

ሰዓት በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ውስጥ አነጋጋሪ እየሆነ

የመጣው ጉዳይ ቢሆን የቤተክርስቲያኑ አለቆችና

ፀሃፊዎች እየሰሩ ያሉት የሙስና ጉዳይ ነው፡፡

በዚህ ጉዳይ ላይ ተዘዋውሬ ባጠናውት

ጥናት መሠረት ከተለያዩ የሀገሪቱ ክፍሎች

የቤተክህነት ትምህርት እንደ “ደጓ”፣ “ቅኔ”፣ ቅስናና

ድቁና ተምረው በተለያዩ አብያተክርስቲያናትና

አድባራት ለመቀጠር ሲመጡ በተማሩት

ትምህርት ተወዳድረው ሳይሆን ቤተክርስቲያኑን

በሚያስተደድሩት አስተዳዳሪ ወይንም አለቃ ከዚህም

በተጨማሪ ፀሃፊ ለሚጠይቋቸው ገንዘብ መክፈል

ሲችሉ ነው የሚቀጠሩት መክፈል ካልቻሉ ግን

በተማሩት የቤተክህነት ትምህርት ተቀጥረው

መስራት አይችሉም፡፡ ይህን ጉዳይ እያንዳንዱ

ቤተክርስቲያን ውስጥ የሚያገለግሉ ቀሳውስት፣

ዲያቆናትና፣ አገልጋዮች ያውቁታል፡፡ የሚጠይቁት

የሙስና ገንዘብ ከሶስት ሺህ እስከ አምስት ሺህ

ይጠጋል መክፈል የሚችል የተጠየቀውን ገንዘብ

ከፍሎ ተቆጥሮ ማገልገል ይጀምራል፤ መክፈል

የማይችለው ደግሞ ቀን ቀን የቀን ስራ እየሰራ

ሌሊት ወደ ቤተክርስቲያን በመሄድ እያገለገለ ደጅ

ይጠናል፡፡ እንደዚህ የሚያደርጉት መንፈሰ ጠንካራ

የሆኑ አገልጋዮች ናቸው፡፡

አንዳንዶቹ ደግሞ የአብያተ ክርስቲያናቱ

የእምነት ተቋማት አነጋጋሪ ሙስና

አስተዳዳሪዎችና ፀሃፊዎች የጠየቋቸውን ገንዘብ

መክፈል ባለመቻላቸው ምክንያት ተስፋ ቆርጠው

የሚኖሩ ብዙ የቤተክህነት ሊቃውንቶች አሉ፡፡

በዚህ ጉዳይ ላይ አንድ ስሙን ለመጥቀስ

በማልፈልገው ቤተክርስቲያን ውስጥ አንድ ከሰሜን

ሸዋ የመጣ ዲያቆን ለሁለት አመት ያህል ደጅ

እየጠና በነፃ ካገለገለ በኋላ እንዲቀጥሩት ደብዳቤ

ለቤተክርስቲያኑ ፀሃፊ ያስገባል፡፡ በዚህን ጊዜ

የተሰጠው መልስ አምስት ሺህ ብር ስትከፍል ነው

ልትቀጠር የምትችለው የሚል ምላሽ ይሰጠዋል፡

፡ ዲያቆኑ እንኳን አምስት ሺህ ብር የሚከፍለው

ቀርቶ የእለት ጉርሱን የሚሸፍንበት አምስት ብር

እንኳ የሌለው ቺስታ በመሆኑ ተስፋ ቆርጦ ሳሪስ

አካባቢ በሸክም ስራ ተሰማርቶ ህይወቱን እየመራ

የሚገኝ የቤተክህንት ሰው እያለቀሰ አውግቶኛል፡፡

ለዚህ ዲያቆን የውድቀት መንስኤ የሆነው የገንዘብ

ማጣትና የሚከፍለው ሙስና ባለመኖሩ ነው፡፡

በአንድ ሀገር ለይ የሙስና መስፋፋት በዜጐች

የመኖር ህልውና ላይ አሉታዊ የሆነ ተፅዕኖ

ያሳድራል፡፡ ዜጐች ከሀገር ወጥተው አንዲሰደዱ

ያደርጋል፤ በስልጣን ላይ ያሉ አካላት በልተው

ጠጥተው ሲያድሩ እታች ያሉት ማህበረሰቦች ደግሞ

የሚበሉትና የሚጠጡት አጥተው አፋሽከው ውለው

እንዲያድሩ አይነተኛ መንስኤ ይሆናል፡፡

በሙስና ጉዳይ ላይ አለም አቀፍ ድርጅት

የሆነው “ ትራንስፓረንሲ ኢንተርናሽናል” “ሙስና

ሲባል የግል ጥቅም ለማግኘት ሲባል ስልጣንን

አላግባብ መጠቀም ነው፡፡ ህልውናም መተዳዳሪያው

ወይንም ደስታው ስልጣን ላይ ያሉ ሰዎች ሐቀኛ

በመሆናቸው ላይ የተመካ ማንኛውም ግለሰብ ሙስና

በሚያስከትለው ጉዳት ተጠቂ ነው” ሲል ይገልፀዋል፡

፡

አንተስ በሙስና ችግር ምክንያት ጉዳት

ደርሶብህ ያውቃል? ምናልባትም ከላይ

እንደጠቀስኩት አይነት ሁኔታ አላጋጠመህ ይሆናል፡

፡ ነገር ግን ሙስና በሚያስከትለው ችግር በሆነ

መልኩ መነካትህ አይቀርም፡፡ ትራንስፓረንሲ

የተባለው ድርጅት የህዝብ ተቋማት ምን ያህል

በሙስና እንደተዘፈቁ የሚጠቁሙ መረጃዎችን

በ2011 አውጥቶ ነበር፡፡ በዚህ መረጃ ላይ አካላት

ከዜሮ (ሙስና ከተንሰራባቸው) እስከ 10 (ሙስና

ያልተንሰራፋባቸው) ድረስ ደረጃ የተሰጣቸው ሲሆን

ግምገማ ከተደረገባቸው 183 አገራትና ክልሎች

ውስጥ አብዛኛዎቹ ደረጃዎቹ ከአምስት በታች ነው፡፡

ይኸው ድርጅት ከሁለት አመት በፊት በ2009

ባወጣው አመታዊ ሪፖርት ሙስና እጅግ የተስፋፋ

ሲሆን ለዓለማችን ከሙስና መቅሰፍት ነፃ የሆነ

ተቋም እንደሌለና የእምነት ተቋማትም ጭምር

በሙስና እንደተነካኩ ይገልፃል፡፡

በአንዳንድ ሁኔታዎች ሙስና

ከፍተኛ ጥፋት ሊያስከትል

ይችላል፡፡ ለምሳሌ ያህል በ2010

በሄይቲ በደረሰው ከባድ የመሬት

መናወጥ ምክንያት የሞቱት ቁጥር

እንዲያሻቅብ በከፊል አስተዋፅኦ

ያደረገው “ሙስናና ግዴለሽነት”

እንደሆነ ታይም መፅሔት ዘግቧል፡፡

ታይም መፅሔት አክሎ

ሲገልፅ “ይህ የሆነበት ዋነኛው

ምክንያት ህንፃዎቹ ችሎታ ያላቸው

መሐንዲሶችን ንድፍ የተከተሉ

አይደሉም፤ የህንፃ ተቆጣጣሪ አካላት

ተብለው የተመደቡት የመንግስት

ሠራተኞችም ቢሆኑ ዳጐስ ያለ

ጉቦ ይቀበላሉ፡፡ ስለዚህ በአይቲ የደረሰውን አደጋ

መቆጣጠር አልተቻለም” ሲል መፅሔቱ መንስኤውን

ገልፆ ተንትኗል፡፡

በዚህም ጉዳይ በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ

ቤተክርስቲያን ውስጥ እየታየ ያለው የሙስና ጉዳይ

አነጋጋሪ እየሆነ የመጣ ጉዳይ ቢሆንም ወደፊት

ይህ ጉዳይ በዚሁ ከቀጠለ ብዙ የቤተክርስቲያኒቱን

ሊቃውንቶችን የምናጣበት ደረጃ ላይ ልንደርስ

እንችላለን፡፡

ሙስና… በስልጣን ላይ ያሉ አካላት

በስግብግብነትና ራስን ከመውደድ አንፃር የራሳቸው

ያልሆነን ገንዘብ ስልጣናቸውን መከታ በማድረግ

የሚያካብቱት የብዙሃን ገብት ነው፡፡ በዚህ ጉዳይ

ላይ መፅሐፍ ቅዱስ በሮሜ. ም.3-9 ላይ እንዲህ

ይላል፡፡ “ፈውስ እንደሌለው በዘር የሚተላለፍ በሽታ

ኃጢያትም በውስጣችን ይኖራል፡፡ ኃጢያት በሺዎች

ለሚቆጠሩ ዓመታት የሰውን ዘር እንደ ንጉስ ሲገዛ

ቆይቷል፡፡ የኃጢያት ህግ ሁልጊዜም በውስጣችን

ይሰራል፡፡ ይህ የኃጢያት ዝንባሌ ብዙዎች

የራሳቸውን ጥቅም እንዲያስከብሩ ያነሳሳቸዋል፡፡

አሊያም ቁሳዊ ነገሮችን ለማካበት ወይንም ስልጣንን

ለማግኘት ትልቅ ቦታ ስለሚሰጡ በሌሎች ላይ

ተረማምደውም ቢሆን እነዚህን ነገሮች ለማግኘት

እንዲጥሩ ይገፋፋቸዋል”

ዓለማችን ስግብግብነትና ራስ ወዳድ በሆኑ

ሰዎች የተሞላች ናት፡፡ እንዲህ ባለው ዓለም ውስጥ

አንዳንዶች ለየት ብለው መታየት ይከብዳቸዋል

ለየት ብለው ራስ ወዳዶች መሆናቸው ለስልጣን

እንዲቋምጡ ያደርጋቸዋል፡፡ ከዚህ በተጨማሪ

ከሚያስፈልጋቸው ገንዘብ በላይ የማግበስበስ

ከፍተኛ ፍላጐት ያድርባዠዋል፡፡ የሚያሳዝነው ነገር

እንዲህ ያሉት ሰዎች እነዚህን ነገሮች ለማግኘት

ሲሉ ሐቀኝነት የጐደለው ነገር ከማድረግ ወደ

ኋላ አይሉም፡፡ እነዚህ ሰዎች ጐጂ ተፅዕኖዎችን

ለመቋቋም ከመጣር ይልቅ ክፉ በማድረግ ብዙዎችን

ይከተላሉ የላል፡፡ ዘፀአት 23፡2

ክፉ በማድረግ የገንዘብ ጥቅሞች ለማግኘት

የፈጠረው ስግብግብነት ከህዝብ ተቋማት

የተሸጋገረው “ገንዘብ የኃጢያት ስር ነው” አይደለም

የሚለው ታላቁ መፅሃፍ፡፡

በሙስና ሀብታም ለመሆን ቆርጠው የተነሱ

ፈተናና ወጥመድ ውስጥ ይወድቃሉ፡፡ እንዲሁም

ጥፋትና ብልሽት ውስጥ በሚዘፈቁ ከንቱና ጐጂ

በሆኑ ብዙ ምኞቶች ይይዛሉ፡፡ ምክንያቱም የገንዘብ

ፍቅር የብዙ ዓይነት ጐጂ ነገሮች ስር ነው፡፡

የሃይማኖት አባቶች ባላቸው ከፍተኛ የሆነ

የነዋይ ፍቅር የነሳ ለሚያገለግላቸው ምዕመናን እንደ

ሀብት መጠናቸው ነው ከክርስትና አንስቶ እስከ

ፍትሃት፣ እንዲሁም የአርባና የሰማንያ ድግሶች

ላይ የሚያከናውኑት ፀሎትና ምርቃት ይለያያል፡

፡ ሁሉም ሰው በእግዚአብሔር አምሳያ የተፈጠረ

ቢሆንም እነሱ ግን ይሄን አይረዱትም፡፡

ሌላው በአብያተ ክርስቲያና አሳሳቢ እየሆነ

የመጣው ጉዳይ ቢኖር የዘረኝነትና የብሔርተኝነት

ጉዳይ ነው፡፡ በአንድ ቤተክርስቱያን ውስጥ ያለው

አስተዳዳሪ የእሱ ብሔር ተወላጆችን ከዲያቆን

አንስቶ እስከ ድጓ መምህር የሆኑትን ሰዎች

እንዲቀጠሩ እድል ይሰጧቸዋል፡፡ ይህ ደግሞ

የጠባብነት አስተሳሰብና ሙስና ነው፡፡ በዚህ ጉዳይ

ላይ አዲሱ ፓትርያርክ ይህን ችግር ተመልክተው

በየአብያተ ክርስቲያናቱ ያሉትን ችግሮች ለአንዴና

ለመጨረሻ ጊዜ ሊቀርፉላቸው ይገባል እያልኩኝ

በዚሁ ተሰናበትኩኝ ኢትዮጵያን እግዚአብሔር

ይባርክ፡፡pî 1 lØ` 41 ግንቦት 2005 ዓ.ም

12

“አንናገርም”

ፊልም በሲኒማ አምፔየር ረቡዕ በ10 እና በ12 ሰዓት



እግር ጥሎኝ በእግዚእሔር

እንግድነት በአንድ የቅኔ ት/ቤት

ባደርኩ ዕለት ከአንድ የቅኔ ዘራፊ

ምናብ ስትወጣ የሰማኋት ናት፡፡

ትርጉሟም ‘በዘመነ- ስምንተኛው

ሺህ ከፈጣሪ ውጭ መነኩሴም ቢሆን

አትመኑ’ የሚል ነው፡፡

መሬት ላይ የወደቀን ወሬ

አንስቶ ዛፍ ላይ የሚያንጠለጥለው

የታዲያስ አዲስ የሬዲዮ ፕሮግራም

አዘጋጅ ሰይፉ ፋንታሁን በቃለ-

ምልልስ ጋብዟት ጀማነሽ ስትመለስ

‹‹አንዳንድ መዲያዎች ጀማነሽ

ሰሎሞን አዲስ ሃይማኖት መሠረተች

እያሉ የተዛባ መረጃ ለሕዝቡ

አሰራጭተዋል፡፡ ሃይማኖቱ ግን

የቆየ ነው፡፡ እኔ የመሰረትኩትም

የጀማነሽ ሰሎሞን የሞኝነት ጉዞ

“ኢትመኑ ሰብዐ እንበል ሠለስቱ ሥላሴ፣

በሳምናዊት ዘመን እመይከውን መነኩሴ፡፡”

አይደለም፡፡ አባቶች የመሠረቱት

ነው፡፡ እኔ ወደ እምነቱ ከገባሁ

አንድ ዓመት ተኩል ነው፡

፡ ከገመና ድራማ እንደወጣሁ

ሥራም ስላልነበረኝ በአንድ ጓደኛዬ

ጋባዥነት ወደዚህ የእምነት ማህበር

ተቀላቀልኩ፤ አባቶች (መንኩሴዎች)

ሲያስተምሩም ደስ ብሎኝ ነው

ተከታተልኳቸው፤ አምኘበት ገባሁ ፡

፡ አሁን እውነቱን እየቆፈርኩ ነው፡፡

ነቢዩ ኤልስ ወደ ኢትዮጵያ ምድር

መጥቷል›› ነበር ያልችው፡፡

‹‹የኢትዮጵያን ትንሳኤ

ሊያበሥር ታላቅ ባለሥልጣን

ነቢዩ ኤልያስ ከብሔረ ሕያዋን

ጳጉሜ 1/2003 ዓ.ም ወደ ምድር

መጥቶ በመካከላችን ይገኛል››

የሚለውን የሰማችው ጀማነሽ

አባቶች ከምትላቸው መንኩሴዎች

ነው፡፡ ‘ተዋሕዶ’ እና ‘ኦርቶዶክስ’

የሚሉትን ቃላት የመኖር ያለመኖር

ተገቢነት ጉዳይ ማህበረ-ቅዱሳን

በሎሚ መፅሔት ስለጀመረው

ለማህበሩ ልተወውና በልብስ

የተሸፈነ ሁሉ ሰው ነው? የመነኮሰው

ሁሉ መነኩሴ ነው? ልብሰ-ተክህኖ

የለበሰው ሁሉ ካህን ነው? የበግ

ለምድ ለብሰው ‘እኔ መሲህ ነኝ’

ብለው አሳቾች የሚመጡበት ጊዜ

እንዳለ በመጽሐፍ ቅዱስ መጻፉን

ሳታነብ የቀረች አይመስለኝም፤

ማስተዋል ሽሸቷት፤ሞኝነት

ተጠናውቷት ካልሆነ በስተቀር፡፡

‹‹ነገር ግን ሐሰተኞች ነቢያት

ደግሞ በሕዝቡ መካከል ነበሩ፡

፡ እንዲሁም በመካከላችሁ ደግሞ

ሐሰተኞች አስተማሪዎች ይሆናሉ፤

እነርሱም የዋጃቸውን ጌታ እንኳን

ክደው የሚፈጥን ጥፋት በራሳቸው

ላይ እየሳቡ የሚያጠፋ ነቀፋን በስውር

ያገባሉ፡፡ ብዙዎችም በመደራታቸው

ይከተሏቸዋል፡፡በእነርሱም ጠንቅ

የእውነት መንገድ ይሰደባል፡

፡ እነዚህ ሐሰተኞች መምህራን

ለገንዘብ ከመስገብገባቸው የተነሳ

ራሳቸው የፈጠሩትን ታሪክ እያወሩ

ይበዘብዟችኋል፡፡ ከብዙ ጊዜ በፊት

ጀምሮ ፍርድ ተዘጋጅቶላቸዋል፤

ጥፋትም ነቅቶ ይጠብቃቸዋል፡፡

››2ኛ ጴጥ2፥1-3

በዚህ ዘመን በሃይማኖት

ስም ስንት በዝባዥ ተፈጥሯል!?

በጥንቁልና ስም የሚዘርፈው ስንቱ

ነው!? በጥንታዊቷ የክርስትና

ሃይማኖት ጉያ ውስጥ ቆይተው

ለገንዘብ ብለው አዲስ ሃይማኖት

የመሠረቱና ወደ ሌላ ሃይማኖት

የገቡት ስንቶች ናቸው!? በቤተ-

ክርስቲያኒቷ ውስጥ ሆነው የእምነቱን

ዶግማ እያወቁ ቤተ-ክርስቲያኒቱን

(አገሪቱን) የሚያራቁቱ ቄስ-

መነኩሴዎች ስንቶች ናቸው!?

የዕውቀት ብርሃን መፍለቂያ

በሆነችው አቅሌስያ አድገው የድጓ፣

ቅኔ፣ አቋቋም፣ ቅዳሴ፣ መጽሐፍ-

— ምሑሩን ገንዘብ ስለሌለው

ብቻ አሽቀንጥረው ጥለው በምትኩ

የማያውቅ ባለሀብቱን ለቤተ-

ክርስቲያን አገልጋይነት (ሹመት)

የሚመለምሉ የቤተ-ክርስቲያኒቱ

አመራር ወንበዴዎችን እስኪ

ቤት ይቁጠራቸው!? እስከመቼ

ተሸፋፍኖ!? እስኪ እውነቱ ግልጥልጥ

ይበል!

ቤተ-ክርስቲያኒቷ በደሙ

የተመሠረተች ባትሆን ኖሮ

እኮ በእነዚህና መሠል ነቀርሶች

ከድውይነት ወደሟችነት ትንኳተት

ነበር፡፡ ዳሩ ግን አገርን ያል አንዳንድ

ደጋግ ሰዎች አይተዋትምና ቃሉንና

ዶግማዋን ጠብቀው የሚኖሩ

ልጆቿ በእቅፏ ሞልተዋል (በተለይ

በገጠሪቱ ኢትዮጵያ ክፍል፡፡)

እኔ እንደሚመስለኝ የጀማነሽ

ችግር ወንጌሉን የተከተለች

መሥሏት አስተማሪዎችን መከተሏ

ነው፡፡ ካባ የለበሰ ሁሉ መንኩሴ

ስለሚመሥላት ነው፤ በኹለት

እግሩ ቆሞ የሔደ ሁሉ ሰው ነው ብላ

ታምናለች ማለት ነው፡፡ ዳሩ ግን

ለገንዘብ ከመስገብገባቸው የተነሳ

(ለወሲብም ሊሆንም ይችላል፤

ወሲብን ፍለጋ የሚኳትኑ መነኩሴ

መሳይ መምህራን የተለያየ ስልት

የሚጠቀሙ ጐተራ ሙሉ ናቸውና)

ራሳቸው የፈጠሩትን ታሪክ እያወሩ

(እያቀነባበሩ) የሚበዘብዙ ጥቂቶች

አይደሉም፡፡

በዚህ ዘመን በሃይማኖት ስም ስንት

በዝባዥ ተፈጥሯል!? በጥንቁልና ስም

የሚዘርፈው ስንቱ ነው!? በጥንታዊቷ

የክርስትና ሃይማኖት ጉያ ውስጥ

ቆይተው ለገንዘብ ብለው አዲስ ሃይማኖት

የመሠረቱና ወደ ሌላ ሃይማኖት የገቡት

ስንቶች ናቸው!?

maledatimes13

pî 1 lØ` 41 ግንቦት 2005 ዓ.ም

“አንናገርም”

ፊልም በሲኒማ አምፔየር ረቡዕ በ10 እና በ12 ሰዓት



አርቲስታችንን እንደ አንድ ገፀ-

ባሕሪይ ወሰድኳት እንጂ ባንድም

ይሁን በሌላ ወንጌሉን ዘንግተን

ሰባኪውን እየተከተልን አያሌ

የሞኝነት ጉዞዎችን የተጓዝን

እንዳለን አይታበልም፡፡

እስኪ ይጠየቁ! ነቢዩ ኤልያስ

ከብሔረ-ሕያዋን ወደዚህ ምድር

የመጣው የፈጣሪው ተወካይ ሆኖ

ነው? አሁን የሚኖረው የት ነው?

አካባቢያዊ መኖሪያው ገጠር ነው፣

ከተማ? ነው በለያችን ላይ ሰፎ

እያንዣበበ? ከተማ ከሆነ የሚኖረው፣

ኮንዶሚኒየም እስከሚደርሰው(40/60

እስከሚመዘገብ) በቤት ኪራይ ፍለጋ

እንዳይንገላታ ብዬ ነው ይህን ሁሉ

የምቀበጣጥረው፡፡ መንግሥትም

ቢሆን ከኢትዮጵያ ሕዝብ ቁጥር

ላይ አንድ ሰው መጨመሩን

ማወቅ አለበት፡፡ ከዚያ ቦንድም

እንዲገዛ ይደረጋል፡፡ የየትኛው

ብሔር( ብሔር?) አባል መሆን

እንደሚፈልግ ተጠይቆ መታወቂያ፣

ስንዴ— ይሰጠዋል፡፡ ወይም ካለበት

አካባቢ ተፈናቅሎ ወደ መጣበት

ይመለሳል፡፡

የማህበረ ሥላሴ ዘደቂቀ ኤልያስ

ማህበር አባላትን አንድ ነገር ማለት

እፈልጋለሁ፡፡ ከተቻለ እነሱ ወደዚህ

ምድር ወርዷል የምትሉትን

ኤልያስን ወደእኔ ላኩትና በኢትዮጵያ

ምድር ማሟላት የሚጠበቅበትን

መሥፈርቶች ጠንቅቄ ልንገረው፡፡

እኛ ሪፓርተር ሆነን እንነግረዋለን፤

ባንተ በኩል አይቻልም ካለችሁኝ

ግን የሚከተሉትን የመንግሥታችን

ፍጆታዎች እንዲያሟላ ንገሩልኝ፡፡

1. የኢህዴግ ታማኝ አባል

መሆን፣

2.ላለመፈናቀል ሲል የየትኛው

ብሔር አባል እንዲሚሆን

ምርጫውን ማስተካከል፣

3. ‹ለምን?›የሚል ጥያቄ

ለመንግሥት አስፈጻሚ አካላት

አለማንሳት፣

4. የሙስና አባላል ዘዴ ከገባው

ልምዱን ለሌሎች ባለሥልጣናት

ማካፈል፣

5. ዋሽቶም ቢሆን ሕዝቡን

ማሳመን መቻል፣

6. የመለስን ራዕይ አምኖ

የሚከተል፣

7. የምናደርገውን ስብሰባ ሁሉ

ባለመታከት የሚከታተል፣

8. ለሕዝብ ጥያቄዎች ጆሮ

የማይሰጥ፣

9. አድርግ ? የተባለውን

የሚያደርግ፤ አድርግ ያልተባለውን

የማያደርግ፣

10. ለሥራ ሳይሆን ለወሬ

ጊዜውን የሚያጠፋ፣

11. የድርጅቱን ህልውና

ማሰጠበቅ የሚችል፣

9. የሕዝቡን ትኩረት ይይዛል

ብሎ ያሰበውን ፕሮግራም

የማዘጋጀትና በኢህዴግ ቴሌቢዥን

የማሰራጨት፣

10. ውሃ የመጠጣት መብት፣

11. መፀዳጃ ቤት የመግባት/

የመውጣት መብት፣

12. የመተንፈስ መብት፣

13. የምርጫ ቦርድ ኃላፊ

የመሆን መብት——

ከሞላ -ጐደል ግዴታዎቹና

መብቶቹ እነዚህን ይመስላሉ-

ተንደላቆ ለመኖር፡፡

ማህበረ- ኤልያስ ዘ ደቂቀ

ሥላሴ አባላት እንደሚሉት ነቢዩ

ኤልያስ ከብሔረ- ሕያዋን ወደዚህ

ምድር ወርዶ ከሆነ ቢያንስ

ተከታዮቹ የመጣበትን ምሥጢር

ቁልጭ አድርገው ሊያውቁና

ሊያሳልውቁ ይገባል፡፡ እውነቱን

በውስጡ ያሉ መነኩሴዎች ያውቃሉ

ብዬ አስባለሁ፡፡ ትክክልኛውን

ያወቀ ሁሉ ትክክለኛውን ይከተላል

ማለት ስላልሆነና እነዚህ መነኩሴ

ተብያዎች ለድብቁ ሴራቸው ሲሉ

የማይፈነቅሉት ድንጋይ ስለማይኖር

ጀማነሽና መሠል አባቶች፣ እናቶች፣

ወጣቶች… የአስመስሎ ትምህርት

ተገዢ ላለመሆን ከሞኝነት ይልቅ

እንደርግብ የዋህ እንደ እባብ

ብልህ መሆን ያስፈልጋል፡፡ የቦይ

ውሃ መሆን ከሰው ልጅ የሚጠበቅ

ባሕርይ አይደለም፡፡

የሰው ልጅ መኖር በሚገባው

መንገድ ለመኖር ከሦስት አካላት

ጋር በሚገባ መግባባት አለበት

1. ከራስ ጋር

መግባባት(communication with

one self)

2. ከፈጣሪ ጋር መግባባት

(communication with God)

3. ከሌሎች ጋር መግባባት

(communication with others)

ራስን አለማወቅና ከራስ ጋር

አለመግባባት በዚህ ዓለም የመኖርን

ካርታ ፕላን ደብዛውን ሊያጠፋብን

ስለሚችል ራስን ማወቅና ከራስ ጋር

መግባባትን ከመሠረቱ አጠንከራን

መያዝ ይገባል እላለሁ፡፡

ሠላም!

እነዚህ ግዴታዎች ሲሆኑ፣

መብቶቹ ደግሞ፡-

1. ልጆች ካሉት በውጭ አገራት

የማስተማር፣

2. በሙስና የተገኘውን ገንዘብ

እደሥልጣን ደረጃው የመካፈል፣

3. የኢህአዴግ እንቅፋት ነው

ብሎ ያመነውን አካል የማፈናቀል፣

የማሰር፣ የመግደል—–

4. የኢህአዴግ ተለጣፊ ፓርቲ

ሆኖ ሌላ ፓርቲ የማቋቋም፣

5. በምርጫ ወቅት ፎቶውን

ፖስተር ላይ የማስለጠፍ፣

6. የፈለገውን መኪና

የማስመደብና የማሽከርከር፣

7. ጆሮ ጠቢ ካስፈለገው ጆሮ

ጠቢ የማስቀጠር፣

8. ሦስተኛ (አራተኛ) ምክትል

ጠ/ሚስትር የመሆን፣

የማህበረ ሥላሴ ዘደቂቀ ኤልያስ

ማህበር አባላትን አንድ ነገር ማለት

እፈልጋለሁ፡፡ ከተቻለ እነሱ ወደዚህ

ምድር ወርዷል የምትሉትን ኤልያስን

ወደእኔ ላኩትና በኢትዮጵያ ምድር

ማሟላት የሚጠበቅበትን መሥፈርቶች

ጠንቅቄ ልንገረው፡፡ እኛ ሪፓርተር

ሆነን እንነግረዋለን፤ ባንተ በኩል

አይቻልም ካለችሁኝ ግን የሚከተሉትን

የመንግሥታችን ፍጆታዎች

እንዲያሟላ ንገሩልኝ

maledatimespî 1 lØ` 41 ግንቦት 2005 ዓ.ም

14

“አንናገርም”

ፊልም በሲኒማ አምፔየር ረቡዕ በ10 እና በ12 ሰዓት

የሰባ ሁለት አመት አድሜ ከኮላንዳዊ

የማንችስተር ዩናይትድ አሰልጣኝ ስር አሌክስ

ፈርጉሰን እኤአ በ1985 የትውልድ ሀገራቸውን

ለቀው በ45 አመታቸው ከማንችስተር ዩናይትድ

የበላይ ጠባቂዎች ጋር በመነጋገር በአሰልጣኝነት

እንዲያገለግሉ ተቀጠሩ፡፡

በዛን ሰአት በውስጣቸው የእችለዋለሁና

የአሸናፊነት ስነልቦና በአእምሮአቸው ውስጥ

አስርፀው ስራቸውን አሐዱ ብለው ጀመሩ፡

፡ በዛን ዘመን ግን ውጤት አልቀናቸውም

የእንግሊዝ ፕሪምየርሊግን የአጨዋወት ስልትና

የተጨዎቹችንም ባህሪይ እስኪለማመድ ድረስ

ተቸግረው ቆይተዋል፡፡ ከዚህም በተጨማሪ

የክለቡ አመራሮች ከአሰልጣኝነታቸው እንዲነሱ

ፈልገው ነበር ነገር ግን እስቲ ዕድል እንስጣቸው

በማለት ጊዜ ሰጡአቸው፡፡

አሁን በእልህና ወኔ አሰልጣኙ በመነሳት

ያለባቸውን ስህተትና ችግሮች በመቅረፍ በአስራ

ዘጠኝ ዘጠናዎቹ እኤአ የመጀመሪያ ዋንጫቸውን

አነሱ በዚህ የተደሰቱት አሰልጣኝ ስር አሌክስ

ፈርጉሰን ሞራል የሆናቸውን የመጀመሪያ

ዋንጫቸውን መሰረት በማድረግ ለ27 ዓመታት

በአሰልጣኝነት በቆዩባቸው አመታት ውስጥ ወደ

አርባ ሰባት የሚጠገኑ የፕሪምርሊግ፣ የሻንፕዊንስ

ሊግ፣ እንዲሁም የኤፍ ኤካና ዋንዎችን ያነሱ

በሳል አሰልጣኝ ሆነዋል፡፡

አሰልጣኝ አሌክሰን ፈርጉሰን በተጫዋቾቻቸው

የሚወደዱ ውድ አባት ከመሆናቸው ጋር

ተያይዞ በ1999 ባደረጓቸው እነሪያል ጊግስ፣

ስኮልስ፣ ፈርዲናድ፣ጋሪኔብል፣ ፍሬኔብል፣ ኔኬበት

አማካይነት የሻንፒዎን ሊግ፣ ፕሪምየርሊግ፣

ኤፍአካፕ ዋንጫ በአንድ ዓመት ጊዜ ውስጥ ሶስት

የማንችስተር ዩናይትድ የወደፊት

ዕጣ ፈንታ ምን ይሆን?

ዋንጫዎችን ያነሱ አነጋጋሪ አሰልጣኝ በመሆን

የማንችስትር ዩናይትድ ቀኝ እጅ በመሆን ያሳለፉ

አነጋጋሪ ሆነው አልፈዋል፡፡ በዚህም ከእንግሊዟ

ንግስት ‹‹ሰር›› የሚል ማዕረግ አግኝተዋል፡፡

አሰልጣኙ የማንችስተር ዩናይትድ ክለብ

ሶስት ጊዜ የሻንፒዎንስ ሊግ ዋንጫ ሲያነሳ ሁለቱ

የስርአሌክስ ፈርጉሰን ውጤት ነው፡፡ ከዚህም

ጎን ለጎን ክለቡ ወደ 20 የሚጠጉ የፕሪምየር

ሊግ ዋንጫ ሲያነሳ አስራ አምስቱ የፈርጉሰን

የአሰልጣኝነት ዘመን የወለዳቸው ናቸው፡፡

ሌላው ጉዳይ አሰልጣኙን ለየት

የሚያደርጋቸው ለተከታታይ ሶስት ዓመታት

የእንግሊዝ ፕሪምየር ሊግን ዋንጫ በማንሳት

ታሪክ ሁል ጊዜ እንዲነሳቸው ያደረጉ ታላቅ

አሰልጣኝ ናቸው፡፡

ከአፋቸው ማስቲካ የማይጠፋው ታላቁ

አሰልጣኝ ሰር አሌክስ ፈርጉሰን የማንችስተር

ዩናትድን ክለብ ለ27 ዓመት ያህል ካሰለጠኑ

በኋላ በ72 እድሜአቸው በገዛ ፈቃዳቸው

ከአሰልጣንኝነታቸው ለቀዋል፡፡

በባህሪያቸው ቁጡና ተናዳጅ የሆኑት አሰልጣኙ

በጀርባ ህመም ለበርካታ ዓመታት ሲሰቃዩ የነበሩ

ሲሆን እርጅናም ታክሎበት ከአሰልጣኝነታቸው

እንዲለቁ ምክንያት እንደሆናቸው የስፖርት

ተንታኞች የገልፃሉ፡፡

በዚህ ጉዳይ ላይ የአርሴናሉ አሰልጣን

ቬንገር ስለ አሰልጣኝ ሰር አሌክስ ፈርጉሰን

ከአሰልጣኝነት መልቀቅ ሲገልፁ ‹‹ፈርጉሰን

ለእንግሊዝ ፕሪምየርሊግ ድምቀት››ወሳኝ የሆኑ

ሰው ናቸው ሲሉ አሞካሽተዋቸዋል፡፡

አሁን ያሰው ከማንችስትር ዩናይትድ

አሰልጣኝነት በገዛ ፍቃዳቸው ለቀዋል፡፡ እሳቸውን

በመተካት ስኮትላንዳዊ አሰልጣኝ የሆኑት ‹‹ዴቬድ

ሞዬስ›› የአሰልጣኝ ስልጣነ መንበራቸውን

ተረክበዋል፡፡ ነገር ግን እንደፈርጉሰን ውጤታማ

አሰልጣኝ ሊሆኑ ይችላሉ ወይ ነው? ዋናው

ጥያቄ፡፡

ብዙ የስፖርት ተንታኞች እንደሚገልጹት

ከአሁን በኋላ ማንችስተር ዩናይትድ ዋንጫ

ለማንሳት ጊዜ ሊወስድበት ይችላል ሲሉ

ይገልፃሉ፡፡ ምክንያታቸው ደግሞ በቅርቡ

አሰልጣኝነታቸውን በገዛ ፍቃዳቸው የለቀቁት

ሰር አሌክስ ፈርጉሰን በተለይ በዳኞች ላይ

ከፍተኛ የሆነ ተፅዕኖ መፍጠር የሚችሉና ክለቡ

በሚያገኘው የዋንጫ ብዛት የስፖንሰር ገቢ

እንዲያገኙ ያስቻሉና በተለይ በኤሽያ ሀገሮች

በርካታ ደጋፊዎችን ያፈሩ ከመሆናቸው አንጻር

የአሁኑ አሰልጣኝ ይህንን ስራ መስራትና

ማንችስተር ዩናይትድ በእንግሊዝ ፕሪምየር ሊግ

የበላይነቱን ጠብቆ እንዲሄድ ለማስቻል የሚችል

ብቃት እንደሌላቸው የስፖርት ባሙያዎች

ይገልፃሉ፡፡ ከዚህ አንፃር የማችስተር ዩናትድ

ከለብ የወደፊት እጣ ፈንታ ምን ይሆን? አብረን

የምናየው ይሆናል፡፡

በተሻገር ጣሰው15

pî 1 lØ` 41 ግንቦት 2005 ዓ.ም

“አንናገርም”

ፊልም በሲኒማ አምፔየር ረቡዕ በ10 እና በ12 ሰዓት

ዕሁድ ግንቦት 4/2005 ዓ.ም ከምሽቱ 2

ሰዓት ከ45 ደቂቃ ላይ የሁለት አመት

ህጻንን ጨምሮ 17 ሰዎችን በባህርዳር

ከተማ ቀበሌ 11 ወይም በተለምዶ

አባይ ማዶ እየተባለ በሚጠራው አካባቢ

በግፍ የገደለው የፌዴራል ፖሊስ

አባል ማንነት እና የገደለበት ምክንያት

በውል አለመታወቁን ተከትሎ

የተለያዩ መላምቶች እየተሰነዘሩ

ነው፡፡ የመንግስት መግለጫ ደግሞ

የሞቱት ሠዎችን ቁጥር 12 እንደሆኑ

አሳውቋል፡፡

ወታደሩ ድርጊቱን የፈጸመው አንድ

ያፈቀራት ወጣት ከእርሱ ጋር

ለመቀጠል ፈቃደኛ ባለመሆኗ ነው

የሚል አስተያየቶች ቢሰሙም በሌላ

በኩል ደግሞ ግለሰቡ የሌላ ብሄር

ተወላጅ በመሆኑ ጥላቸውን ለመግለጽ

በሚል የፈጸመው ነው የሚሉ ወገኖች

አሉ፡፡

ዕሁድ ምሽት ወታደሩ ወደ አፈቀራት

ልጅ ቤት ቢሄድም እናቷን ብቻ

በማግኘቱ ተኩሶ የልጅቱን እናት ተኩሶ

መግደሉን ከዚያ በኋላ መንገድ ላይ

ያገኛቸውን ሁሉ መግደል መጀመሩን

አንዳንድ ነዋሪዎች ተናግረዋል፡፡

በሌላ በኩል ግን ግለሰቡ ከፍተኛ

ወታደራዊ ጥበቃ በሚደረግበት

የብአዴን ጽ/ቤት እና የሰማዕታት

ሀውልት በሚገኙበት አካባቢ መሆኑ

እና ሌሎች ፖሊሶችም አፋጣኝ እርምጃ

ለመውሰድ አለመቻላቸው ከዚህም

በተጨማሪ ገዳዩ ወታደር የሌላ ብሄር

ተወላጅ ነው የሚለው ወሬ በስፋት

መሰራጨት አብዛኞቹ ወጣቶች ጉዳዩ

ከፖለቲካ ጋር የተያያዘ ነው በማለት

አስተያየት እንደሚሰጡ የባህር ዳር

ነዋሪዎች ገልጿል፡፡

የባህዳር ከተማ ፖሊስ ኮሚሽን መምሪያ

ሀላፊ ኮማንደር ደረጄ አቻምየለህ

ራዲዮ ፋና እንደገለፁት “ግለሰቡ

በውል ባልታወቀ ምክንያት በመንገድ

ላይ በከፈተው ተኩስ 12 ሰዎች

መገደላቸውን በሰዓቱም ወታደሩን

በቁጥጥር ስር ለማዋል ፖሊስ ክትትል

ሲያደርግ እንደነበርና በመጨረሻም

ራሱን በወንዝ ውስጥ በመወርወር

ህይወቱን እንዳጠፋ” ተናግረዋል፡፡

የፖሊስ አዛዡ “ድርጊቱን የፈፀመው

ግለሰብ የፖሊስ አባል መሆኑን

ገልጸው፣ ድርጊቱን የፈፀመበት

ምክንያትም ግለሰባዊ” ነው ብለዋል፡፡

ይሁን እንጂ መንግስት የሟቾቹን

ቁጥር 12 አድርጎ ማቅረቡ ህዝቡን

ለባሰ ጥርጣሬ እንደከተተው ዘጋቢያችን

ገልጿል፡፡ በርካታ የአይን እማኞች

እንደሚሉት የሟቾች ቁጥር 17

ደርሷል፡፡ መንግስት ወታደሩ ራሱን

17 ሰዎችን የገደለው የፌዴራል ፖሊስ

ማንነት በውል አልታወቀም

እንዳጠፋ አድርጎ ቢገልጽም፣ ነዋሪዎች

ግን ወታደሩ ራሱን ቢያጠፋ ኖሮ

አስከሬኑ ይገኝ እንደነበር በተለይም

ደግሞ አባይ በአሁኑ ሰዓት ከመቼውም

ጊዜ በላይ ቀንሶ የሚታይበት ጊዜ

በመሆኑ ወታደሩ ራሱን ወደ ውሃው

ቢወረውር እንኳ የመትረፍ እድል

ሊኖረው እንደሚችል በመግለጽ

በመንግስት በኩል የቀረበውን ዘገባ

አልቀበሉትም፡፡ ይሁን እንጂ ዘግይተው

የወጡ ዘገባዎች የፖሊሱ አስከሬን

መገኘቱን እያሳዩ ይገኛሉ፡፡

ከተገደሉት መካከልም አንድ የሁለት

አመት ተኩል ህፃን እና ሴቶች

ይገኙበታል፡፡ የ7ቱ የቀብር ስነስርዓት

ዛሬ በደብረ አባይ ቅዱስ ገብርኤል

ቤተክርስቲያን የክልሉ ፕሬዚዳንት

አያሌው ጎበዜ በተገኙበት ተፈጽሟል፡፡

ከወራት በፊት ኮሶበር በምትባል ከተማ

አንድ የፌዴራል ፖሊስ አባል በርካታ

ሰዎችን መግደሉን መዘገባችን ይታወሳል፡፡

የፌዴራል ፖሊስ አባላት በየጊዜው በህዝቡ

ላይ የሚፈጽሙት በደል እየጨመረ

ቢመጣም በመንግስት በኩል እርምጃዎች

ሲወስዱ አይታይም፡፡

ሁኔታው በባህር ዳር ከተማ ነዋሪዎች

ላይ ከፍተኛ መረበሽ መፈጠሩ ታውቋል፡

፡ የከተማው ነዋሪዎች የሰላማዊ ሰልፍ

በማድረግ የተካሄደውን ኢ-ሰብዓዊ ድርጊት

ለማውገዝ እንደሚፈልጉም ዜናውን

ያቀበሉን የባህር ዳር ከተማ ነዋሪዎች

ገልጸዋል፡፡

በገበያ ላይ

ውሏልpî 1 lØ` 41 ግንቦት 2005 ዓ.ም

16

“አንናገርም”

ፊልም በሲኒማ አምፔየር ረቡዕ በ10 እና በ12 ሰዓት



ሀብታሙ ታደሰ

ከመቼውም ጊዜ በላይ አፍሪካ፣

የአለማችን ሁለት የኢኮኖሚ ኃያላን

አገሮች የፉክክር ሜዳ መሆንዋ ግልፅ

ሆኖ የወጣበት ጊዜ ላይ እንገኛለን፡

፡ አፍሪካ፣ በመጠነ ሰፊ ዕምቅ

የተፈጥሮ ሃብትዋ እና በአሁኑ

ወቅት እያስመዘገበችው ያለውን

አመታዊ የኢኮኖሚ ዕድገትን ተከትሎ

የአሁጉራትም መጪው ጊዜ ብሩህ

መሆኑ አይቀርም የሚለው መላምት

ሚዛን እየደፋ የመጣ ቢመስልም

የሚቀሩ የቤትስራዎች ግን መኖራቸው

ግን የማይካድ ሃቅ ነው፡፡

ይሁንን፣ የአለማችን ሁለት

ታላላቅ ኢኮኖሚ ያላቸው አገሮች

(አሜሪካ ቻይና) በአፍሪካ ላይ

ያላቸው ዝንባሌ ከፍተኛና ከሁሉም

የላቀ ነው የሚባል እንጂ፣ ከሁለቱ

አገሮች በተጨማሪ ታላላቅ

ኢኮኖሚ ያላቸው አገሮች ጭምር፣

ከአፍሪካ ጋር ያላቸውን የኢኮኖሚና

የኢንቨስትመንት ግንኙነት ለማጠናከር

ሠፊ ጥናት እያደረጉ ይገኛሉ፡፡

በተለይ ከአሜሪካና ከቻይና

ከመቀጠል ጃፓን፣ ህንድ፣ ቱርክ፣

ደቡብ ኮሪያ፣ ብራዚልና ሌሎች

አገሮችም ከአፍሪካ ጋር በጥምረት

የሚሠሩበትን ዕድል የሚያመቻች

አመታዊ የኢኮኖሚና የኢንቨስትመንት

ጉባኤ ከሚያዘጋጁት አገሮች መካከል

የሚጠቀሱ ናቸው፡፡

መላው አለም ከድህነትና ከአስከፊ

ችግር ጋር የሚያውቃት አፍሪካ

አሁን አሁን ያ አስከፊ ገጽታዋ ቀስ

በቀስ እየቀየረ የመጣ ይመስላል፡

፡ ከዚህም በላይ የአለማችን ታላላቅ

ኢኮኖሚ ያላቸው አገሮች ከአፍሪካ

አገሮች ጋር ያላቸውን የኢኮኖሚና

የኢንቨስትመንት ግንኙነት ለማሳደግ

ፉክክር ውስጥ የገቡበት ወቅት ላይ

እንገኛለን፡፡

ይህ አጋጣሚ ለአህጉሪቱ

ህዝቦች የሚፈጥረው ዕድል ሠፊ

ከመሆኑ የተነሣ፣ የአፍሪካ አገሮች

ከዚህ አጋጣሚ በአግባቡ ተጠቃሚ

ሊሆኑበት የሚችሉበት ሁለንተናዊ

አፍሪካ በአሜሪካና

በቻይና አጣብቂኝ

አቅጣጫ የማስቀመጥ ኃላፊነታቸውን

በቅጡ የሚወጡበት ወቅት መሆኑ

ግልፅ ነው፡፡

ከሁሉም በላይ፣ በአሁኑ ወቅት

እንደ አጀንዳ እያነጋገረ የሚገኘውም፣

አፍሪካ የበለፀጉ አገራትን ዝንባሌና

ፍላጐት ሚዛናዊ እና የአህጉሪትዋን

ህዝቦች ተጠቃሚ በሚያደርግ

መልኩ የማስተናገድ ኃላፊነትዋን

በአግባቡ የመወጣት አቅሙ

ይኖራታል የሚለው ነጥብ አጣዳፊ

ምላሽ የሚያስፈልገው ጉዳይ መሆኑ

የሚጠቀስ ነው፡፡ በአሁኑ ወቅት

በአፍሪካ ጉዳይ ላይ ከፍተኛ ትንቅንቅ

ውስጥ ገብተው የሚታዩት አሜሪካና

ቻይና መሆናቸው ግልፅ ነው፡፡

የነዚህ ሁለት አገራት ፉክክር ቀስ

በቀስ እየተጋጋለ ለመምጣቱ ዋናው

ምክንያት፣ በቀዳሚነት የአፍሪካ

አገሮችን በተሻለ ሁኔታ ሐሳብ

በመሳብ እና በቀጣይም አህጉሪቱ

በአለም ኢኮኖሚ ያላትን ጠቀሜታ

ወሳኝ መሆኑን ከማጤንም ጭምር

ነው፡፡ በዚህም የተነሣ የበለፀጉ

አገራት በአፍሪካ ጉዳይ ላይ ያላቸው

ተሰጪነት እና ጠንካራ የኢኮኖሚና

የኢንቨስትመንት ግንኙነት በማሣደግ

የሚይፈነቅሉት ድንጋይ የለም፡፡

ባለፈው የፈረንጆች ዓመት

የቀድሞዋ የአሜሪካ የውጪ ጉዳይ

ሚ/ር ሂላሪ ክሊንተን፣ በስድስት

የአፍሪካ አገሮች ጉብኝት ሲያደርጉ

ዋነኛው አላማቸው የነበረው፣ በአፍሪካ

ውስጥ ተሰሚነትዋ እየጨመረ

በመጣችው ቻይና ላይ ተፅዕኖ

በማሳረፍ ያለው መሆኑ ግልፅ ነው፡፡

አሁን በቅርቡ ደግሞ አዲሱ

የቻይና ፕሬዝዳንት ጋር ጁንፒንግ፣

በሁለት የአፍሪካ አገሮች (በታንዛኒያና

ደቡብ አፍሪካ) ጉብኝት በማድረግ

የቻሉት፣ ቻይና ከአፍሪካ አገሮች ጋር

ያላትን ኢኮኖሚያዊ ትብብር በጠንካራ

መሠረት ላይ መገንባቱን ለማረጋገጥ

ብቻ ሣይሆን፣ ቻይና በመላው

አፍሪካዊያን ያላትን ጠንካራ ወዳጅነት

በአህጉራዊ ተገኝተው ለማረጋገጥ

መሆኑ ተስማምቷል፡፡

ከዚህ በመነሣት ሁለት የኢኮኖሚ

ኃያላን ለአፍሪካ ካላቸው ጠንካራ

ዝንባሌ በመነሣት አህጉራትም

እንዴት ተጠቃሚ መሆን ትችላለች

የሚለው አጀንዳ ውይይት ሊከፈትበት

እንደሚገባ ተንታኞች በሠፊው

እየገለፁ መጥተዋል፡፡

ይሁን እንጂ ለአፍሪካ ሁለንተናዊ

እድገት በተለየ ወይም በተጨባጭ

የምትጠቅመዋ ቻይና ወይንስ አሜሪካ

ነች ብሎ ለማስቀመጥ ሠፊ እና ጠበቅ

ያለ ጥናትና ምርምርን የሚጠይቅ

ቢሆንም፣ በጥቅሉ ግን ሲታይ

ከሁለቱም አገሮች ተጠቃሚ መሆን

የሚቻልበትን ሥርዓት መከተል

አዋጪ እንደሆነ የሚገልፅ በርካቶች

ናቸው፡፡

ከአፍሪካ አገሮች ጋር በንግድ፣

በኢኮኖማና በኢንቨስትመንት ያላት

ጥገኝነት እየተናጠከረ በመጣው

ቻይና ላይ አሜሪካ ብቻ ሣትሆን

ምዕራባዊያን የቻይና ዋነኛ አላማ

የአፍሪካን የተፈጥሮ ሀብት በገፍ

ለመቀራመት እንጂ፣ ከአፍሪካ ጋር

ያላት ግንኙነት ከዘላቂ ወጣትና

እድገት ጋር የማይጣጣም ነው በማለት

ነቀፌታቸውን ያቀርባሉ፡፡ ከዚህም

በተጨማሪ ቻይና በአፍሪካ ውስጥ

በምታደርገው እንቅስቃሴ ለአህጉሪቱ

ወሳኝ የሆነውን መልካም አስተዳደር

እውን እንዳይሆን ከአምባገነን የአፍሪካ

መሪዎች ጋር ትተባበራለች ይሏታል፡፡

ባለፈው ዓመት ነሃሴ/2012

ለአስራ አንድ ቀናት አፍሪካን የጎበኙት

ሂላሪ ክሊንተን፣ በሴኔጋል ተገኝተው፣

ለዩኒቨርሲቲ ማህበረሰብ ባደረጉት

ንግግር፣ ዩናይትድ ስቴትስ ለዘላቂ

ግንኙነትና ትብብር እንደ ሞዴል

ሆኖ መቀመጥ የሚችልን አሠራር

ከአፍሪካ ጋር መፍጠር ትፈልጋች

በማለት፣ ዩናይትድ ስቴትስ የአፍሪካን

የተፈጥሮ ሃብት ከመውሠድ ይልቅ፣

እሴት የተጨመሩባቸውን ምርቶች

ከአፍሪካ አገሮች መግዛት ትፈልጋለች

ሲሉ ተናግረው ነበር፡፡

በዚያን ወቅት በሂላሪ ንግግር

maledatimes maledatimes17

pî 1 lØ` 41 ግንቦት 2005 ዓ.ም

“አንናገርም”

ፊልም በሲኒማ አምፔየር ረቡዕ በ10 እና በ12 ሰዓት

ውስጥ ጠንከር ብሎ የታየው የቻይና

ጉዳይ ሲሆን፣ “ቻይና በአፍሪካ ውስጥ

መልካም አስተዳደር ቦታ እንዳይኖረው

ድርሻዋን እየተወጣች ነው” በማለት

አስረግጠው ተናግረው “አሜካ

ለዲሞክራሲና ለሰብዓዊ መብት

ሁሌም ትቆማለች” ብለዋል፡፡

ምዕራባዊያን፣ የቻይናን አፍሪካ

ፖሊሲ ላይ የሚሰነዝሩት ትችትን፣

የቻይና አፍሪካ ጠንካራ ግንኙነትን

ጥላሸት ለመቀባት ከሚደረግ ጥረት

ለይቼ አላየውም የምትለው ቻይና፣

በበኩልዋ፣ የምዕራባዊያን ነቀፌታ

በአሁኑ ወቅት በአፍሪካ ውስጥ ካለው

እውነታ ጋር የሚቃረን ነው ባይ

ነች፤ እንዲያውም ቻይና አፍሪካን

የምትመለከተው እንደ ኢኮኖሚ

አጋር እንጂ እንደ ምዕራባዊያን ደሃ

እና እርዳታ ተቀባይ አህጉር አድርጌ

አይደለም ትላለች፡፡

በሌላ በኩል ምዕራባዊያን፣ ቻይና

ከአፍሪካ የምትፈልገው የተፈጥሮ

ሃብትን እንጂ ሌላ አይደለም በማለት

ነቀፌታቸውን ቢያቀርቡም፣ ይህንን

እሳቸው የምታጣጥለው ቻይና

የአብዬን ወደ እምዬ በማለት የአፍሪካን

የተፈጥሮ ሃብት የሚፈልጉት

ምዕራባዊያን እንጂ ቻይና ጉዳይ ሚ/ር

የአፍሪካ ዲፓርትመንት ኃላፊ ሉ ሻዩ

ናቸው፡፡

እንዳ ሻዬ ገለፃ፣ ምዕራባዊያን

አፍሪካ ነፃነትዋን ካገኘት ካለፉት

50 ዓመታት ወዲህ ለአህጉሪትዋ

ምን የከወኑት ነገር አለ? ምንም

“ስለዚህ ምዕራባዊያንን የመክሰስና

የማብጠልጠል እርምጃቸው ሚዛኑን

የሣተ ነው” ይላሉ፡፡

ባለፈው ሚያዚያ መጀመሪያ

በአፍሪካ ጉብኝት ያደረጉት አዲሱ

የቻይና ፕሬዚዳንት ቺ ጄንፒንግ፣

ታንዛኒያ ውስጥ ለአቻቸው ፕሬዘንት

ጃካዬ ኪክዌቴ እንዳረጋገጡት፣ ቻይና

በአፍሪካ ውስጥ ያላት እንቅስቃሴ

የኢኮኖሚ እድገት እንድታስመዘግብ

ለማገዝ ነው፡፡ ከተሠኘ ከባድ ቻይና

በአፍሪካ ውስጥ ፈጣን ልማት

እንዲካሄድና የህዝቡ የኑሮ ደረጃ

እንዲሻሻል ሁሌም ፅኑ ምኞትዋ ነው

ብለዋል፡፡

ጂንፒንግ አያይዝው ቻይና

ለአፍሪካ የምትሰው ብድር በማሣደግ

በማቀጥሉት ሁለት ዓመታት ውስጥ

20 ቢሊዮን ዶላር በመስጠት ቃል

ገብተዋል፡፡ አፍሪካ በዚህ ብድር

መሠረቱን በተፈጥሮ ሃብት ላይ ካደረገ

ኢኮኖሚ ቀስ በቀስ እንድትንላቀቅ እና

የዘላቂ ልማት ሂደትን እንድትከተል

ያግዛል በማለት ፕረዚዳንቱ ገልፀዋል፡

፡

ከዚሁ ጋር ከተያያዘ አንዱ

የቻይውና መሪ አፍሪካን እየጎበኙ

በነበረበት ወቅት፣ የአሜሪካው

ፕሬዝዳንቶች ባራክ ኦባማ ደግሞ

የአራት አፍሪካ አገሮችን መሪዎች

በኋይት ሃውስ ጋብዘው ውይይት

አድርገው ነበር፡፡ በወቅቱ ከፕሬዚዳንቱ

ቃል አቀባዮች የተሰጠው መረጃ

እንደሚጠቁመው፣ አራቱ ተጋባዥ

መሪዎች፣ የሴራሊዮን ፕሬዝዳንት

ኧርነስት ባይ ኮሮማ፣ የሴኔጋል

ፕ ሬ ዚ ዳ ን ት

ማኪ ሳላ፣ የማላዊ ፕሬዝዳንት

ጆይስ ባንዳ እና የኬፕ ቨርዲ አዲሱ

ጠ/ሚ/ ጀሴ ማሪያ፣ ኔቭስ ናቸው፡፡

አሜሪካ አነዚህን አራት የአፍሪካ

አገሮች፣ አህጉሪትዋ ለዲሞክራሲ

ግንባታ በምታደርገው ጉዞ እንደ

ሞዴል የመሆኑ ናቸው ከማለት

አድናቆትዋን ትገልፀዋለች፡፡ ከኋይት

ኃውስ የወጣው መረጃ፣ እነዚህ

አራት የአፍሪካ አገራት መሪዎች፣

በአሁጉሪትዋ መልካም አስተያየት

እንዲሰፍንና ጠንካራ የዲሞክራሲ

ተቋማት እንዲገነቡ የሚያስችሉ

ናቸው የሚል ነው፡፡

ፕሬዝዳንት ኦባማ በጐበኙባቸው፣

ለመሪዎቹ ያለኝ ዋነኛ መልዕክት፣

ዩናይትድ ስቴትስ ጠንካራ የኢኮኖማ

አገራቸው እንደሆነ የሚመላክት ነው

በማለት፣ እስከ አሁን ድረስ አፍሪካ

የምዕራባዊያን እርዳታ ተቀባይ አህጉር

ተደርጋ መታየትዋ በቀጣይ ቦታ

የሌላውና እኛ እርዳታ ሰጪ እናንተም

እርካታ ተቀባይ የሚለው ፈሊጥ

መቅረት ያለበት ነው፡፡ ይልቁኑ አዲሱ

የግንኙነት ሞደል መሆን ያለበት

ጠንካራ ጥገኝነትን በመፍጠር አፍሪካ

ያላትን ለእምቅ የኢኮኖማ ዕድገት

አማራጮችን እውቅና መስጠትና

የትኛውም አህጉር የአፍሪካን ያህል

ሁለንተናዊ እድሎችን የሌሉ

መሆኑን የሚያረጋግጥ መሆን

ይኖርበታል ብለዋል፡፡

ፕሬዚዳንት ባራክ

ኦባማ፣ በንግግራቸው ቻይናን

በተመለከተ እንደገለፁት፣

ቻይና ሁሌም አሜሪካ

ለአፍሪካዊያን ዘላቂ ልማትን

የሚያመጣ የገንዘብ ብድርና

እርዳታ መስጠትን እንጂ

እውነተኛ ኢንቨስትመንት

ስታቀርብ አትታይም ለሚለው

የቻይና ክስ መልስ ሲሰጡ

“አሜሪካን ጨረታ ቢዝነስ ማለት

ነው” ብለው በአጭሩ መልሰዋል፡፡

አሁን አሁን ቻይና እና አሜሪካን

በአፍሪካ ውስጥ እያካሄዱ ያለውን

ፉክክር በማለት እየተጠራ ነው፡

፡ እንዲያውም አፍሪካዊያን ከዚህ

ፉክክር እንዴት በአግባቡ ተጠቃሚ

ልትሆን የምትችልበትን አካሄድ

ማጤን ይኖርባቸዋል እየተባለ ነው፡፡

የሁለቱ የአለማችን ግዙፍ

ኢኮኖሚ ያላቸው ነገሮች በአፍሪካ

ላይ የሚያካሂዱት ፉክክር ዋናው

ምክንያት አህጉሪቱ ያላት እምቅ

የተፈጥሮ ሃብት ነው፡፡

የማይካደው እውነታ ሁለቱም

አገሮች ከአፍሪካ ጋር ያላቸውን

የኢኮኖሚ ግንኙነት አፍሪካን

የሚጠቅም መሆኑን በመግለፅ

ላይ ቢገኙም ዋናው አላማቸውን

የራሳቸውን ህዝብም በማበልፀግ

መሆኑ የማይካድ ሃቅ መሆኑ

ይታወቃል፡፡

ይሁን እንጂ ሁለቱ አገሮች በዚህ

ሁኔታ እየተንቀሳቀሱ ቢሆንም፣

ዋናው ጥያቄ ሊሆን የሚገባው፣

የአፍሪካ መሪዎች በጉዳይ ላይ

የሰጡት ትኩረት ምን ያህል ነው

የሚለው የሚሠመርበት ነው፡፡

China vs America which way

for Africa በዚሁ ርዕስ ዘ አፍሪካን

ኤክዝኪዩቲቭ ላይ የመጣው ትንታኔ

የአፍሪካ አገሮች ከቻይና አፍሪካ

ፉክክር ተጠቃሚ ሊሆኑ የሚችሉት

ለአህጉሪቱ ራዕይ ያላቸው መሪዎች

ሲኖሩ ብቻ ነው በማለት ይገልፃል፡፡

የአፍሪካ መሪዎች በዋነኝነት

በራዕያቸው ለአገራቸውና ህዝባቸውን

የማበልፀግ ራዕይ የሰነቁ ሲሆን፣

አሁን አህጉሪቱ ያጋጠማት ዕድል

ከፍተኛ መሆኑ ይታወቅል፡፡ ምንም

እንኳ በአሁኑ ወቅት ከመቼውም ጊዜ

በላይ በአፍሪካ ውስጥ ዲሞክራሲያዊ

መንግስት የገነቡ አገሮች ቁጥር

እየተበራከቱም መምጣታቸው

የሚታወቅ ቢሆንም፣ በአህጉሪቱ

የተንሰራፋው ሙስና ሁሉን ነገር

“አልጋ በአልጋ” እንዳይሆን ያደርገዋል

የሚል ፍራቻ አለ፡፡

ቻይና በአፍሪካ ጋር ያላትን

የኢኮኖሚና የኢንቨስትመንት

ግንኙነትን ዋናው አላማ፣ የአፍሪካን

የተፈጥሮ ሃብትን በገፍ በመጥበጥ

ያለመ ነው ከማለት ምዕራባዊያን

ዘወትር እየኮነኑ ሲሆን፣ በአንፃቻ

ቻይና ይህንን ክስ በማስተካከል

ምዕራባዊያንን በቅኝ ግዛት

ያኮታኮቱትን አህጉር በጥምረት

በመገንባት ነው ትላለች፡፡

ይሁን እንጂ፣ ቻይና ዘወትር

እየቀረበበት ያለውን ክስ በማስተካከል

ብቻ አልተከመጠችም፡፡ እንዲያውም

በአፍሪካ ውስጥ የቻይና ኩባንያዎች

ሊከተሉት ስለሚገባው ሁለንተናዊ

ኃላፊነት በተደራጀ ሁኔታ

ፕሮግራሞችን እያከናወነች፡፡

በቅርቡ በቻይና የሚገኝ ናሽናል

ዴቨሎፕመንት ሪፎርም ኮሚሽን

የተባለ ተቋም፣ በአፍሪካ በ51 አገሮች

ውስጥ የሚንቀሳቀሱ ከሁለት ሺህ

በላይ የቻይና ኢንተርናሽናሎች

ትኩረታቸው ሊሆን የሚገባው፣

በወጣቶች የሥራ ዕድል መፍጠር

እና ለአፍሪካ አገሮች በታክስ መልክ

የሚያስገነቡት ገቢ እንዲጨምር

ማድረግ ነው ብሏል፡፡

ተቋሙ “Chinese Business”

በሚል ርዕስ ባዘጋጀው ፎርም ላይ

የቻይና ኩባንያዎች የአገሮችን

የጉምሩክ አሠራር፣ የአፍሪካዊያን

ሃይማኖት፣ እምነትና ባሕል

ጠንቅቀው ከመረዳት በላይ ሁለንተናዊ

ማህበራዊ ኃላፊነትን ሊተገብሩ ይገባል

ብሏል፡፡

ከዚህም በተጨማሪ የቻይና

እና የአፍሪካ መንግስታት በጋራ

ለመሆን፣ በአፍሪካ ውስጥ ያለውን

የገበያ ፍላጐትን መሠረት ያደረገ ምቹ

ሁኔታዎች መፍጠር የሚገባቸው፣

ከመሆኑ ሌላ የአፍሪካ መንግስታትም

ሆነ የቻይና ኢንተርፕራይዞች ፍላጐት

በጠራ ሁኔታ ሊሰመጥ እንደሚገባ

ተገልጿል፡፡

መረጃዎች እንደሚሉት በአፍሪካ

ውስጥ የሚንቀሳቀሱት የቻይና

ኩባንያዎች እ.ኤ.አ በ2003 ዓ.ም

የነበረችው ኢንቨስትመንት 75

ሚሊዮን ዳላር የነበረ ሲሆን፣ ይህ

መጠን ከየግምቱ 50 በመቶ እድገት

እያስመዘገበ በመምጣት በ2012 ዓ.ም

ወደ 2.9 ቢሊዮን ዶላር ሊያድግ

ችሏል፡፡

maledatimespî 1 lØ` 41 ግንቦት 2005 ዓ.ም

18

“አንናገርም”

ፊልም በሲኒማ አምፔየር ረቡዕ በ10 እና በ12 ሰዓት

ድህነትን በሞተር ፓምፕ መቅረፍ

በልዑል ሰንደቁ

ኢ

ትዮጵያ ልክ

እንደአብዛኞቹ የአፍሪካ

አገራት ለግብርና

የሚሆን ሰፊ ለም መሬት አላት፡፡ 85%

የሚጠጋው ሕዝቧ የሚተዳደረው

በግብርና ሲሆን፣ አገሪቱም ወደ

ውጭ ከምትልካቸው ምርቶች 90%

የሚሆነው የግብርና ውጤት ነው፡፡

የኢህአዲግ መንግስት በግብርና

መስክ ሰፊ ለውጥ ለማምጣት ግብርና

መር ፓሊሲን በመከተል እስከ 2002

ዓ.ም ድረስ በስፋት ቢንቀሳቀስም

ጥቂት ገበሬዎችን ሚሊየነር

ከማድረግና የተወሰኑት ገበሬዎች

ደግሞ መሰረታዊ የሆነ ለውጥ

ከማምጣታቸው ውጭ አያሌ ገበሬዎች

ዛሬም ድረስ ቀድሞ ከነበሩበት ኑሮ

አለመላቀቃቸው ይታወቃል፡፡

መንግስት የገበሬውን ሁለንተናዊ

ኑሮ እንደሚለውጥ እንዲሁም

የኢትዮጽያ የግብርና ምርት በላቀ

ደረጃ እንደሚያሳድግ አምኖበት

ተግባራዊ ለማድረግ የቀየሰው

የግብርና መር ፖሊሲ ለአብዛኞቹ

ገበሬዎች ከነበሩበት የጭሰኝነት

ሕይወት ሊያላቅቃቸው ይቅርና

የራሳቸውን የምግብ ፍጆታ እንኳን

በቅጡ እንዲሸፍኑ አላስቻላቸውም፡፡

ማዳበሪያ የለመደውን መሬት ለማረስ

ማዳበሪያ እየገዙ መጠቀም የግድ

በመሆኑ የማዳበሪያ መግዣ ያጡ

አያሌ ገበሬዎች ጠኔ ይዟቸው በገፍ

ወደ ከተማ መፍለሳቸው ይታወቃል፡፡

ሌላው የዘመናት የገበሬው ችግር

የዝናብ ወቅትን ጠብቆ የሚያርስ

መሆኑ ሲሆን፣ ይህም በተለያየ

አጋጣሚዎች አዝመራ በሚዘራበት

ወቅት የዝናብ መዘግየት ወይም

ከእነጭራሹ መጥፋት በግብርናው

ላይ የሚያሳድረው ተጽዕኖ በቀላሉ

የሚታይ አይደለም፡፡ ለዚህም

አይነተኛ ምሳሌ በመሆን ሊጠቀስ

የሚችለው በ1995 ዓ/ም በአገራችን

በነበረው ድርቅ የተነሳ በቦረና እና

በአንዳንድ የደቡብ ክልሎች ከፍተኛ

ሕዝብ ለረሃብ መጋለጡ አይዘነጋም

በእርግጥ እንደ ኢትዮጵያ ኃላቀር

አስተራረስን የሚከተል ደሃ አገር

ለዘመናት ከገበሬው ጋር የተጣባውን

ባህላዊ አስተራረስ በአንድ ጊዜ

ሊቀይር የሚችል ፖሊሲን ተግባራዊ

ለማድረግ አስቸጋሪ ቢሆንም

ከእነጭራሹ መቀየር የማይቻል ነገር

ግን አይደለም፡፡ ኢትዮጵያን ከአሜሪካ

ጋር ማነፃፀር ባይገባም አሜሪካ ከ300

ሚሊዮን በላይ ከሆነው አጠቃላይ

ሕዝቧ በግብርና የሚተዳደረው 3

በመቶ ብቻ የሚሆነው ነው፡፡ ታዲያ

ዩ.ኤስ አሜሪካ ከአብዛኛው ዜጐቿ ጋር

ሲነፃፀር ይህንን በጣም ጥቂት ገበሬ

ይዛ ላለፉት አራት አስርተ ዓመታት

ለራሲ ዜጎች ተትራፍርፎ ከቀረው

ምግብ ዓለምን መመገብ ችላለች፡፡

እኛ ደግሞ 85% የሆነው ገበሬ ይዘን

የራሳችንን የምግብ ዋስትና ቢያንስ

ማረጋገጥ አለመቻላችን አጃኢብ

የሚያሰኝ ነው፡፡

ኢህአዲግ ግብርናመር ብሎ

የተነሳበት ፖሊሲ የታለመበትን ግብ

አለመምታቱን ዘግይቶም ቢሆን

በመረዳቱ ግብርና መር ኢንዱስትሪ

በማለት ያረቀቀው ፓሊሲ ከአምስቱ

ዓመቱ የእድገትና የትራንስፎርሜሽን

አካል አንዱ በማድረግ ግብርናውና

ኢንዱስትሪው እርስ በእርስ

የሚመጋገቡበት አካሄድ ተግባራዊ

ለማድረግ ከ2002 በኃላ በአዲስ መልክ

መንቀሳቀስ ጀምሯል

ኢህአዲግ የግብርናው መር ብቻ

ውጤት አለማምጣቱን በመገንዘብ

የግብርና መሪ ኢንዱስትሪን ፖሊሲ

ከቀየስ በኃላ አመርቂ ውጤት

ለማምጣት ለውጭ ኢንቨስተሮች በሩን

ክፍት አድርጓል፡፡

ከሕንድ፣ ከቻይና፣ ከቱርክና

ከሳውዲ አረቢያ በስፋት ወደ

አገራችን የገቡት የውጭ

ኢንቨስተሮች በኢንፍራስ ትራክቸርና

በማኑፋክቸሪንግ ዘርፍ በመሰማራት

ሰፊ የኢንቨስት መንት እንቅስቃሴ

እያካኔዱ የሚገኙ ሲሆን በተመሳሳይ

በግብርናው እንቨስት መንትም በርካታ

የውጭ ባለሀብቶች ሰፋፊ መሬቶችን

ከመንግስት በሊዝ በመውሰድ

እያመረቱ ይገኛሉ፡፡ መንግስት

የኢትዮጵያ የኤክስፖርት ደረጃ

ለማሳደግ እጅግ ዘመናዊ ቴክኖሎጂን

በመጠቀም ከፍተኛ ምርት ማምረት

የሚችሉትን የውጭ ባለሀብቶች ወደ

አገር ውስጥ እንዲገቡ የተመቻቸ

ሜዳ የፈጠረውን ያህል የአገር ውስጥ

አምራቾንና በአነስተኛ መሬት የተወሰነ

ምርትን የሚያመርቱት ገበሬዎች

መዘንጋት አይኖርበትም፡፡

ሎጋን ኮችራኒ የተባሉ ፀሐፊ

በድርገጻቸው ላይ Ethiopian

agricultural development፡ police

and practice በሚል ርዕስ በጻፉት

ጽሑፍ፣ የኢትዮጵያ መንግስት

ግብርናው ለማሳደግ በውጭ አገር

ኢንቨስተሮች ላይ በመተማመን ብቻ

ወደ ግብርናው መስክ የተሰማሩትን

የአገር ውስጥ ባለሀብቶች እንዲሁም

ተራ ገበሬዎችን ችላ ሊላቸው

አይገባም በማለት ይገልፃሉ፡፡

ኮቸራኒ ሲቀጥሉ ኢትዮጵያ

በአብዛኛው አነስተኛ መሬት በመያዝ

የሚያርሱ ገበሬዎችን ያቀፈች አገር

እንደመሆኗ መጠን ለእነዚህ ገበሬዎች

የሚደረገው ድጋፍ ከምንም በላይ

ከፍተኛ ዋጋ ሊሰጠው ይገባል፡፡ እነዚህ

ድሃ ገበሬዎች አሁን ኃላቀርና ባህላዊ

የሆነውን አስተራረስ የሚከተሉ

ከመሆናቸው በላይ እሱንም በአመት

ዝናብ ጠብቀው ከሚያርሱት ውጭ

የመስኖ ልማት እንኳን በአግባቡ

የማይጠቀሙ ናቸው፡፡ ምክንያቱም

በኢትዮጵያ ለመስኖ የሚካሄድ ግብርና

ከ1 በመቶ በታች ነው፡፡ ለዘመናዊ

የአስተራረስ የሚውሉ ቴክኖሎጂዎችን

ሳይሆን የሚጠቀሙት በበሬና በሌሎች

የባህላዊ የግብርና መሳሪያዎች

በመጠቀም ነው፡፡

ይሁንና ኮቸራኒ አነስተኛ ገበሬዎች

ወደ ተሻለ አምራችነት ለማሳደግ

የተለያዩ አካሄዶችን መንግስት

ተግባራዊ ሊያደርግ ይገባል ያሉትን

የመፍትሔ ሃሳብ አስተቀምጠዋል፡፡

የመጀመሪያውን መፍትሔ

ሲጠቅሱም በተለያየ የአገሪቱ

ክልሎች ከከተማ በጣም ርቀው

በአነስተኛ መሬት ላይ ትንሽ ምርት

የሚያመርቱን ገበሬዎች ወደ

ግብርናው ዘርፍ ከተሰማሩ የአገር

ውስጥ ባለሀብቶች ጋር በጋራ

የሚሰሩበትን መንገድ መፍጠር

ይኖርበታል፡፡ ይህም ገበሬዎቹ

ለመስኖ ልማት የሚሆኑ የዘመናዊ

የግብርና ማሽኖችን ገዝቶ ለመጠቀም

ያለባቸውን ችግር እንዲቀርፍ

በማድረግ በመስኖ ልማት የምርት

እድገት ማስፋፋት የሚቻልበት

አጋጣሚ ሊፈጥሩ ይችላሉ፡፡

በሁለተኛ ደረጃ መንግስት 

maledatimes19

pî 1 lØ` 41 ግንቦት 2005 ዓ.ም

“አንናገርም”

ፊልም በሲኒማ አምፔየር ረቡዕ በ10 እና በ12 ሰዓት

የአገሪቱን የግብርና ገጽታ ለመቀየር

በግብርናው መስክ አመርቂ ውጤት

እያስመዘገቡ እንደሚገኙት እንደ ደቡብ

ኮሪያ፣ ቻይና፣ ሲንጋፓር የመሳሰሉ

አገራትን ተሞክሮ በኢትዮጵያ

ተግባራዊ ለማድረግ በቁርጠኝነት

መንቀሳቀስ ይገባዋል፡፡ እነዚህ አገራት

ከዛሬ 30 ዓመት በፊት ዛሬ ኢትዮጵያ

እንዳላት ገበሬዎች በተበጣጠሰ መሬት

ላይ አነስተኛ ምርት የሚያመርቱ

ገበሬዎች የቀየረችበት አካሄድ ሲሆን፣

ይኸውም መንግስታቱ ስለ ግብርና

በከፍተኛ ደረጃ የተማሩትን ዜጎች ወደ

ገበሬዎች ወርደው በዘመቻ መልክ

ስለ ዘመናዊ አስተራረስ ዘዴ በስፋትና

በጥልቀት ተከታታይ ትምህርት

በመስጠት ገበሬዎቹ ከባህላዊ

አስተራረስ ወደ ዘመናዊ አስተራረስ

እንዲሸጋገሩ በማድረግ ነው፡፡

በሦስተኛ ደረጃ ይላሉ ኮቸራኒ

ኢትዮጵያ ለግብርና የሚውሉ የሞተር

ፓምፓችን በመጠቀም ነው፡፡ የእነዚህ

ሞተር ፓምፖች ዋነኛ ጠቀሜታ

አንድ በዝቅተኛ ደረጃ የሚገኝን ቦታ

በሞተር ፖምፑ በመጠቀም ወደ

ከፍተኛ ቦታ እንዲወጣ ማድረግ

ነው፡፡ (Transfer liquid from low

pressure to high pressure)::

ይህ አይነቱን ለላቀ የግብርና ዘዴ

የሚውለውን የሞተር ፖምፕ

መንግስትና የአገሪቱ ባለሀብቶች

ወደ አገር ውስጥ በስፋት በማስገባት

ለድሃው ገበሬ የሚደርስበት መንገድ

ቢያመቻቹ ዝናብ ጠብቆ የሚያርሰውን

ገበሬ የተሻለ ምርት እንዲያመርት

ከማስቻሉ በላይ ዓመቱን ሙሉ ማረስ

የሚችልበት ዘዴ ይፈጥርለታል፡

፡ በሌላ በኩል ወደ አገር ውስይ

የገቡም የውጭ ኢንቨስተሮች ይህንን

ዘዴ የማይጠቀሙ ካሉ እንዲጠቀሙ

ማበራታታቱ የተሻለ ነው፡፡ ኮቸራኒ

የኢትዮጵያ መንግስት የግብርና

ምርት በላቀ ደረጃ ለማሳደግ በሚል

ገበሬዎችን እየፈናቀለ እጅግ ከፍተኛ

ይዞታ ያለውን መሬት በአነስተኛ ዋጋ

በሊዝ መሸጡ በተለያየ አካባቢዎች

ከተፈናቀሉ ገበሬዎች ጠንካራ ተቃወሞ

የገጠመው ከመሆኑ በላይ የኢትዮጵያን

ጉዳይ በቅርብ በሚከታተሉ የተለያዩ

የውጭ አገር ምሁራን እና ከዓለም

አቀፍ ማህበረሰብ ነቀፌታ የቀረበበት

መሆኑ ይታወቃል፡፡

ይሁን እንጂ እነዚህ የሞተር

ፓምፖች በኢትዮጵያ ተግባራዊ

የሚሆኑ ከሆኑ ገበሬው ራሱ የተሻለ

ምርት በማምረት ከራሱና ከቤተሰቡ

ፍጆታ አልፎ ለአገር ውስጥ እና ወደ

ውጭ አገር ሊላክ የሚችል ምርት

እስከማምረት ስለሚደርስ የገበሬውን

ይዞታ መንግስት ለውጭ ኢንቨስተሮች

መሸጥ እንዲቋረጥ ሊያደርግ ይችላል፡

፡

የሞተር ፓምፓች ንጉስ

የሞተር ፓምፓች በዓለም

ዙሪያ ለኢንዱስትሪና ለተለያዩ

ዘርፎች አገልግሎት ላይ በመዋል

የሚያበረክቱት አስተዋጽኦ እጅግ

ከፍተኛ ነው፡፡ እነዚህን የፓምፕ

መሳሪያዎች በመጠን፣ በይዘትና

በአይነት የተለያዩ ከመሆናቸው

የተነሳ፣ በፋብሪካ ውስጥ ሲመረቱ

ለተለያዩ ዘርፎች እንዲጠቅሙ

ተደርገው ይፈበረካሉ፡፡

አሁን አሁን የሞተር ፓምፓች

መጠን ሰፊ ጠቀሜታን ከግምት ውስጥ

በማስገባት በፓምፕ ኢንዱስትሪ ውስጥ

የተሰማሩ ባለሙያዎች ቀስ በቀስ

የሞተር ፓምፓች የበለጠን ሥራን

አቀላጥፈው እንዲሰሩ እና አዋጪ

ሆነው በአዲስ መልክ እየተፈበረኩ

ለገበየ እንዲውሉ የፓምፕ አምራች

ፋብሪካዎችን በማበረታታት እና

ግፊት በማድረግ ላይ ይገኛሉ፡፡

እንደሚታወቀው የሞተር

ፓምፕች ዋና ጠቀሜታ በዝቅተኛ

ቦታ የሚገኝ ውሃ በሞተር ፓምፕ

በመጠቀም ወደ ከፍተኛ ቦታ እንዲወጣ

በማድረግ ከፍተኛ ምርት ማምረት

ቢሆንም ቴክኖሎጂው ከየትኛውም

ዘመናዊ የግብርና ዘዴ እጅግ ቀላል

እና ለአጠቃቀም ግልጽ መሆኑ ነው፡፡

በዚህ የአስተራረስ ስልት ውሃ

ወይም ፈሳሹ መጀመሪያ ከሚገኝበት

አነስተኛ ቦታ በሞተር ፓምፖች

እገዛ በተቃራኒው አቅጣጫ እንዲወጣ

ይደረግና ውሃው በቀጥታ ሽቅብ

እየሄደ ወደ የሚፈለገው የእርሻ ቦታ

ላይ ይፈሳል፡፡ ይህ የሚሆነውም

በሞተር ፓምቹ በሚካሄደው የግፊት

ኃይል አማካኝነት ነው፡፡

በመላው ዓለም በርካታ አይነት

የሞተር ፓምፖች የሚገኘ ቢሆንም፣

እስካሁን በተሞክሮ እንደተረጋገጠው

በሁሉም ዓይነት ወይም በበርካታ

የስራ ዘርፎች ጠቀሜታው ላቅ እያለ

የመጣው ወይም በአንዳንዶች ዘንድ

የሞተር ፓምፖች ንጉስ የሚል ስያሜ

የተሰጠው ሴንተርፉጋል ፓምፕ

(Center fugal pump) በመባል

የሚታወቀው ነው፡፡

ይህ የሞተር ፓምፕ በተለይ

ለመስኖ ልማት፣ ለውሃ አቅራቢ

ድርጅቶች፣ ለኃይል ማመንጫ

ተቋማት፣ ለፍሳሽ አገልግሎት፣

ለነዳጅ ማውጫ መሳሪያዎች፣

ለኬሚካል አምራች ድርጅቶች፣

ለሃይድሮሊክ ስራዎች፣ ለምግብ

ማቀነባበሪያ (Food processing)

ፋብሪካዎች እና ለማዕድን ማውጫ

አገልግሎት በመዋል አመርቂ የሆነ

ውጤት ተገኝቶበታል፡፡

ከዚህም በተጨማሪ፣

ሴንተርፉጋል ፓምፕ ከቅርብ ጊዜያት

ወዲህ በስፋት አገልግሎት እየሰጡ

የሚገኙ በኬሚካል ኢንዱስትሪ ውስጥ

ሲሆን፣ ለዚህም ተመራጭ የሆኑት፣

ሁሉንም የስራ አይነቶች ለማከናወን

አመቺ ከመሆናቸው የተነሳ በዋነኝነት

ለውሃ ማውጫ ፕሮጀክቶች ለአነስተኛ

ውሃ ማውጫ አገልግሎት(Domestic

water raising) በኢንዱስትሪ ውስጥ

የተበከለ ውሃን ማስወገጂያ እና

በአንድ መስመር ውስጥ የተቀመጠ

ውሃን ወደ ውጪ ለማስወጣት

(Tube wells to the field) ያላቸው

ጠቀሜታ ረገድ ተወዳዳሪ የለውም፡፡

አሁን ያለንበት ዘመን ውድድርና

ዘመን አመጣሽ ቴክኖሎጂዎች

በፍጥነት እየተስፋፋ የመጡበት ዘመን

ቢሆንም ከሁሉም የፓምፕ አይነቶች

መካከል ሴንተርፉጋል ፓምፓች

ለበርካታ አገልግሎቶች ያላቸው

ተመራጭነት እየላቀ የመጣው

በዋነኝነት፣ ፓምፓቹን በመጀመሪያ

ለመጠቀም የሚያስወጡት ወጪ

አነስተኛ በመሆኑ፣ የፓምፓቹ ብቃት

ከፍተኛ በመሆኑ፣ በሥራ ወቅት

ተመሳሳይ የሆነ የፍሳሽ አካሄድ መኖሩ

እና መሳሪያዎቹን ለመግጠም ብሎም

ለመጠገን የሚወጣው ወጪ ትንሽ

መሆኑ ሲጠቀስ በመጨረሻም፣ እነዚህ

ፓምፓች ሥራቸውን የሚያከናውኑት

ከፍና ዝቅ በማይል ተመሳሳይ ፍጥነት

ከመሆኑ በላይ ስራቸውን የሚያውክ

ለአደጋ ተጋላጭነት የሌላቸው እና

ሌሎችም የተለያዩ ተግባራትን በብቃት

የሚያከናውን መሆኑ በመላው ዓለም

በተሞክሮ ተረጋግጧል፡፡ አጃኢብ ነው

ሴንተር ፉጋል ፓምፕ::

ባለቤታቸው 4ሺህ ብር ደሞዝ

ፔሮል ፈርመው እንደሚቀበሉ

ሲነግሩን የባለቤትቸው ይህ

የመርህ ጉዳይ መሆኑን

አስረግጠው ሲናገሩ ጉዳዩም

ላሉት ባለስልጣን አርየ መሆንና

መስመር ያለበት መርህ እንደሆነ

ገልፀዋል፡፡

ወ/ሮ አዜብ መስፍን ይህ

ቀይ መብራት ማላይ በራ ወይስ

ቢጫው መብራት ማላይ አረፈ

መስመሩት ደመቅ ተደርጐ በቀይ

እነማን ላይ ተሰመረ የሚለው

ወደፊት የምናየው ጉዳይ ነው፡፡

ኢህአዴግ ባለስልጣኖች

በሙስና መጨመላለቁን በዘርፉ

መዘፈቁን ይፋ ያወጣ ንግግር

ነው እነማ እንደሆኑ በህዝቡ

መገለጽ ሆነ መቀጣት አለባቸው፤

ከዲስኩር የዘለለ እርምጃ

መታየት አለበት፡፡ ጠ/ሚር ኃ/

ማርያም ደሳለኝ የግላቸው 8 ወር

የፓርላማ ሪፖርታቸው ህዝቡ

ለመብቱ በጽኑ መጮህ አለበት

ብለው ነጮችን ጠቅሰዋል፡

፡ የነጮች እጣ መፍትሔ

ሲያዝል የኛዋ ጩኸት ዝዋይ

ሸዋሮቢት ጭላሎ መሆኑን መች

የተዘነጋ ታሪክ ነው፡፡ የአጭር

ጊዜ ታሪካችን ነው ፍርሀቱስ

ሀዘኑስ መች ትዘነጋና፡፡ መችስ

ሳንጮህ የቀረበት ቀን አለና

ኢህአዴግ የመስማት ክህሎቱ

ሲደክም ጡንቻው ፈረጠመብን

እንጂ እንግዲህ የኢህአዴግ

አዲሱ የአመራር ዘመን ከጅምሩ

መንገራገጭ የበዛበት ጉዞው

ብርገጋ እየተላበሰ መፃኢ የአመራር

ዘመን ከህዝብ በርግጐ ተለይቶ

በኃይል ህዝብን አስገብሮ መኖር

የመልካም አስተዳደር ችግሮቹ

እስከነችግራችሁ ይቀጥሉ ይሆን

ወደፊት የምናየው ነው ወይስ

ከህዝብ ጋር ሰብዓዊ መብቱን

ፍትህን እኩልነት የህዝቡን

ነፃነነት ነፃ ፕሬስን አክብሮ የኑሮ

ውድነቱን ስርዓቱን የልማትና

የስልጣኔ እጦቱን ሞለቶ ከህዝብ

ጋር በአብሮነት መጓዝ፡፡

ምርጫውን በሰላም ማካሄድ

እና ግንቦት 20 የድል በዓል

በሰላም ማጠቃለል ተከትሎ ወ/ሮ

አዜብ መስፍን እና የሌሎች

ሹማምንት ከፍተኛ ባለስልጣን

ቀይ መብራራት ማላይ

እንደሚያበራ እናየዋለን ቢጫም

ከሆነ መስመሩ ግን ይደመቃል፡

፡ የምርጫውም ጉደይ ዝምታው

ያካባቢው ሆነ የአ/አ ከተማ

አስተዳደር የከተማ ም/ቤት

እንዲሁ እናየዋለን የአንበሶቹ

ግሳት ማንን ግዳይ ጥለው ይሆን

ዝምታውስ ማንን አስጐንብሶ

ማንን ቀና ሊያደርግ ነው?

6 ወር…

(ከገፅ 3ተ የዞረ)pî 1 lØ` 41 ግንቦት 2005 ዓ.ም

20

“አንናገርም”

ፊልም በሲኒማ አምፔየር ረቡዕ በ10 እና በ12 ሰዓት

ö„ ²?“ uc=dà Ñ<³Ã 0911245811

ከግንቦት 16 እስከ

18 በብሄራዊ ቲያትር

አርት ጋለሪ

¾ö„ ›?Ó²=wi”

eþ”c` KTÉ[Ó

¾UƒðMÑ<

0911245811

0913622918

uT>K¨< ÃŨ<K<

Ãv[¡ ›u^

¾ŸvÉ SŸ=“ n ›eSÜ

0911213306

ረድኤት መካኒካል ኢንጅነሪንግ (ቄራ)

0114161215 / 011467067321

pî 1 lØ` 41 ግንቦት 2005 ዓ.ም

“አንናገርም”

ፊልም በሲኒማ አምፔየር ረቡዕ በ10 እና በ12 ሰዓት

ሾው-ሲስ

የድምፄ ማማሩ፤ ጊዮርጊስ ነው ሚስጥሩpî 1 lØ` 41 ግንቦት 2005 ዓ.ም

22

“አንናገርም”

ፊልም በሲኒማ አምፔየር ረቡዕ በ10 እና በ12 ሰዓት

ወደ አንድ ፀጉር ቤት ጎራ አልኩኝ በርካታ

ሰዎች ፀጉራቸውን ለመቆረጥ ወረፋ ይዘዋል፡፡

በርካታ መፅሀፎች መደርደሪያ ላይ ተደርድረዋል

በውስጤ ተደነኩኝ ምክንያቱም አንባቢ ስለሆንኩኝ፡

፡ ሌሎች ፀጉር ቤት ሰዎች የማንበብ ባህል

እንዲዳበር ያደረጉት ጥረት አልተመለከትኩም

እዚህ ፀጉር ቤት ግን የተመለከትኩት ፀጉር ቤት

ሳይሆን ቤተ-መጸሐፍት ነው የሚመስው፡፡ አኔም

አንድ መፅሀፍ ከመርደሪያው ላይ አንስቼ ተራዬ

እስኪደርስ ድረስ ማንበብ ጀመርኩኝ ተራዬ

ደረሰና ፀጉሬን ለመቆረጥ ተሸከርካሪ ወንበር ላይ

ተቀመጥኩኝ በዚህ ጊዜ ጋዘጠኛ መሆኔን ነገርኩት

ፀጉሬን እየቆረጠኝ ማህበረሰቡ እንዲማርበት

በማሰብ የህይወት ልምዱን እንዲያካፍለኝ

ጋበዝኩት፡፡ ወጣት ዳዊት ተስፋዬ ይባላል

የተወለደው ሽሮ ሜዳ ነው 1976 ዓ.ም ሌላውን

ከታች ባለው ጽሁፍ ተከታተሉት፡-

ማራኪ አንባቢ ነህ ልበል?

ዳዊት፡- በህይወቴ ከሚያስደስተኛ ነገሮች

መፅሀፍ ማንበብ ነው መጽሀፍ ማንበብ ስትጀምር

ማወቅ ትጀምራለህ መፅሀፍቶች የኔ ትምህርት

ቤቶቼ ናቸው፡፡ አከብራቸዋሁ፡፡ ሃዘን ሲሰማኝ

ሃዘኔን ያስረሱኛል፡፡ ስለዚህ በተቻለኝ መጠን

አነባለሁ፡፡

ማራኪ፡- ምን ያህል መፅሐፍ እንዳነበብክ

ልትነግረኝ ትችላለህ?

ዳዊት፡- ብዙ መፀሐፍ አንብቤአለሁ

እዚህ ፀጉር ቤቴ የምትመለከታቸው በጠቅላ

አንብቤአቸዋለሁ፡፡ ቦታው ስለጠበበኝ አንጂ

እቤት የተቀመጡ በርካታ መፅሐፎች አሉ አንድ

ላይ በግምት ወደ አንድ መቶ ሃምሳ ይጠጋለሁ፡፡

ማራኪ፡- ጎበዝ ልጅ በዚሁ ቀጥል፡- እዚህ

ፀጉር ቤት ውስጥ ምን ያህል መፅሐፎች አሉ?

ዳዊት፡- ፀጉር ቤት ውስጥ ወደ አምሳ ስድስት

የሚጠጉ መፅሐፎች አሉ አብዛኞቹ የስነ- ልቦና

መፅሐፎች ናቸው፡፡ የተቀሩት ደግሞ ልቦለድ፣

ኢልቦለድ መፅሐፎችም ተካተውበታል፡፡ እኔ

ይሄን ያደረኩት እዚህ የሚመጡት ደንበኞቼ

የማንበብ ባህል እንዲያዳብሩና የማንበብ ጥቅም

እንዲያውቁ ለማድረግ ነው በዚህ በርካታ

ደንበኞችን አፍርቼበታሁ፡፡ እነርሱም ሁል ግዜ

እንዲያነቡ በማድረጌ አድናቆታቸውን ይቸሩኛል፡

፡ እግዚአብሔር የተመሰገነ ይሁን፡፡

ማራኪ፡- ወደኋላ ህይወትህ ልመልስህና የትና

መቼ እንደተወለድክ ብትነግረኝ

ዳዊት፡- የተወለድኩት በዚህ መዲናችን አዲስ

አበባ ሽሮ ሜዳ አካባቢ ሲሆን ዓመተ ምህረቱም

1976 ዓ.ም ነው፡፡

ማራኪ፡- መልካም እስቲ ስለ ትምህርት

ህይወትህ ብታጫውተኝ

ዳዊት፡- የመጀመሪያ ደረጃ ትምህርቴን

በብሔራዊ ቤተመንግስትና ፅጌ በሻህ አንደኛ

ደረጃ ት/ቤት ሲሆን የሁለተኛ ደረጃ ትምህርቴን

ደግሞ በተፈሪ መኮንን አጠናቅቄያለሁ፡፡ ከዛ

በመቀጠል በኦርቢት ኢንፎርሜሽን ቴክኖሎጂ

በማርኬቲንግ ተምሬያለሁኝ ይህን ይመስላል

ትምህርት ህይወቴ፡፡

በተሻገር ጣሰው

“ማንበብ ስትጀምር ማወቅ

ትጀምራለህ”

የፀጉር ባለሙያው ዳዊት ተስፋዬ›

ማራኪ፡- እንዴትና በምን አይነት ሁኔታ ወደ

ፀጉር ስራ ሙያ ገባህ?

ዳዊት፡- ጓደኛዬ ነው የፀጉር ቤት አለው እሱ

ጋር እየተመላለስኩኝ ፀጉርን መቁረጥ አስተማረኝ

በኋላ ወንድሜ የሆነው አምሃ ተስፋዬ ፀጉር

ቤት ስለነበረው ‹‹ለምን እኔጋ አትሰራም›› አለኝ

በኋላ ወንድሜ ፀጉር ቤት መስራት ጀመርኩኝ

በዚህ አጋጣሚ ወንድሜና ጓደኛዬን ማመስገንን

እፈልጋለሁ፡፡

ማራኪ፡- መጀመሪያ ላይ ፀጉር መቁረጥ

ስትጀምር ያጋጠመህ ገጠመኝ አለህ?

ዳዊት፡- ብዙ አዝናኝም አሳዛኝም ገጠመኞች

አጋጥመውኛል፡፡ አንድ ግዜ አንድ ሱማሌ ፀጉሩን

ቆረጥኩትና ከጨርስኩት በኋላ በሱማሊኛ ቋንቋ

እየጮህ ያወራኛል እኔ ደግሞ ቋንቋውን አላውቅም

በኋላ አለቀሰና ሂሳቤን ከፍሎኝ ሄደ፡፡ ሌላው

ደግሞ አንዱ ፂሙን እየቆረጥኩት ሳላውቀው

ከንፈሩን ቆርጬው ደም በደም ሆነ በዚህ ሰዓት

ደነገጥኩኝ ብለው ብሰራው ደሙ አልቆም አለኝ

በኋላ በአልኮል አድረጌ ደሙ እንዲቆም አደረኩት

አንደዚህ ገጠመኞች ሲያጋጥምህ ትደነግጣለህ፡፡

ማራኪ፡- በል ወሬ እያወራክ እኔን

እንዳትቆርጠኝ

ዳዊት፡- ሳቅ በሳቅ …… አንተንማ

አልቆርጥህም ይህ አኮ የተፈጠረው ገና ሰራ

የጀመርኩ ሰዓት ነው

ማራኪ፡- በሕይወትህ ምን ያስደስተል?

ዳዊት፡- በሕየወቴ ጥሩ ነገሮች ያስደስተኛል‹‹

በምሰራው ስራ ሰዎች ሲደሰቱ ማየት ያስደስተኛል

ሌላው እግር ኳስ መመልከት ያዝናናኛል፡፡

ሌላው ኢንተርኔት መጠቀም እንዲሁ የተለያዩ

መረጃዎችን እንዳገኝ ስለሚረዳኝ በህይወቴ

ያስደስተኛል፡፡

ማራኪ፡- በሕይወትህ ያዘንክበት ቀንስ አለ?

ዳዊት፡- እናቴ የሞተችበት ቀን ለኔ ከፍተኛ

የሆነ ሃዘን ተሰምቶኛል ከዚህም በተጨማሪ በጣም

የምወደው የፍቅር ጓደኛዬ በገንዘብ እጥረት

ምክንያት የተለየችኝ እለት ከእናቴ በመቀጠል

ያዘንኩበት ቀን እነዚህ ናቸው፡፡

ማራኪ፡- አሁን የፍቅር ጓደኛህ የለህም ማለት

ነው?

ዳዊት፡- አለኝ ውጪ አገር ናት

ማራኪ፡- ሌሎች ከፀጉር ሙያ በተጨማሪ ሌላ

ተሰጥኦ አለህ

ዳዊት፡- የግጥም ተሰጥኦ አለኝ ቤቴ ውስጥ

የአሳታሚ ያለህ በሚል የተቀመጡ

ወደ አንድ መቶ ሃያ የሚሆኑ የግጥም ስራዎች

አለሁኝ በፊት ትምህርት ቤት ውስይ እያለሁ

የተለያዩ ፕሮግራሞች ላይ ግጥሞችን አነብ ነበር

ከዚህ በተጨማሪ የትወና ስራዎችን እሰራ ነበር

ነገር ግን እድሌ ሳይሆን ቀረና ወደ ጸጉር ሙያ

ውስጥ ገባሁኝ፡፡ እድሉን ባገኝ ግን በሳል ገጣሚ

እንደምሆን አውቃለሁ፡፡ ግጥሜን የሚሳትምልኝ

ሰው አልያም ድርጅት ባገኝ በዚህ አጋጣሚ ደስ

ይለኛል፡፡

ማራኪ፡- ዋናው ያንተ ጥረት ነው

እግዚአብሔር ይርዳህ

ዳዊት፡- አመሰግናለሁ የኔ ወንድም

ማራኪ፡- በዚህ በምትሰራው የፀጉር ሙያ ላይ

የአንተን ፈለግ ተከትለው እንዲሄዱ አስተዋፅኦ

ያደረክላቸው ሰዎች አሉ?

ዳዊት፡- ጥሩ ጥያቄ ነው የሰውን ጭንቅላት

ስትመለከት እንደ መልካችን አንዱ ከሌላው

ይለያል የፀጉሩም መጠን እንዲሁ ስለዚህ

ለመቆረጥም የሚመጣውን ሰው መጀመሪያ

የምመለከተው ጭንቅላቱን ነው፡፡ በዚህን ጊዜ

ለዚህ ሰው እንደዚህ አይነት የቁርጥ ስታይል ነው

የሚሆነው በማለት በራሴ ፍቃድ እቆርጠዋሁ፡፡

በሰውየው ፍቃድም ከሆነ እንደ ደንበኛው ፍላጎት

እቆርጠዋሁ፡፡ ነገር ግን አንደ እኔ ፍላጎት ቢሆን

ግን እመርጣለሁኝ ምክንያቱም ሙያዩ ነዋ፡፡

ማራኪ፡- በዚህ በፀጉር ሙያህ ወደፊት ምን

ደረጃ ላይ መድረስ ትፈልጋለህ ?

ዳዊት፡- የፀጉር ሙያ ትልቅ የሆነ ጥበብ

ነው ይሄን ጥበብ በአገራችን ትልቅ ቦታ ማድረስ

እፈልጋሁ ከእግዚአብሔር ጋር፡፡ በዚህ ረገድ

ሌሎች ሀገሮች በዚህ ሙያ የደረሱበት ደረጃ

በተለያዩ ድረገፆች እያነበብኩኝ ልምዶችን

እየቀሰምኩኝ የተሻለ ባለሙያ በመሆን ሀገሬን

ማስጠራት እፈልጋለሁ፡፡

ማራኪ፡- በመጨረሻም ማስተላለፍ

የምትፈልገው ነገር ካለ?

ዳዊት፡- ወጣት ማለት እራስህን፣ ቤተሰብህን

ሀገርን የምትለውጥበት የአፍላ እድሜ ነው

ስዚህ እኛ ወጣቶች በተሰማራንበት ሙያ

በመሰማራት እራሳችንን ቤተሰባችነን እንዲሁም

ሀገራችንን ሊለውጡ የሚችሉ ስራዎች መስራት

ይጠበቅብናል እላለሁ፡፡

ማራኪ፡- ፀጉሬን እየቆረጥከኝ ለጠየኩህ ጥያቄ

መልስ ስሰጠኸኝ በአንባቢያንና በመፀሔቱ ስም

አመሰግናለሁ፡፡

ዳዊት፡- እኔም እንግዳ አድረጋችሁ

ስለጋበዛችሁቸኝ ምስጋናዬ የላቀ ነው፡፡23

pî 1 lØ` 41 ግንቦት 2005 ዓ.ም

“አንናገርም”

ፊልም በሲኒማ አምፔየር ረቡዕ በ10 እና በ12 ሰዓት

T>°^Ï ¾Mwe eôƒ É`σ

Mirage Lady’s Men’s Tailor’

”ÓÇ=Á¨<

i¡ wK¨<

”Ç=SKc<

¨Å T>°^Ï

›G<’<’< wp

ÃuK<::

– ¾¨”Ê‹ S<K< Mwe

– ¾c?„‹ S<K< Mwe

– ¾Å”w Mwe

– ¾}T] ¿’>ö`U ”c^K”::

”Ç=G<U `e uðKÑ<ƒ ói” ÃcóM-

M::

݃^h:-

xK? T>ካ›?M Ÿ›Åvv¿ ¨[É wKA

eM¡:- 0911-41 94 11

0921 73 96 97

lØ` 2:-

xK? T>ካ›?M ¡c= Tµ]Á Ñu¾G<

Q”í öp e`

በመላው አለም በዲፕሎማሲው መስክ ተፅዕኖ

ያላቸው አገሮች የሚመዝኑት በኤምባሲና በቆንስላ

ጽ/ቤት ብዛታቸው ሲሆን፣ አምስት አገሮች በደረጃ

ተቀምጠዋል፡፡

1. ዩናይትድ ስቴትስ

2. ቻይና

3. ሩሲያ

4. ፈረንሳይ

5. ጀርመን

የጦር መሳሪያ ንግድ

በአለማችን ላይ በመካሄዱ የጦር መሣሪያ ሽያጭ

እና ግዢ በ2012 የተመዘገበው መረጃ፣ የጦር

መሳሪያ ግብይቱ በቢሊየን ዶላር የሚካሄድ

መሆኑን ስቶክሆልም ኢንተርናሽናል ፒስ ሪሰርች

ኢንስቲቲዩት ያጠናቀረው ሪፖርት ያስረዳል፡፡

ከፍተኛ የጦር መሣሪያ የሸጡ አገሮች

1. ዩናይትድ ስቴትስ 8.8 ቢሊዮን ዶላር

2. ሩሲያ 8.0 ቢሊየን ዶላር

3. ቻይና 1.8 ቢሊየን ዶላር

4. ዩክሬን 1.3 ቢሊየን ዶላር

5. ጀርመን 1.2 ቢሊየን ዶላር

ከፍተኛ የጦር መሣሪያ የገዙ አገሮች

1. ህንድ 4.8 ቢሊየን ዶላር

2. ቻይና 1.7 ቢሊየን ዶላር

3. ዩናይትድ ስቴትስ 1.3 ቢሊየን ዶላር

4. ቱርክ 1.27ቢሊየን ዶላር

5. ፓኪስታን 1.24 ቢሊየን ዶላር

የአለማችን ግዙፍ የንግድ ምልክት ባለቤት

ክሽን – ዲፕሎማሲ ኮንሰልታንሲ ኢንተርብራድን የተባለ አግብረ ተቋም

የወጣው ሪፖርት መሠረት፣ የኮካኮላ ካምፓኒ

በመላው ዓለም በ207 አገሮች ውስጥ በሚገኙት

ፋብሪካዎች በየቀኑ ወደ 2 ሚሊዮን የሚጠጋ የኮክ

ምርቶች ይመረታሉ፡፡

በጎብኚዎች ብዛት ቀዳሚ ድረ ገፆች

የድረ ገፆች ደረጃ በጎብኚዎች ብዛት የሚያስቀምጠው

ኮምስኮር የተባለው ተቋም አምስት ታዋቂ ድረ

ገፆችን፣ በአንድ ወር ውስጥ የሚጠቀስ በሚሊዮን

የሚቆጠሩ የጎብኚዎች ብዛትን በማስተናገድ ከደረጃ

አስቀምጧቸዋል፡፡ ሁሉም ከአሜሪካ ናቸው፡፡

1. ፌስ ቡክ 837 ሚሊዮን

2. ጎግል 783 ሚሊዮን

3. ዩቲዩብ 722

4. ያሆ 469.9 ሚሊዮን

5. ዊኪፒዲያ 469.6 ሚሊዮን

የነዳጅ ገበያ

ባለፉት ስምንት ዓመታት ውስጥ በዘይትና በጋስ

ኢንዱስትሪ ዘርፍ የሰማሩ ካምፓኒዎች ብዛት፣

የፎርበስ መፅሄት በየዓመቱ በሚያወጣው ምርጥ

500 ካምፓኒዎች ዝርዝር ውስጥ ያላቸው ተሳትፎ

እየጨመረ መጥቷል፡፡ በዚህም የተነሣ ከተቀመጡት

50 ካምፓኒዎች ውስጥ ሲሶው የተያዘው በዘይትና

ጋዝ ካምፓኒዎች ሊሆን ችሏል፡፡ የእነዚህ

ካምፓኒዎች ጥንካሬ እየላቀ ሲመጣ በአሜሪካ

ኢኮኖማ ውስጥ ግን የአውቶሞቢል፣ የኢንዱሸራንስ

እና የችርቻሮ ሽያጭ ካምፓኒዎች አትራፊነት

እየቀነሰ መጥቷል፡፡ የነዳጅና የጋዝ ኢንዱስትሪ

እዚህ ነው Hot COMMODITIES የሚል መጠሪያ

የተሰጠው፡፡

የአለማችን ግዙፍ ኩባንያ

በዋና ስራ አስፈፃሚ ፒተር ቮሶር የሚመራው

ሮያል ደች ሼል በ2012 ዓ.ም ያስመዘገበው ገቢ

484 ቢሆን ዶላር ደርሷል፤ የዚህ ግዙፉ ካምፓኒ

የገቢ መጠን ከአገሮች ኢኮኖሚ ሲነፃፀር የኖርዌይን

ግምታዊ የአገር ውስጥ የምርት መጠን (GDP) ጋር

ይስተካከላል፡፡

ከአለም አቀፍ ሀብት ቀደሙ ካምፓኒዎች

ከታች የተዘረዘሩት አምስት ካምፓኒዎች ዋና

መቀመጫቸውን አገር ውጪ ባላቸው ቋሚ ሀብት

በዝርዝር ተቀምጠዋል፡፡

1. ጀነራል ሞተርስ

2. ሪያል ደች ሼል

3. ቢፒ

4. ኤክሰን ሞቢል

5. ቶዮታ

በሌላ በኩል እነዚህ አምስት ኩባንያዎች ደግሞ

በመላው አለም በከፍተኛ መጠን በጂኦግሪፊያዊ

የስርጭት መጠን ተቀምጠዋል፡፡

1. አሊያንዝ

2. ሲቲ ግሩፕ

3. ቢኤንፒ ፓርባስ

4. ዩቢኤስ

5. ኤች ኤስቢሲ

የቴክኖሎጂ ቁንጮ ካምፓኒ

በዋና ስራ አስፈፃማ ቲም ኩክ የሚመራው የአፕል

ካምፓኒ ባለፈው ጥር ከሽያጭ በጥሬ ገንዘብ

የሰበሰበው 137 ቢሊየን ዶላር ሲሆን፣ ይህ የገንዘብ

መጠን ቆጁሮስን ከ10210ዥ6 እጥፍ በላይ

ማድረግ የሚችል ነው፡፡pî 1 lØ` 41 ግንቦት 2005 ዓ.ም

24

“አንናገርም”

ፊልም በሲኒማ አምፔየር ረቡዕ በ10 እና በ12 ሰዓት

በክብሮም ብስራት

ጥበብ



ጥበብ ክላሽና ዳቦ አንግባ

በኢትዮጵያ በቀን

አንድ ቲያትር አይታይም፤

በእድሳትና በግንባታ

ከተዘጉት ውጭ የህፃናት

ቲያትር ቤት ሀገር ፍቅር

እና ብሔራዊ ቲያትርም

በሙያኛ ኩብለላ እና በጡረታ

ምክንያት ማንቀላፋታቸው

በርትቶባቸዋል፡፡

ከአንድ እጅ ጣት

የማይበልጡት ቲያትር ቤቶች

ጥቂት ከመሆናቸው ባሻገር

በክፍያ ማነስና በግንባታ

በእድሳት ምክንየት መንግስት

የ ሚ ያ ስ ተ ዳ ድ ራ ቸ ው

በመሆናቸው አመርቂ

የሚባል አስተዋፅኦ ማድረግ

ከተሳናቸው አመታታ

አስቆጥረዋል፡፡ ህዝቡን

በጥበብ ሰቅዘው ከመያዝና

ካስተማሪነቱ ከመዝናኛነቱ

የመንግስት ፍላጐትና መመሪያ

ተከትለው መንጐዳቸው

ፖሊስን ማስፈፀሚያ የ5

ዓመት የልማትና ትራንስፎርማሽን

እየተባለ ውጠኑና ጥበቡ በማንግስት

ፍላጐት መጓዙ ወደ ህዝቡ ቀጣይነት

ያለው ጥበብ ማህበራዊና ፖለቲካዊ

ተግዳሮችን የህዝቡን ሃሳብና ፍላጐት

መግለፅ ማረቅ ዘመንን መግለጽ

እየተሳነው፡፡ የመንግስት መርሃ ግብር

ማስፈፀማያና መገልገያ ሆኖ ከዋለ

ከርሞ አድሯል፡፡

ይህ እንዳለ ሆኖ ከ20 ዓመት

ወዲህ ይህ ነው የሚባል የተባ፣

የተጋ ባለቅኔ የፈጠራ ሰው የታጣበት

ሆኗል፡፡ ደራሲዎቻችን ባለቅኔዎቻችን

ፀሐፊ ተውኔቶቻችን ከዘመናቸው

ጋር አብርው መንጎዳቸው፡፡ ተተኪው

ትውልድ ለዚህ ተግባር ብቃትና

ትጋት ማጣቱና የቤተ መቅደስ ያህል

ክብርና ሞገስ የሚሰጠው ቲያትር

ቤቶችና ሰዎቻቸው የጨበራ ተስካር

መሆናቸው አሳዛኝ ነው፡፡

የቀድሞዎቹን አንጋፋ

ባለሙያዎችና ፀሐፊ ተውኔቶች

ባለቅኔዎች ደራሲያን ለቤቱ ያላቸው

አክብሮትና ለጥበቡ የከፈሉት

መስዋዕት የሚዘነጋ ችላም ልንለው

ከቶም አቅም አይኖረንም፡፡ በህይወት

ያሉትም ቤቱን ጐራ ማለቱን እንደ

ቤተ መቅደስ መሳለሙን ባይተውትም

በህይወት በሌሉትም በመንፈሳቸው

የጥበብ ቤቱ ሞገሱን ሙሉ ለሙሉ

መገፈፍ ቢሳነውም መንፈሳቸው

ቤቱንና ጥበቡን ህዝቡን ሰቅዞ መያዙ

አሌ የሚባል ጉዳይ አይደለም፡፡

ወጣቶቹም ተተኪዎቹ አንጋፋዎቹንም

ሆነ የጥበቡን የቤቱን ሞገስ መረከብ

አለመቻላቸውና አንጋፋዎቹን

ላለማስጠጋታቸው ምክንያቱ ምን

እንደሆነ በግልፅ ለማወቅ ባይቻልም

የተለያዩ ጫጫታዎች ቢኖሩም

ለህዝብ የሚፃፍ ጽሑፍ ላይ ሊቀርብ

አይችልም፤ ጥናት ያልተደረገበት

ጉንጭ አልፋ ንትርክ በመሆኑ ጆሮ

ጠገብ በመሆኑም ውሃ አይቋጥርም

ከወጣቶቹ ትውልዱ ካፈራቼው

ወጣት አክተሮች (ገፀ ባህሪ ገላጮች)

ፀሐፊ ተውኔቶች እንዲሁ ሊንጎጠጡ

የሚችሉ በመሆናቸው ስራቸው ሆነ

ስብዕናቸው አንጋፋዎቹን የላቁ ችሎታ

ያላቸውን ሆነ ህዝቡንም ቀልባቸውን

በመሳብ አድናቆታቸውን ድምፃቸውን

ከፍ አድርገው እንዲጠሯቸው

እንዲያወዳድሷቸው እሰየው ካይን

ያውጧችሁ ሁሌም ከቤቱ አንጣችሁ

ከጥበቡ እንዲያዩአችሁ አሌ የማይባሉ

አሉ፡፡

የእውቀት የልምድ ሽግግር

ከተሰጠ ጋር ዝምድና ስላለው

የቀደምቶቹ አንጋፋዎቹ እንዲሁ

በቀላሉ ሊያወርሷቸው ሊሰጧቸው

አልቻሉም፡፡ ሞገሱን ተሰጥዕውን

የስነ ጽሁፍ አውራነቱን የባለቅኔነቱን

ይዘውት ሄደዋል፡፡ አልያም በዳር

ቆሞ መመልከትን መርጠዋል፡፡

ምክንያቱም ወጣቶቹ ተተኪ ነን ባዮቹ

እንዳይቀርቧቸው በስራቸው ሃሳብን

እንዳያካፍሏቸው እናንተ ዘመን

ያለፈባችሁ የጃጃችሁ በመሆናችሁ

ኋላቀርነታችሁ ከእኛ ከዘመኑ

ወጣቶት ጋር ዝምድና መፍጠር

ስለማይችል እውቀት ጥበባችሁን

ይዛችሁ ከእኛ እንዳትደርሱ ዘመኑ

የእኛ ስለሆነ በቤቱም በጥበቡም

እንዳሻን የምንወራጭበት እኛ ብቻ

የዘመን ጌቶች በማለት መስቀል

ይዘው አውግዘዋቸዋል፡፡ ስራቸው፣

ጥበባቸው፣ ስብዕናቸው ልምዳቸው

ወደ ህዝብና ቲያትር ቤቶች

እንዳይገቡ ከልክለዋል፡፡

ዋናውና መሠረቱ

የዕውቀት ተቀናቃኝነት ብቻ

ሳይሆን የአውራነቱን የጥበብ

ባለቤቱን ቦታ ስለሚያጡት

ወጣቶቹን ዳቦ የማጣሳት

ደረጃ ያደርሳልና ያለ ቦታቸው

ያለ ተሰጥኦቸው ያለ ስራቸው

በቦታው በቤቱ ስላሉ ጥበብ

ከቤቱ ስለምስታስተናግዳቸው

ፍራቻው ከፍ ያለ ነው፡፡

ሰውን የማባረር ጉዳይ ነው፤

እውቀት ተሰጠን የማባረር

ተግባር ስላልሆነ ምክንያቱም

ጥበብ ነጥራ የመውጣት ብቃት

አላትና፡፡ ብር ብላ ቦታውን ይዛ

ጥበቡን ለቅላ እንዲህ ባርቲ

ቡርቲ የማይደፈር መስመር

ተአምረኛ የወጣቱ ዳቦንና ዝናን

ከህዝብ ከታሪክ ታጠፋለች አቻዋ

እንጂ ትርኪሚርኪ ሁሉ ወደ

መስመሩ መጠጋትም ሆነ ማለፍ

በቀላሉ አይቻልም፡፡ እንቁ ሆና

እየጎመራች እየላቀች ትመነደጋለች፡

፡ ወጣቱ ትውልድ በጉልበቱ በገንዘቡ

በትዕቢቱ ያካበተውን ዝና ክብር

ታዋቂነት የጥበበኝት የአርቲስትነት

የገጣሚነት የደራሲነት አክሊሉን

ከሰው ከሀገር ከህዝብ ሰከንድ የመናድ

የማጥፋት አቅም ስላለው የአባቶች

ምክርና ተግጻፅ የአንጋፋዎቹ ሆኑ

በወጣት ትውልድ ውስጥ ጥበብ

የተሰጣቸው ፀሐፊ ተውኔች

ደራሲያን ባለቅኔዎች አክተሮች

ሰዓሊያን ሆኑ ሌሎች የጥበብ ተሰጥኦ

ያደለቻቸው ውግዘቱን አጽንተው

መኖር እንደ አማራጭ ወስደውታል፡

፡ ካለቦታችን ገብተን የተጨመላለቀው

ውስጥ በረግረጉ ተደምሮ ከመስጠም

በጎጆአቸው መወሰኑን መርጠዋል፡

፡ ተሰጥኦና በማይታይበት ተደርቦ

መጨመላለቁን ጠልተውት ጊዜው

እስኪደርስ እስኪደፈቅድ አጉል

ንትርክና ግጭት ከመፍጠር በዝምታ

መሸሸጉን መርጠዋል፡፡

ተሰጥኦ፣ ጥበብ፣ እውቀት

ሁሉንም እንደ ጉድጓድ ውስጥ

ቀብሮ በአዲስ ተስፋ ብቅ ማለቱ

ሆነ አሸናፊነት ገናናነቱን ለጥበቡ

ሥራ መስጠቱ ህዝብም መገምገሙ

መምረጡ መተውም የማይቀር ነውና

ጥበብ የፈላጊዋን የሀገሯን የህዝቧን

ልብ ማግኘቷ አይቀርም፡፡

እንዲያ በትርጉም ስራዎቻቸው

በፈጠራ ስራዎቻቸው ማንነትን

ኢትዮጵያዊነትን ባሕልን ታሪክን

ወግን ቋንቋን ማየት የተቻለበት

ዘመን አይሽሬ የሆኑ አስደናቂና ገዢ

የሆኑ የጥበብ ትሩፋቶች ሰዎቻችንና

ስራዎቻቸው ወደን ሳይሆን ውስጦችን

በፈነቀለን የጥበብ የእውቀት የተሰጥኦ

maledatimes25

pî 1 lØ` 41 ግንቦት 2005 ዓ.ም

“አንናገርም”

ፊልም በሲኒማ አምፔየር ረቡዕ በ10 እና በ12 ሰዓት

ሀይል ባለቅኔዎች ተዋንያን ፀሐፊ

ተውኔቶች ደራሲያን ቀራፂያን

ሰዓሊያን ገጣሚያን ባለ ሁለት ሦስት

ሙያ ባለቤቶች እያልን ልናወድስ

ልናመሰግን ልናከብራቸው መንበረ

ክብሩን እንድንሰጣቸው እንገደዳለን፡

፡ ስማቸው በሰው ልብ ተቀብሮ

በምሳሌነት በትዝታ የምናወጋው

ቁጭታችንን ሀዘናችንን የቲያትር

የፊልም ፍቅራችንን አምሮታችንን

ጥበብን የምናጣጥምበት የሆኑን

መልካም ትዝታዎች አሁንም

ከልባችን ሳይሆን ከእዝነልቦናችን

ሊሰወሩ ስላልቻሉ በወጣቱ ትውልድ

የምናየውን ለምን እንዲያ አልሆነም

እያስባሉ ጥያቄ የሚፍጠሩብን

ጥበበኛን ፍለጋ መታተራችን ሆነ

ወቀሳ ያላቆምነው፡፡

ምክንያቱም ትዝታ ምስጥ ሆኖ

ይበላልና መልካም ትዝታዎች ግንማ

በትዕግስት እያሰነበቱን የለብ ብሩህነት

ታጋሽነትን መልካም ስራ እንደሚመጣ

ተስፋ እንድናደርግ ጐዶሎነታችን

እየሞላን እያፈካን በፍቅር በቅን ልብ

ወደትጋት ስኬት ወጣቱን ትውልድ

ተተኪዎቻችንን ስኬት ያራምዳልና፡፡

ሌላው በብዙ ምክርና ተሞክሮ

በተግጻፅ በጥፊም በርግጫም

በግድም አየጐመራ ሳይሆን አየጫጫ

የሚታየው የፊልም ተሞክሯችን አስር

አመት ትንሽ ነው ባይባልም ጀማሪ

በመሆናችን ከጅምሩ አንስቶ አመታት

ከማስቆር ሊራመድ ያልቻለ ስንኩል

መሆኑ ጥበብን ሳይሆን ስምና ዝና

ዳቦ ወንዶች ባለሙያዎች ሴትን

ሲያተርፍላቸው ሴቶች ባለሙያዎች

ወንዶችንና ገንዘብን ሲያተርፍላዠው

የተከበረው ጥበብ ህዝቡም ሀገሪቱም

የምትፈልገው መገራት ተንኮታኩቶ

የማያከብሩት የቀለለ ሙያ ሁሉ

በተመቸው ጊዜ በዘመድ አዝማድ

በጓደኛ ገንዘብ ባላቸው ይሄን ስሩ

ገንዘብ የሚያስገኝ ስለሆነ በመባል

ተገዢ ሆኖ እውቀት

ተሰጥኦ ጥበበኝነት

የማይጠይቅ የቀለለ ገንዘብ

ብቻ ማትረፊያ ሙያ

ስላደረጉት ሰዎችም ሆነ

ስራቸውን አላወሳም፡፡

እውነተኛው ነብይ

ጥበበኛው በእውቀት

በተሰጥኦ የተጠመቀው

ሲመጣ ሁሉም እንደ

ደረቀ የዛፍ ቅጠሎች

ረግፈው ግንዴ ብቻ

እንደሚቀር እርግጠኛ

ነኝ፡፡ ስሙም ዝናውም

ታዋቂነቱም አስመሳይነቱ

ገንዘቡም ረግፎ መሬት

የረገፉት ቅጠሎች

ማንም እንደማረግጣቸው

በመጥረጊያ በቆሻሻ ውሃ

በጐርፍ መወገዳቸው

አይቀርም፡፡ አይደርስ

የመሰለው በጊዜው

ካልታወቀበት የጥበበኛውን

ምክር ሆነ ተሰጥኦ

ስራ ካልተጋሩ በጥበቡ

የተንጠለጠሉት ቅጠሎች

በነፋስ በዝናብ በበረዶ

አንደሚረግፍ ኃይላቸውን

ጨርሰው መርገፋቸው

እውነተኛው ጥበበኛው

እውነተኛውን ቅጠል ያበቅላልና

ጥበብም እንዲሁ ነች የራሷን ሰው

ስራዋን ትፈልጋለች ከራስ አታግላ

ታሸንፋለች፡፡

ጥበብ እንዲህ ነች፤ ምንም

ባልተሰራብን ሀገርም ህዝብም

ስለሆንን ነጭ ወረቀት በመሆናችን

የተደፋ ቀለም ስዕል ይሆናል፤

ዝንጀሮ የጫረችውም ጽሑፍ

ይነበባልና ጥበበኛ ያስብለናል፡፡ ውሸት

እንዳሸት ትፈነጫለች ከልካይ ታጣለች

ጉልበተኛና ትዕቢተኞች በመንሰራፋት

ማን አለብኝነት ይገዝፋል፡፡ እውነተኛው

ጥበበኛ ባለተሰጥኦ መራር በመሆኗ

ሀገር በቀል አረቄያችንን በሚጥሚጣ

ታለጠጣለች፤ ባልተሰራበት ህዝብና

ሀገር ምንም ትክክል ነውና ቀዳሚ

ስራዎችን ጽሑፎችን ማንበብ

ማሰላሰል ስለሚሳነን ችኩልነትና

ገንዘብ ህሊናችንን ልባችንን

ስለሚደፍነው፡፡ ብልጣ ብልጦች

ዘመነኞቻችን የሚፈነጩበት

ትሆናለች፤ እውነተኛው ነብይ

እስኪመጣ፡፡

እውነተኛው ነብይ አንጋፋዎቹን

በጎጇቸው እንዳኖረ ይሄን ፀጋ እንኳን

ላያገኙ ተፈረካክሰው ስብዕናቸው ተንዶ

ከጎጇቸው ገፍትራ አውጥታቸው

አውላላ ሜዳ ላይ ከህሊናቸው

ከአይምሯቸው ሲቦጨቁ ይኖራሉ፡

፡ እንዲያው ዝም ብሎ መደራጀቱ

ማህበራት ማብዛቱ መሰነጣጠሩ ያለ

እውቀት ተሰጥኦ ጥበብ ዋጋ የለውም፡

፡

በቡድን ስነልቦና አጥራቸውን

ችምችም አድርገው አጥረው አይወጡ

አያስገቡ ውስኑ እውቀታቸው እርስ

በራሳቸው ቢሸመጋገሉ ቢወዳደሱ

አዋቂ፣ ምጡቅ፣ ሊቅ ቢባባሉ

አጥራቸው በተለያዩ እጅ በወሲባዊ

ድራማ በትዕቢት በጉልበት በገንዘብ

የታጠረው እውነተኛውን ነብይ

አያስገባ ወደ እውነተኛው ነብይ

አያስቀርባቸው፡፡

ስድብና ቀልድ ማሰብን

እንድንጠላ ቅለትን የሚያሰተምሩን

ዘፈንና ፊልሞች ስነጽሑፍ ስራ

የድርሰት ሆነ የትርጉም ስራዎች

ያንቡሌ በበዛበት ዘመን አዳዲስ

ስራ ጥበብ እውቀት ተሰጥኦ

ጠፍቶ የቀደመቶቹን አንጋፋ

ስራዎች ዘፈኖች ፊልሞች እንደ

አዲስ በድጋማ መስራት መጀመሩ

መወደዱ እየሰው ማስባሉ ቆም

ብለን የበፊቶቹን እንድናያቸው

ያስገድዱናል፡፡ መልካም ትውልድና

እውቀትን ጥበብን ከመዝራት አኳያ

ለሀገርና ለህዝብ ለመግራት ጥበብ

ታላቅ አስተዋፅኦ አላት ለሰው ልጁ

በሞላበት አኳያ ለሀገርና ለህንብ

የመግራት ጥበብ ታላቅ አስተዋፅኦ

አላት፡፡ ለሰው ልጅ በሞላ የሰው

ልጅ ራሱን የሚያይበት ሆነ

የሚፈልግበት በጥበብ ፍካት መሆኑ

ቢዘነጋ አይገብገብ የሚናፈቀው

ስልጣኔ ቴክኖሎጂ እውቀት ሊቅነት

ምሁርነት ደራሲም የሚኮነው

በጥበብና የቅኝት አይን ነው፡፡

የትራፊክ ግንዛቤ

ማስጨበጫ

ሳምንት ትልቅ

ራዕይ ይዞ

የተነሳ በመሆኑ

በአስተማሪነቱ

በሺህዋች

በመጐብኘቱ እና

በደነቁ በድል

በመጠናቀቁ

አብረውህ

የሠሩትንና ከአንድ

ጠንካራ ሰው ጀርባ

አንዲት ጠንካራ

ሴት አለች እና

ሲ/ር ትዕግስት

ዳምጠውን

ማመስገን

እንወዳለን፡፡

ከማራኪ መፅሔት

ዝግጅት ክፍል

ለለታሪክ

አድቨርታይዚንግpî 1 lØ` 41 ግንቦት 2005 ዓ.ም

26

“አንናገርም”

ፊልም በሲኒማ አምፔየር ረቡዕ በ10 እና በ12 ሰዓት

በሰናይ ሲሳይ

ማራኪ፡- ዲጄ ሀበሻ ለማለት

ያነሳሳህ ዋነኛ ጉዳይ ምንድነው?

ዲጄ ሃበሻ፡- “ዲጄ ሃበሻ” በሚል

መጠሪያ ለመጠቀም የፈለኩበት

ዋነኛው ምክንያት አብዛኞቹ የአገራችን

ዲጄዎች የመጠሪያ ስማቸውን

በአፅሮተ ቃል ከመጠቀማቸው ባሻገር

በውጭ ሀገር ስሞች ይጠቀማሉ፡፡ ይሄ

ደግሞ በሙዚቃው ኢንዱስትሪ የራሱ

የሆነ ተፅዕኖ ይፈጥራል፡፡

ሀበሻ የሚለው ስም ደግሞ

ኢትዮጵያዊነቴ፣ ማንነቴ፣ መመኪያና

ኩራቴ ነው፡፡ የሙዚቃ ሥራዎቻችንም

የሀበሻ ሙዚቃዎች በመሆናቸው

እና ሀበሻ ነክ ጥበብ በመስራታችን

የማንነታችን መለያ የሆነውን “ሀበሻ”

የሚለውን መጠሪያ ለመጠቀም

ችያለሁ፡፡

ማራኪ፡- በአዲስ አበባ ከተማ

በተለምዶ አሠራር “ካሳንቺስ ቶታል”

ፊት ለፊት ዲጄ ሃበሻ የሚል ቢልቦርድ

አለህ፤ ሰዎች “ዲጄ ሃበሻ” የሚለውን

ማስታወቂያ ሲመለከቱ ምን ዓይነት

ስሜት ይሰጣቸዋል?

ዲጄ ሃበሻ፡- ለየት ባለ ስም

ከመሆኑ ባሻገር ማንነታችንም

ይበልጥ ስለሚያንፀባርቅ “ዲጄ ሃበሻ”

የሚለውን ቢልቦርድ ብዙ ሰዎች

ሲመለከቱ በጣም ነው የሚደሰቱት፡፡

በየጊዜውም እየደወሉ አድናቆታቸውን

የሚገልፁልን ኢትዮጵያዊያንም

በርካታ ናቸው፡፡

ማራኪ፡- በአብዛኛው

የምትሰራቸው ሰዎች ምን ምን

ናቸው?

ዲጄ ሃበሻ፡- ወደ ዲጄነቱ ዘርፉ

ከተሰማራሁ ጀምሮ በብዛት ሰርጐችን

እሠራለሁ፡፡ የልደት ቀን ፕሮግራምና

የተማሪዎች ምርቃት የምሠራ ሲሆን

የተለያዩ ትላልቅ ባዛሮችም ላይ

የመዝናኛውን ፕሮግራም ባማረና

በደመቀ ሁኔታ እየሠራ እገኛለሁ፡፡

የቢራ ጠርሙስ ተወርውሮ ሳተኝ

ዲጄ ሃበሻ

ማራኪ፡- በሙያህ ቪዲዮግራፈር፣

ፎቶግራፈርና ዲጄነህ አንደው

ፎቶግራፍና ዲጄነትን ያላቸውን

ጥበባዊ ትስስር ብታብራራልን?

ዲጄ ሃበሻ፡- እንደሚታወቀው

ፎቶግራፍና ዲጄነት ሁለቱም ጥበባዊ

ግንኙነታቸው የጐላ ነው፡፡ እነዚህ

ጥበቦች በዘፈቀደ የሚሠሩ ነገሮች

አይደሉም፤ ፈጠራ፣ ብቃት፣ ክህሎት

ይጠይቃሉ፡፡ በአጠቃላይ ፎቶግራፍና

ዲጄነት በጥበባዊ ፈጠራ የሚሠሩ /

የሚከወኑ/ በመሆናቸው ተመሳሳይነት

አላቸው፡፡ ሙያዎቹንም የምወዳቸውና

የምኮራባቸው ናቸው፡፡

ማራኪ፡- ከፎቶግራፍ ዓይነቶች

መካከል የምትወዳቸው የትኞቹ

ናቸው? ከሙዚቃውስ…

ዲጄ ሃበሻ፡- ፎቶግራፍ ላይ ክሎዝ

አፕ፣ ሚድል አፕ… የሚባሉ ያሉ

ሲሆን እኔ ግን የስክ ፎቶግራፎችን

/ሙሽራውንና ሙሽሪትን ይዞ

በሀይቆችና በባህላዊ ስፍራዎች/

የሚቀርጿቸው ተፈጥሯዊነታቸው

ይበልጥ ይማርከኛል፡፡

በሙዚቃው ዓለምም

ቢሆን እንደ ሃበሻዊነቴ የባህላዊ

ሙዚቃዎች /ሀሉም ዓይነት የብሄር

ብሔረሰብ የሙዚቃ ቃናዎችን/

ስሰማ ደስታዬ ወደር አልባ ነው፡፡

በምሰራባቸውም አጋጣሚዎች ሁሉ

ባህል ነክ ሙዚቃዎች ለአድማጮች

የሚደርስበት ዋነኛ ምክንያት በውስጤ

የባህላዊ ሙዚቃዎች ሰርፀው የገቡ

በመሆናቸው ነው፡፡

ማራኪ፡- ከላይ ከገለፅኳቸው

ሙያዎች ውጭ ሌላ ኪነጥበባዊ

ተሰጥኦ አለህ?

ዲጄ ሃበሻ፡- ብዙም አልገፋሁበትም

እንጂ ቪዲዮ ኤዲተር፣ የቪዲዮ

ባለሙያ ነኝ፤ በተጨማሪም በኪነጥበቡ

ዘርፍ ያለኝ ተሰጥኦ በተውኔት ድርሰት

በኩል የራሴ ተሰጥኦ አለኝ፡፡ የ11ኛ

ክፍል ተማሪ እያለሁ ከመላው የአዲስ

አበባ ከፍተኛ ሁለተኛ ደረጃ ት/ቤት

ባካሄዱት የቲያትር ውድድር ላይ 2ኛ

በመውጣት የነሐስ ዋንጫ ተሸላሚ

የነበረው ያልፈረሱ አስከሬኖች የተሰኘ

ሥራ ነበረኝ፡፡ ወደፊትም ከፈጣሪ ጋር

ሙሉ ስሙ ጐይቶም አሰፋ ይባላል፡፡ አዲስ አበባ ካሳንቺስ

ተወልዶ በምስራቅ አጠቃላይ ት/ቤት ተምሮ ት/ቤቱን

ከማጠናቀቁ በተጨማሪ በሲፒዩ ኮሌጅ የአይሲቲ ትምህርት

ቀስሟል፡፡ ዲጄ ሃበሻ በሚል መለያ /መጠሪያ/ የዲጄነቱን ስራ

እያጧጧፈ የሚገኘው የፎቶግራፍና የዲጄ ባለሙያው ጐይቶም

አሰፋ የህይወት ተሞክሮውንና የስራ ሂደቱን እንዲያጫውተን

በማሰብ አናግረነዋል፡፡

መልካም ቆይታ፡-27

pî 1 lØ` 41 ግንቦት 2005 ዓ.ም

“አንናገርም”

ፊልም በሲኒማ አምፔየር ረቡዕ በ10 እና በ12 ሰዓት

በመሆን በተውኔት ድርሰት በኩል

እገፋበታለሁ ብዬ አስባለሁ፡፡

ማራኪ፡- ከፋሲካ በዓል በኋላ

ነውና የተገናኘነው ሰርጐችን የመስራት

እቅድህ ምን ይመስላል?

ዲጄ ሃበሻ፡- እስካሁን ለመግለፅ

እንደሞከርኩት የሠርግ ሥራዎችን

የምንሠራው ሀበሻዊ በሆኑ ሥራዎች

እንደመሆኑ መጠን ከፋሲካ በዓል

በኋላም ልንሠራላቸው የያዝናቸው

ሙሽሮች አሉ፡፡ ሥራችንንም ስንሰራ

ከሌሎች ዲጄዎች የተለዩ የሚሆንበት

ፕሮግራም /እቅድ አለን/ ይኼውም

ሙሽሮች ወደ አዳራሹ ሲገቡ

በአስገራሚ ሁኔታ የሚቀበሏቸው

የራሳችን ህፃናቶች አሉ፡፡ እነዛ

ህፃናቶች ሙሽሮችን ሲቀበሉ

ከሙሽሮቹና ከፕሮግራሙ ታዳሚ

የሚታየው የደስታ መንፈስ እጅን

አስገራሚ ነው፡፡

በተጨማሪም ለሙዚቃዎቻችን

ሠርገኞችን ስናስፈነድቅ በባህላዊ

ውዝዋዜ የሰለጠኑ የራሳችን

ተወዛዋዦች አሉን፡፡ በአማርኛ፣

በትግርኛ፣ በጉራጊኛ፣ በኦሮምኛ ወዘተ

የሙዚቃ ምቶች አስገራሚ ትዕይንት

ያቀርባሉ፡፡ ሙሽሮችም ከተቀረፁት

ምስል መካከል አንድ የሙዚቃ ክሊፕ

በዲጄ ሀበሻ ስም ይበረከትላቸዋል፡

፡ ሙሽራውና ሙሽሪት ሰርፕራይዝ

ስለምናደርግ ብዙዎቹ መልካም

ዓይነት ስሜት እንደሚፈጥርላቸው

እንተማመናለን፡፡

ማራኪ፡- በዲጄነቱ ስትሰራ

አስገራማ የሆነ አድናቆት አጋጥሞህ

ያውቃል?

ዲጄ ሃበሻ፡- በጣም ብዙ ዓይነት

አድናቆት ያጋጥማል፡፡ እስከዛሬ

ግን የማይረሳኝ አድናቆት ከታዋቂ

ሠዎች መካከል የቴዲ ባሪያው /

የቡና ተጨዋች የነበረው ሲያገባ/

በነበረው የራት ፕሮግራም ላይ ስሰራ

ያጋጠመኝ አድናቆት ነው፡፡

ይኼውም የቴዲ ባሪያው ጓደኛና

አብሮ አደግ የነበረው ድምፃዊ

ቴዎድሮስ ካሳሁን /ቴዲ አፍሮ/

በሙዚቃ አመራረጤና በስራዬ

ከመገረሙ ባሻገር በፕሮግራሙ

ላይ እንዲወዛወዝ ያደረገው በቴዲ

ባሪያው የሠርግ /የራት ፕሮግራም/

ላይ የከፈትኳቸው ሙዚቃዎች

ናቸው፡፡ በጊዜውም ቴዲ አፍሮ ጥሩ

ሃሳቦችን ሠጥቶኝ ወደፊት አሪፍ

አሪፍ ሥራዎችን እየሰራሁ ይበልጥ

እንዳድግ የመከረኝ ከአድናቆቱ

ተነስተው ነው፡፡ ወደ እኔ ከደረሱ

አድናቆቶች መካከል የቴዲ አፍሮ

አድናቆት መቼም ቢሆን አይረሳኝም፡፡

ሁሌም አስታውሳለሁ፡፡

ማራኪ፡- በዲጄነቱ ሙያህ የት

የት ሠርተሃል?

ዲጄ ሃበሻ፡- ምስራቅ አጠቃላይ

በምማርበት ጊዜ በሚኒ ሚዲያችን

/በየፕሮግራሙ መሃል/ እየገባሁ

ሙዚቃዎችን አጫወት የነበረ ሲሆን

በናይት ክለብ ደረጃ ስራ ከጀመርኩ

በኋላም በጁቬንትስ፣ በወግሃታ

በአረፈዓይኔ በፋንታስቲክ ክለብ…

ወዘተ በመስራት ከሙዚቃ ጋር

ይበልጥ ተዋውቄያለሁ፡፡

ማራኪ፡- መቼም ሙያህ ከሠርግ

ጋር ግንኙነት አለውና በየሠርጉ

አጋጥሞህ ያልረሳሃቸው ገጠመኞች

ይኖራሉ?

ዲጄ ሃበሻ፡- በጣም ብዙ ዓይነት

አጋጣሚዎች ይከሰታሉ፡፡ ከነዚህም

መካከል አንድ ሠርግ ላይ ሙዚቃ

በማጫውትበት ሠዓት አንድ

ሰው የተመሳሳይ ቋንቋ ሙዚቃ

በተከታታይ ሲመርጥ ቆይቶ እኔም

ምርጫውን አስተናግጄ ሌላ አይነት

የባህል ሙዚቃ ሳጫውት የቢራ

ጠርሙስ ወርውሮ ሳተኝ፤ የቢራ

ጠርሙሱ ሲወረወርብኝ ግንባሬ ላይ

ሊከሰከስ የነበረ ሲሆን እንደ አጋጣሚ

ዘወር በማለት ያለፍኩት ገጠመኝ

አይዘነጋኝም፡፡ በተጨማሪም ሠርግ

እየሠራሁ አንድ ወጣት ልጅ ወደ

እኔ መጣና “የሙሽሮቹ ቤተሰብ ነኝና

የደስታ መልዕክት ላስተላልፍ?” ሲል

ማይኩን ከእጄ ተቀብሎ ሙሽራዋን

ስሟን ጠርቶ “እወድሻለሁ” በጣም ነው

የማፈቅርሽ የሚል መልዕክት ሲናገር

ሌሎች ሁሉ ወዳልሆነ ስሜት ሊቀየሩ

ሲል ነገሮችን ያረጋጋሁበት አጋጣሚን

ሁሌም ሳስታውሰው ይደንቀኛል፡፡

ማራኪ፡- በመጨረሻም በህይወት

አጋጣሚህ ያገዙህን ሁሉ አመስግነህ

እንለያይ?

ዲጄ ሃበሻ፡- በመጀመሪያም

ፈጣሪዬን ልዑል እግዚአብሔርን

ሁሌም አመሰግነዋለሁ፡፡ ባለቤቴን

አዜብ ጌትነትን፣ ልጄን ክርስቲያንን፣

(እናትና አባቴን )ቤተሰቦቼን እህቶቼን

ወንድሞቼ ጓደኞቼን (ፈቃደ ተመስገን

ቫኪና ያሬድን) ሁሌም ምስጋና

ይድረሳቸው በሙያዬ ከፍተኛ ድጋፍና

ብርታታ የሚያደርጉልኝ በርካታ

ሰዎች ያሉ ሲሆን በማንኛውም የሥራ

ጉዳይ ከእኔ ጋር በ0911 43 92 62

ደውለው ሊያገኙኝ ይችላሉ፡፡

የሚቆምለት፣ ጀግና የሚባለው ከላይ

የተጠቀሱ ነገሮች ለፈፀመ ሰው ነው

መለት ነው? ደግሞስ ተሸንፎ ጀግንነት

አለንዴ?ያደርጉት ይሆናል፡፡ መድፍ

በርከው ሰውንና ሃገርን ለማውደው

የሚልኩ ሰዎች አይደሉም እንዴ፡

፡ ቢያደርጉት ግን ባጣም ያሳፍራል፡፡

ምክንያቱም ዓለም የአሸናፌዎች ሃውልት

ብሎ ይጠረዋል፡፡ ግራዝያኒ ግን እንኳንስ

ሃወልት ሊቆምለት እንደ ዳትንና አቤሮን

ዓለም ውጣ ልተፋው ይገባል፡፡

የነገሩን ምክንያት በማድረግም

ኢትዮጵያውያንን ተቃውሞ እያሰሙ

ነው፡፡ ትክክልም ነው፡፡ አረመኔን

ለተቃወሙ፣ ሃገራቸውንም አሰልፈው

ላልሰጡ፣ ደማቸውንም ለሃገር ሲሉ

ላፈሰሱ፣ በየ ዱር ገደሉ ለቀሩ ክብር

ሲባል ተቃውሞው መቀጠል አለበት፣

አሁንም ማሽነፍ አለብን፡፡ አልበለዝያ ግን

የአባቶቻችን ውለታና ተጋድሎ መርሳትና

መካድ እንዲሁም ደግሞ ሽንፈት ብሎም

ለኡላዊነታችን ማስደፈር ይሆናል፡

፡ መንግስት ላይ ግን አንድ ተቃውሞ

አለኝ፡፡ በሃገር ውስጥ የሚደረገውን

የሰለማዊ ተቃውሞ ከመከልከሉ ባሻገር

እንደመንግስት ተቃውሞው አለሰማሞ

ድርጊቱንም እጅግ በጣም ያሳፍራል፡፡

ለዕርዳታ ተብሎ አንገት መድፋት

ነውር ነው፡፡ ደግሞስ ኢትዮጵያውን

በሞራል ታሪካችን እንጂ ለሆዳችን

በማደር ነው እንዴ እስካሀን የኖርነው፡

፡ ዓለም የሚያውቀን በአደርባይነታችን

አይደለም፤ በሞራል ስንቃችን ነው፡

፡ የሚቀረውን እርዳታ ጥንቅር ብሎ

ይቅር እንጂ መንግስት ታሪካዊ ስህተት

በሃገር ላይ መስራት የለባትም፡፡ አሁንም

ቢሆን ሰማውገዝ ግዜው አልረፈደም፤

እርዳታም ስንቅ አይሆንም፡፡አላወገዘም፡፡

በርገጥ የውጥ ጉዳይ ሚንስትሩ በሰው

ሀገር ሆነውም ነገሩን አውግዘዋል ነገር

ግን መንግስት አንደ መንግስት ይፋዊ

የሆነ መግለጣ መስጠት የግድ ይለዋል፡፡

ተቃውሞየ ለዓለምም ጥምር

ነው፡፡ አፍሪካውያንስ የነፃነት

ተሞሳሌት በሆነችባቻቸው ሃጋር ላይ

ግፍ ሲፈፀም ለምን ዝም ይበሉ፡፡

ውለታውን የማይመልስ ይሆንባቸዋል፡

፡ ሞዕራውያንስ ስህተትን የሚቃወሙ

እነሱን የሚጎዳ ሲሆን ብቻ ነው?

በነሱ ተፈፅሞ ቢኆን ኖሮ ግን በግዙፍ

ሚዲያዎቻቸው ነገሩን ይመላልሱትና

ይወርፋት ነበር፡፡ ለሰውአዊ መብት

ተሟጓችና ተቆርቋሪ መሆን ማለት

ይህን የመሰለ አስነዋሪ ነገር በሙታን

አዕፅምትና መራል መከስከስ ሲፈፀምም

ጥምር ነው፡፡

ዓላም ተቃወመ አልተቃወመ ግን

ኢትዮጵያውያንን (መንግሰትም) ጥምር

ልክ አባቶቻችን ከጫፍጫፍ ተገድለው

ሂወታቸውን ገብረው ነፃ ሃገር ስለስከበን

ለራሳችን ክብርና ለነሱ ሰንልበውስጥም

በውጥም ከጫፍጫፍ ተቃውመን

ልነከሽፈው ሳልስ(ለሶስተኛ ግዘ)

ልናሽንፈቸው ይገባል፡፡ ኢትዮጵያ እሙን

ወእይትሄሰውቃልኪ (ኢትዮጵያ ሆይ

ቃልሽ ፅኑ ነው ምንም ሃሰት የለበትም)

እንባላቸው፡፡ አመሰግናለሁ፡፡

አልብየትም…

((ከገፅ 40 ዞሯል)pî 1 lØ` 41 ግንቦት 2005 ዓ.ም

28

“አንናገርም”

ፊልም በሲኒማ አምፔየር ረቡዕ በ10 እና በ12 ሰዓት

በ

ኢትዮጵያ ከ86

በላይ ቋንቋዎች

ይነገራሉ፡፡ እነዚህ

ቋንቋዎች የተናጋሪያቸውን

ማንነት፣ወግ፣ባህል፣ልማድ፣የአኗኗር

ዘይቤ —ከማሳወቅ አልፈው

በቅርስነት አይን ሊታዩ እንደሚችሉ

በብዙ ምሁራን አንደበት ተነግሯል፡

፡በአስገራሚ ባህሪያት፤ በቅርሳቸው

የተለያዩ የቋንቋ ምሁራንን አይን

ከሚስቡት በርካታ ቋንቋዎች

ውስጥም አማርኛ አንዱ ነው፡፡

አማርኛ ቋንቋ ከተለያዩ

የአለማችን ቋንቋዎች የተለየ

ባህሪን ተላብሷል፡፡ ይህም አናባቢና

ተነባቢን በአንድ ቅርጽ አዳብሎ

ማሳየቱ ነው፡፡ይህ ባህሪውም የተለያዩ

ምሁራንን ቀልብ ስቧል፡፡ ከእነዚህ

ምሁራን ውስጥ ቤንድር(1976፤18)

ላይ ‹‹የአማርኛ ቋንቋ አፃፃፍ ስልት

ልዩና በአለም ላይ የሚደነቅ ብቸኛ

ባህላዊ ቅርስ ነው በማለት አማርኛ

ቋንቋ በአገሪቱ ካሉት ድንቅ ቅርሶች

ጋር አብሮ ሊጠራ እንደሚችል

ገልጧል፡፡

በተናጋሪዎቹ ብዛትና በሥነ-

ጽሑፋዊ ፋይዳው ከአፍሪካ ከሃውሳ

እና ከሰውሃይሌ ቋንቋዎች ቀጥሎ፤

ከሴማዊ ቋንቋዎች ደግሞ ከአረበኛ

እግር የሚከተለው አማርኛ ቋንቋ

በሃገሪቱ የፌደራላዊ መንግስት

ብሄራዊ ቋንቋ በመሆን ላይ ይገኛል፡

፡

ታዲያ ‹‹በእጅ የያዙት…›› ሆነና

አማርኛ ቋንቋ ከየት መጣ? ፊደላቱ

እንዴት ተገኙ? የሚለውን ጥያቄ

የሚመልሱ በጣት የሚቆጠሩ ሰዎች

ብቻ ናቸው፡፡ ዛሬ በዚች ጽሑፌ

ግን የአማርኛ ቋንቋ አመጣጥን

፣ የፊደላቱ አሰያየምንና ከየት

እንደመጡ ‹‹አማርኛ ሁሉ ለሁሉ››

ከሚለው መጽሐፍ እና ከሌሎች

ለቃቅሜ ላካፍላችሁ ወደድኩኝ፡፡

ከኢስያ አህጉር ‹‹አፍሮ-ኢስያ››

የሚባለው የቋንቋ ግንድ ተሰራፍቶ

“የአማርኛ ቋንቋ ፊደላት አመጣጥ”

መ/ር ወግደረስ መላኩ

Wegderes Melaku on facebook

ይገኝ ነበር፡፡በዚህ የቋንቋ ግንድ

‹‹ሴም›› የሚባለው ቋንቋ ሆኖ

በአራቱም አቅጣጫ ተሰራጨ፡፡

በየመንና በደቡብ አረብም ግዛቱን

አስፍቶ ለረጅም ጊዜያት እየተራባ

ኖረ፡፡ ከእነዚህ አገራትም ቀስ በቀስ

ወደ ጠረፍ ተጠጋ፡፡ የሴም ቋንቋ

ተናጋሪዎች በተለያዩ ምክንያቶች

ከደቡብ አረብያ ፈልሰው ቀይ ባህርን

በመሻገር ሰሜን ኢትዮጰያ መግባት

ጀመሩ፡፡ ይህ ፍልሰት ሲቀጥል

በሴሜኗ ኢትዮጵያ የተለያዩ የሴም

ቋንቋዎች አብረው መግባት ጀመሩ፡

፡ ለአመታት ይህ ፍልሰት ሳይቋረጥ

ይዘዋቸው የሚመጡት ቋንቋዎች

እርስ በራሳቸው እየተቀየጡ መጡ፡

፡ ከብዙ ዘመን በኋላም የጠፋው

ጠፍቶ ኢትዮ ሴማዊ የሚባሉ

(ግዕዝ፣ አማርኛ፣ ትግረኛ፣ አደረኛ፣

ጉራጌና፣ አርጎበኛ፣ ጋፋትኛ)

ቋንቋዎች ተፈጠሩ፡፡

አማርኛ ቋንቋ ከላይ

በተገለፀው መልክ እንደተፈጠረ

ታሪክ ይነግረናል፡፡ ይህ የሆነውም

ከክርስቶስ ልደት በፊት እንደሆነ

ይነገራል፡፡ ቋንቋው በዚህ መልክ

ከመጣ ፊደላቱ እንዴት እንደተገኙ

‹‹ታሪክ ፈንታየ›› እንዲህ ማለት

አስፍሮታል፡፡

ከኢትዮ ሴም ቋንቋዎች

ውስጥ በቅድሚያ ሃሳብን በፅሁፍ፤

መግለፅ፤ ታሪክን በዶሴ ከትቦ

ለትውልድ ለማስተላለፍ ፍላጎት

የነበራቸው የግዕዝ ቋንቋ ተናጋሪዎች

ነበሩ፡፡ ይህ ፍላጎታቸው እየበረታ

ሲመጣ ፊደላትን ከመቅረፅ

ይልቅ ፊደል ቀርፀው ከሚገለገሉ

ቋንቋዎች መዋስን ፈለጉ፡፡ የተለያዩ

ቋንቋዎችን አስሰው ፊደልን ቃኙ፡

፡ በመጨረሻም ከሳባ ቋንቋ ፊደላት

ላይ አይናቸው አረፈ፡፡

የሳባ ቋንቋ 29 ፊደላት ነበሩት፡፡

የግዕዝ ቋንቋ ተናጋሪዎችም 29ኙን

ፊደላት አንድ ባንድ ቋንቋቸውን

ማዛመዳቸውን ቀጠሉ፡፡ ከ29ኙ

24ቱ ከቋንቋቸው ጋር ተስማሙ፡፡

4ቱ ፊደላት ግን ለቋንቋው አመች

ባለመሆናቸው ውድቅ ተደረጉ፡

፡ ከሳባ የተወለዱት 24 ፊደላትን

ለቋንቋ ብቁ ስላልሆኑ ቀሪዎቹን

ፍለጋ አይናቸው ከግሪክ ቋንቋ ላይ

አነጣጠረ፡፡ ከግሪክም 2 ፊደላት

ማለትም(ጰ፣ፐ)በመውሰድ ፊደላቱን

26 በማድረግ ወደ ፅሁፍ ገቡ፡፡

ይህ ከሆነ ከአመታት በኋላም

የአማርኛ ቋንቋ ተናጋሪዎች

የጽሕፈት አስፈላጊነት ተገለጠላቸው፡

፡ ይህን ፍላጎታቸውን ለማርካት

ፊደላትን ሩቅ ሄዶ ከመፈለግ

የግዕዝን መጠቀም እንዳለባቸው

በመስማማት 26ቱን የግዕዝ ፊደላት

ወሰዱ፡፡ እነዚህ ፊደላትም ለቋንቋው

ብቁ አልነበሩም፡፡ ስለሆነም

ቀሪዎቹን ሰባት ፊደላት ማለትም

(ሸ፣ፐ፣ዠ፣ጀ፣ኘ፣ጨ፣ኸ) ፊደላትን

ራሳቸው ቀርፀው 33 በማድረግ

ፅህፈትን ጀመሩ፡፡ በ19ኛው ክ/

ዘመንም‹‹ቨ››ን በመጨመር

የአማርኛ ቋንቋ ፊደላት 34 ደረሱ፡፡

የአማርኛ ቋንቋ ፊደላት

ከክርስቶስ ልደት በፊት ከላይ

በተገለፀው ምክንያት መጥተው

ወደ ፅህፈት ቢቀየሩም የተገባው

በ14ኛው መቶ ክ/ዘመን ነበር፡፡

ይህም የሆነው በዛኑ ወቅት የነበሩት

ሕዝቦች በወቅቱ ይገዛ የነበረውን

ዓፄ ዓምደ ፅዮንን ያወድሱት ነበር፡

፡ ይህ ውዳሴአቸው ደግሞ ከቃል

አልፎ በፅሁፍ ይከተብ ስለነበር

በዚህ ዘመን ፅህፈቱ ጥሩ የሆነ

ዕድገት አሳየ፡፡

የአማርኛ ፅህፈት በ14ኛው

መቶ ክ/ዘመን ባዲስ መልክ

ቢመጣም እድገቱን በፈጣን ሁኔታ

እንዲራመድ የፓርቹጋሎች ሚና

ከፍተኛ ነበር፡፡ በ16ኛው መቶ

ክ/ዘመን ዓፄ ልብነ ድንግልን

እንዲረዱ የተላኩት ፓርቹጋሎች

በዓፄ ገላውዴዎስ ዘመነ-መንግስት

ደርሰው የግራኝን ጦር ድል አደርጉ፡

፡ በዚህ ጊዜ ‹‹የስፓኒሽ ጆሊዩት

ሚሺነሪዎች›› ሃይማኖታቸውን

መስበክ ጀመሩ፡፡ ነገር ግን

በራሳቸው ቋንቋ የሚቀበላቸው

ሲያጡ አማርኛ ቋንቋን ተምረው

ማስተማር ጀመሩ፡፡ በዚህ ምክንያት

ሃይማኖታቸውንና ቋንቋቸውንም

ጎን ለጎን ማስተማራቸው ቀጠሉ፡

፡ በ1617 ዓ.ም በኢትዮጵያ

የመጀመሪያውን ትምህርት ቤት

በዳንጊያና ጎጃም አቋቋሙ፡፡

በ1617 ዓ.ም የመጀመሪያው

ትምህርት ቤት ቢከፈትም በመላው

ሀገሪቱ እንደ አንድ የትምህርት

ዓይነት የተቆጠረው 1941ዓ.ም

ነበር፡፡ በዚህ ዘመን ለ1ኛ እና

2ኛ ክፍል የትምህርት ቋንቋ ሆኖ

ማገልገሉን ቀጠል፡፡ በ1953ዓ.ም

– 1980ዎቹ ደግሞ ከ1-6ኛ ክፍል

የትምህርት ቋንቋ እንዲሆን ተደርጎ

ያገለግል ነበር፡፡

አማርኛ ቋንቋ ከተነሳበት

ተነስቶ እዚህ ለመድረስ ዕድገቱ

አዝጋሚ ነበር፡፡ ሆኖም ፓርቹጋሎች

የራሳቸውን ጥቅም ለማራመድ

ሲሉ በከፈቷቸው ትምህርት ቤቶች

የቋንቋውና ፅህፈቱ በአዲስ ምዕራፍ

አንሰራራ፡፡ በኋላም በአፄ ቴዎድሮስ

ዘመነ መንግስት እድገቱን

አፋጥኖታል፡፡ ቀስ በቀስም በአፄ

ሚኒሊክ ዘመነ-መንግስት እየሰፋ፣

በዓፄ ኃይለሥላሴ እየተስፋፋ፣

በደርግ ዘመን እድገቱን አፋጥኖ ዛሬ

አማርኛ ቋንቋ የፌደራላዊ መንግስት

የስራ ቋንቋ ሆኖ በማገልገል ላይ

ይገኛል፡፡

አማርኛ ቋንቋ ቀጣይ የሆነ

የሥነ-ጽሑፍ ስራ ከጀመረ ገና 60

ዓመታትን ብቻ ነው ያስቆጠረው፡፡

ከስነ- ፅሁፍ አንፃር ከበርካታ አገሮች

ጋር ሲነፃፀር ገና ለጋ እንደሆነ

ቢያሳይም በግራኝና በጣልያን ወረራ

ጊዜ የነበረውን መሰናክል አልፎ

እዚህ ደረጃ መድረሱን የቋንቋውን

ብርታት ያሳያል፡፡

ከ14ተኛው መቶ ክ/ዘመን በኋላ

የአማርኛ ጽሕፈት ባለበት ነበር

የቆየው፡፡ ብዙ ዘመናት ከተሻገረ

በኋላ እንደ ገና በአፄ ቴዊድሮስ

ዘመነ መንግስት ብቅ አለ፡፡ ይህ

የሆነውም አፄ ቴዎድሮስ ለቋንቋው

የነበራቸውን ክብር ተከትሎ

የመጣ ነው፡፡ በዚህ ወቅት ታድያ

የመጀመሪያው ፅሁፍ በአለቃ

ዘነበ ‹‹መጽሐፈ ጫወታ ሥጋዊ

ወመንፈሳዊ›› በሚል ርዕስ ተፃፈ፡፡

ደራሲ ይባቤ አዳነ ‹‹አክሳሳፎስ››

በሚል ርዕስ ባሳተመው የልቦለድ

መጽሐፍ የመጨረሻዎቹ ገጾች ላይ

ስለ አማርኛ ፊደላት ትርጉም በሦስት

ቋንቋዎች (ግዕዝ፣ አማርኛ እና

እንግሊዘኛ) ተንትኖ አቅርቦታል፡፡

እጅግ ይበረታታል፡፡

አማርኛ ቋንቋ ከተነሳበት ተነስቶ እዚህ

ለመድረስ ዕድገቱ አዝጋሚ ነበር፡፡ ሆኖም

ፓርቹጋሎች የራሳቸውን ጥቅም ለማራመድ ሲሉ

በከፈቷቸው ትምህርት ቤቶች የቋንቋውና ፅህፈቱ

በአዲስ ምዕራፍ አንሰራራ፡፡ በኋላም በአፄ

ቴዎድሮስ ዘመነ መንግስት እድገቱን አፋጥኖታል፡፡29

pî 1 lØ` 41 ግንቦት 2005 ዓ.ም

“አንናገርም”

ፊልም በሲኒማ አምፔየር ረቡዕ በ10 እና በ12 ሰዓት

(ወደ ገፅ 31 ዞሯል)

“እግር ኳስን…

(ወደ ገፅ 40 ዞሯል)pî 1 lØ` 41 ግንቦት 2005 ዓ.ም

30

“አንናገርም”

ፊልም በሲኒማ አምፔየር ረቡዕ በ10 እና በ12 ሰዓት



በሰናይ ሲሳይ

ግርማ ሞገሴ ነሽ፣ የእኔ ደሃ፣

ድሬ ድሬ… ሳሚኝ ወዘተ የተሰኙ

ሙዚቃዎቹን ለህዝብ በማድረስ

የእውቅናን በር እያንኳኳ የሚገኘው

ሚኪያስ ቸርነት የበኩል አልበሙን

ሲያወጣ የወላጆቹን ቤት በባንክ እዳ

አስይዞ ነበር፡፡ የቤታቸው የባንክ

እዳም ወዲያውኑ ተመልሶ ሚኪያስም

በሁለት እግሩ ለመቆም ችሏል፡

፡ በቅርቡ ደግሞ “እሺ አትይምና”

“ድገሚኛ” የተሰኙ ነጠላ ዜማዎችን

ለህዝብ አድርሷል፡፡ “ማማዬ” ሌላው

ሥራው ነው፡፡

የማራኪ መፅሄት ዝግጅት ክፍል

ከሚኪያስ ቸርነት ጋር በሚከተለው

መልኩ የተሰናዳውን ቆይታ

ለመጨዋወት ችላለችና መልካም

ንባብ ለማለት እንወዳለን፡፡

ማራኪ፡- ቀጠሮ አክባሪነትህን

በጣም አድንቄልሃለሁ፡፡ ለመሆኑ

ቀጠሮ ይከበር የሚለውን የጋሽ

ጥላሁን ገሠሠን ዜማ ትወደዋለህ?

ሚኪያስ፡- በአብዛኛው ሰዎች

ለራሳቸውም ጉዳይ ሆነ ለራሴ ጉዳይ

ሲቀጥሩኝ ከተቀጠርኩበት ሰዓት 30

ደቂቃ ቀድሜ እገኛለሁ፡፡ አለበለዚያ ግን

ባልቀጥር ይሻለኛል፡፡ ትክክለኛነትንና

የራስን ማንነት የሚታይበት ሁኔታ

ከመሆኑ በተጨማሪ አንተ አክበረኸኝ

መጥተህ እኔ ያንተን ክብር ከማሳጣት

አይለይም ቀጠሮ መዘግየት፡፡

“ቀጠሮ ይከበር” የተሰኘው የክቡር

አርቲስት ዶ/ር ጥላሁን ገሠሠን

ዜማንም በጣም የምውደው፡፡ ትክክለኛ

ሂሳብና መዘፈን ያለበት ጉዳይ ነው

ቀጠሮ፡፡

ማራኪ፡- “ግርማ ሞገሴ ነሽ”

የሚለው የበኩር ሥራህ ተወዳጅና

ተደማጭ ሆኗል፡፡ ግርማ ሞገሴ ነሽን

ስትሠራ የነበረህ ህልም ምንድን ነው?

ሚኪያስ፡- ግርማ ሞገሴ ነሽን

ስሰራ ከናዝሬት ወደ አዲስ አበባ

በመጣሁበት ወቅት ነበር፡፡ በመሆኑም

የነበረኝ ህልምና ሃሳብ ታዋኪ

የኪነጥበብ ሠዎች ከደረሱበት የስኬት

ደረጃ መድረክ ላይ መድረስ ነበር፡፡

በክለብ ደረጃ እየዘፈንኩ ብቻ የመኖሩ

ሃሳብ አልነበረኝም፡፡

ባለችኝ አነስተኛ ደመወዝ

አማካይነት የሠራሁት ግርማ ሞገሴ

ነሽ ክሊፑን ለመስራት ግን በጊዜው

እሺ አትይምና

አልሠራሁትም፡፡ ምክንያቱም የገንዘብ

አቅሙ አልነበረኝም፡፡ ከዛም ቆይቼ

ክሊፑን ስሰራ ሠዎች አግዘውኝ ሲሆን

ሰውም ሙዚቃውን ቀድሞ ሰምተተ

ቢቀበለውም እኔ መሆኔ ግንግር

ያሠኝ ነበር፡፡ ሌሎች አርቲስቶች

የዘፈኑት ተደርጐ ነበር የሚታሰበው-

ከክሊፑ መውጣት በኋላ ነው እኔነቴ

የታወቀው፡፡

ማራኪ፡- “ግርማ ሞገሴ ነሽ”

የተባለችውን ፍጡር ማወቅ ይቻላል?

ሚኪያስ፡- በአእምሮዬ ሁሌም

የምስላት ሴት ነበረች፡፡ በአብዛኛው

ወንዶች ናቸው ግርማ ሞገስ ተብለው

የሚጠሩት፡፡ እኔም ምን አሰብኩ

ከሁሉም ጀግና ወንድ ጀርባ ላይ

ጀግና ሴት እንዳለችና ለእያንዳንዱ

ወንድ ግርማ ሞገስ የሆነች ፍጡርን

በማሠብ ነው ለመስራት የቻልኩት፡፡

የወንድ ግርማ ሞገስና ድንቅ የሆነች

ሴት እንዳለች በደንብ የተገለፀበት ዜማ

ነው፡፡

ማራኪ፡- የንዋይ ደበበ “ድሃ…

የእኔ ድሃ” የሚለው ሙዚቃና ያንተ

“የእኔ ድሃ” ልዩነቱ ምንድነው?

ሚኪያስ፡- የእኔና የንዋይ ደበበ

ሙዚቃ በጣም ይለያያል፡፡ ንዋይ

ደበበ ድሃ የኔ ድሃ፣ ተዋት እሷን

ተዋት ምስኪን ደሃ ናት የሚል

ሲሆን “የእኔ ድሃ” የሚለው ስራዬ

ግን ከገንዘብ ድህነት ጋር የተገናኘ

ሳይሆን የፈቅር ድህነት ነው

የሚያሳየው፡፡ የዘፈኑ ሃሳብ ሁለት

ፍቅረኛሞች በሃገራቸው በሚኖሩበት

ጊዜ አንድ ዳቦ አንድ እንጀራ እየበሉ

ሲኖሩ የነበራቸው ፍቅር በቤታቸው

የነገማ ነበር፡፡ ዓለማዊውን ህይወት

በመርሳት የፍቅር ህይወታቸውን

በአስገራሚ ሁኔታ እየመሩ ሲኖሩ

የፍቅር ሃብታምነታቸውን በግልፅ

ማየት ይቻላል፡፡ ነገር ግን በአጋጣሚ

የውጭ ሃገር የጉዞ ዕድል ሊመጣ

ያላቸውን ኑሮ ለመቀየር መሄድ

ስላለባት ተጓዘች፤ ከዛ በኋላ ነው

ታሪኩ የሚጀመረው…

ማራኪ፡- እውነተኛ ታሪክ ነው?

ሚኪያስ፡- አዎ ታሪኩ የጓደኛዬ

ታሪክ ነው ፍቅርኛው ወደ ውጭ ሃገር

ስትጓዝ አየር መንግድ ግቢ ውስጥ

“የእኔ ድሃ፣ አንቺ ከሄድሽ ድሃ ነው

የምሆነው፣ እስካሁን እያለሽ ሀብታም

ነበርኩ፤ አሁን ስትሄጂ ፍቅሬን

በማጣቴ ድህነቴን አየሁት…” እያለ

ነው የሚያለቅሰው፡፡ በዚህ መሃልም

እኔ አየው ነበር፡፡ ቢያሳዝነኝም

ዘፋኝ ነኝና ሃሳብ በመያዝ በሞባይሌ

ያዝኩት፡፡ ከዚህ በመነሳት “የእኔ ድሃ

ወስደሽ የሠው ሃገር ስደት…” በሚል

ልሠራው ቻልኩ ማለት ነው፡፡

ማራኪ፡- የመጀመሪያ አልበምህን

ከመስራትህ በፊት ምን አይነት

ፈተናዎች አጋጠሙህ?

ሚኪያስ፡- ከአልበሙ ስራ በፊት

መናገር የምፈልገው ሃሳብ ቢኖር

ልክ እንደኔው በፀረ ኤድስ ክበብ እና

በተለያዩ ስፍራዎች የኪነጥበብ ጥቅሩ

አድሮባቸው የሚሠሩ ወጣቶች ስላሉ

ያጋጠመኝን አስቸጋሪ ፈተናዎች

መግለፁ ተገቢ ነው፡፡ ክለብ በምሰራበት

ጊዜ እየተገፋሁ እባረር ነበር፡፡ ክበብ

ውስጥ ከዛሬ ጀምሮ እንዳትመጣ

ብለው ያባረሩኝ ሠዎች ሲኖሩ ይልበጥ

እንድበረታ አድርገውኛል፡፡ በየምሽት

ክለቡ በነፃ ለመዝፈን በእግሬ ነበር

የምዞረው ብርድ እየመታኝ፡፡ ነገር ግን

ያ ሁሉ ስቃይና ፈተና አልፎ አንድ

ቀን እንደሚሳካልኝ አውቅ ነበር፡፡ ወደ

ናዝሬት ተመልሼ ከመሄድ ይልቅ

ተገፍቼ ማደግ ስለፈለግኩ የ700 ብር

ደመወዜን እየቆጠብኩኝ የሙዚቃ

አቀናባሪ መሃመድ ኑር ሁሴን ጋር

መስራት ጀመርኩ፡፡ በዚህ አጋጣሚ

መሀመድ ኑር ሁሴን ጥሩ ወንድሜ

ነውና በጣም አመሰግነዋለሁ፡፡

“የእኔ ድሃ” የተሰኘውን

አልበሜን ከሠራሁ በኋላም ሲታተም

የኮፒራይት ችግር የነበረበት ጊዜ

በመሆኑ ናዝሬት ላይ የመታሠቢያ

ቤት ስላለ ከወንደሞቹ ጋር ተመካክሬ

በባንክ አስይዤ እንድወጣ አደረግን፡

፡ አልበሙ ከወጣ በኋላ ከፍተኛ

ተቀባይነት ለማግኘቱ ከባንክ

የተበደርነውንም ገንዘብ ወዲያውኑ

ለመመለስ ቻልኩ፡፡ በኪነጥበብ

ስላጋጠመኝ የህይወት ፈተናዎች

እንዲህ አድርጌ ዘርዝሬ የማስረዳህ

ሌሎች ተተኪ የኪነጥበብ ወጣቶች

ይበልጥ እንዲጠነክሩና የስኬትን

ትግል እንዲያስተውሉ በማሠብ ነው

ተተኪ የኪነጥበብ ወጣቶች ተስፋ

እንዳይቆርጡ በማድረግ የጥበብን

ሽግግር ማብሠር እንደሚኖርብን

በደንብ ማጤን አለብን፡፡

ማራኪ፡- በሮሃ ባንድ ስትሰራ

ቴዲ አፍሮ የሸለመህ ምን ነበር?

ሚኪያስ፡- ብዙ ነገር ሸልሞኛል፡

፡ ከሁሉም በላይ ግን ለጊዜው ቴዲ

አፍሮ ካለው እውቅና ወረድ ብሎ

አይዞህ በርታ፣ ድምፅህ ጥሩ ነው፤

አልበምህን አይልሃለሁ የሚል ሃሳብ

ለገሠኝ ባለኝ ሞራል ላይ ሌላ ሞራል

ሲሰጠኝ ከዚህ በላይ ምንም ሽልማት

ይኖራል ብዬ አላስብም፡፡

ማራኪ፡- ለጓደኞችህ ቅንና አዛኝ

ነህ ይባላል፡፡ ቅንና አዛኝነትህን

እንዴት ለመድከሙ?

ሚኪያስ፡- በርግጥ ቅንና

አዛኝነቱን ያገኘሁት ከተፈጥሮዬ ነው፡

፡ ጉራ የሚሉት ነገርም ሆነ ማንነቴን

የምረሳበት ምንም ነገር አይኖርም፡

፡ ለጓደኞቼም ሆነ ለሌሎች ደግና

ሩህሩና የመሆኔ ምስጢር ደግሞ ለእኔ

እግዚአብሔር ካዘነልኝ እኔ ለሠዎች

መልካም መሆን ይገባኛል የሚል

አመለካከት አለኝ፡፡ ለሠዎች መልካም

መሆን የሚቀንስብኝ ምንም አንዳች

ነገር የለም፡፡ እንደውም ይበልጥ

ይጨምርልኛል፡፡ ከዚህም በነመሳት

ነው በተፈጥሮዬ አዛኝ ሠው ለመሆን

የቻልኩት፡፡

ድሮ አብሮኝ የተማረ ጓደኛዬን

ዛሬ ላይ ባገኘው እንደ ድሮው ሆኜ

የማወራው፡፡ የአጋጣሚ ነገሮች

ተቀየሩ እንጂ ውስጣዊ ማንነቴ

አልተለወጠም፡፡ እስከዛሬም አልሆነም

ወደፊትም እንዲሁ፡፡

ማራኪ፡- የእውቅናውም ሆነ

የስኬቱን አጋጣሚ ያጡ ወጣት

የኪነጥበብ ሰዎችን ብትጠቅስልኝ?

ሚኪያስ፡- ከነ ቴዲ አፍሮና ከነ

ጐሳዬ ጋር ከፍተኛ ሥራዎች እየሠራ

የኖረው ጥሩ ዜማ ግጥም ደራሲ የሆነ 31

pî 1 lØ` 41 ግንቦት 2005 ዓ.ም

“አንናገርም”

ፊልም በሲኒማ አምፔየር ረቡዕ በ10 እና በ12 ሰዓት



ወጣት አለ፡፡ ይሄም ሰው መርዕድ

አባተ ይባላል፡፡ መርዕድ ከዜማና

ከግጥም ድርሰት በተጨማሪ የቲያትር

ደራሲ ሲሆን ተሰጥኦው እጅግ በጣም

አስገራሚ ነው፡፡

ነገር ግን የሙዚቃው አካሄድ

ውስብስብ በመሆኑ የተነሳ ዛሬ

ያለበትን ሁኔታ ስታየው እጅግ

ያሳዝናል፡፡ ከእንደዚህ አይነት

የኪነጥበብ ሰዎችም ጋር ተቀናጅተህ

ስራዎችን ስትሠራ እጅግ በጣም

ያስደስታል፡፡ በጭንቅላታቸው ሊከበሩ

ከሚችሉና እውቅናን ያላገኙ ከሆኑት

የጥበብ ሰዎች መካከል መርዕድ አባተ

/የማከብረው ጓደኛዬ/ አንዱ ነው፡፡

ማራኪ፡- የህዳሴው ግድብ የህዝብ

ንቅናቄ ሲካሄድ በስቴዲየም ተገኝተህ

ኳስ ተጫውተሃል፤ ከኳስና ከሙዚቃ

የትኛው ይከብዳል?

ሚኪያስ፡- በእኔ አቅም ቀላል ሆኖ

ያገኘሁት ሙዚቃ ነው፡፡ እንደ ድሮው

የመሯሯጡ ነገር ባለመኖሩ ይሁን

በሌላም ምክንያት የኳስ ጨዋታ

ከባድነቱን ተመልክቻለሁ፡፡ በዚህ

አጋጣሚም የሀገራችን ተጨዋቾች

እያስመዘገቡት ባለው ውጤት ለየት

ያለ አክብሮት አለኝ፡፡

ማራኪ፡- ማሊያ ስትቀይር

ዋንጫዋን ስመሃታል ይባላል?

እውነት ነው?

ሚኪያስ፡- በጣም ስሜያታለሁ

አላገኘኋትም እንጂ (ሳቅ)

ማራኪ፡- የአሰሳው ፕሮግራም

ምን ይመስላል?

ሚኪያስ፡- የህዳሴውን ግድብን

በተመለከተ በአዲስ አበባ ስታዲየም

ከተካሄደው ፕሮግራም በተጨማሪ

በአሰሳ ፕሮግራም ተዘርግቶ ነበር፡፡

በዚህ ፕሮግራም ላይ በርካታ ቁጥር

ያላቸው አርቲስቶችና ሌሎች ታዋቂ

ሠዎች የተገኙ ሲሆን የፕሮግራሙ

የዘትም ህዝባዊ ንቅናቄ የመፍጠር

ሂደት ነው በአሰሳው ፕሮግራም ላይ

የተሳካ ሥራ ለመስራት ችለናል፡፡

ማራኪ፡- የቅ/ጊዮርጊስ ቢራ

ማስታወቂያን ሰርተሃልና እንዴት

ልትሠራው ቻልክ?

ሚኪያስ፡- የቅ/ጊዮርጊስ ቢራ

ፋብሪካ ማስታወቂያ እንዲሠራለት

በገለፀው መሠረት ጋዜጠኛ ውብሸት

አሰፋ ስለ ጉዳዩ ነገረኝ፡፡ እኔም ቅ/

ጊዮርጊስ ቢራ አገናኝ ቢራ እንደመሆኑ

መጠን በአገርኛ የሙዚቃ ምት

እንዲሠራ ፈለግኩ፡፡

ድምጼም ወደ ህዝብ እንዲደርስና

ከድምፃዊያን ቁጥር ላይ ልግባ በሚል

ስሜት ተነሳስቼ ሰራሁት፡፡ ገና

እየዳህኩ ያለሁ ቢሆንም ሳንቲም ላይ

ትኩረት ሳላደርግ እሠራለሁ፡፡ የቅ/

ጊዮርጊስ ቢራ መዝሙርም ዘፈን

እንዲሆን የሚጠይቁኝ በርካታ ሰዎች

አሉ፡፡ ባቅሜ የሠራሁት ይኸው ሥራ

ተወዳጅ ሆኗል፡፡

ማራኪ፡- በ1998 ዓ.ም አልበምህን

ማውጣትህ ይታወሳል፡፡ ከዛ በኋላ

የለቀቅካቸው ነጠላ ዜማዎችን

ብታስታውሰን?

ሚኪያስ፡- እንግዲህ ከመጀመሪያ

አልበሜ በኋላ 2-3 ነጠላ ዜማዎችን

ሠርቻለሁ፡፡ እነሱም “እሺ አትይምና”

የሚለውና “ድገሚኛ” የሳም አርጊኝ

ተጨማሪ አንድ ያጣላል ድገሚኝ

ዓይነት ስሜት ያለው የተለቀቁ ሲሆን

ውጭ ሃገር ላሉ ወገኖቻችን የሚሆን

ደግሞ “ማማዬ” የሚል ሙዚቃ

ለቅቄያለሁ፡፡

ማራኪ፡- ሰሞኑን በቀጣይነት

የውሃ ሃገር ኮንሰርት አለህ፡፡ የት የት

ሃገር ልትጓዝክ?

ሚኪያስ፡- ከፋሲካ በኋላ

በተዘረጋው ፕሮዓራሜ መሠረት 16

ሃገራችን ቱር አደርጋለሁ፡፡ ከነዚህም

መካከል ቤይሩት፣ ዱባይ፣ አቡዳቢ፣

ባህሬን፣ እስራኤል፣ ፈረንሳይ፣

ጣሊያን፣ ጅቡቲ… ወዘተ ናቸው፡፡

እግዚአብሐር ሁሉንም ነገር ያሳካልን፡

፡

ማራኪ፡- መልካሙን ሁሉ

እመኝልሃለሁ፡፡

የቅ/ጊዮርጊስ ቢራ መዝሙርም ዘፈን

እንዲሆን የሚጠይቁኝ በርካታ ሰዎች አሉ፡

፡ ባቅሜ የሠራሁት ይኸው ሥራ ተወዳጅ

ሆኗል፡፡pî 1 lØ` 41 ግንቦት 2005 ዓ.ም

32

“አንናገርም”

ፊልም በሲኒማ አምፔየር ረቡዕ በ10 እና በ12 ሰዓት

ከተመሰረተ ረጅም ጊዜን ያስቆጠረው ስኩል ኦፍ አይጎዳ በመማር ማስተማር

ዙሪያና የተመሪዎች የትምህርት አቀባበል ሁኔታን የሚያሳይ ለተማሪዎች ስኬታማ

በኑሮአቸው እንዲሁም በቢዝነሱ አለም ተሞክሮ ያላቸው ደ/ር ሰላም አክሊሉ እና ዶ/ር

አቡሽ አያሌው ለተማሪዎች የስኬታማ እና ያለ ምንም ገንዘብ ወይም በትንሽ ገንዘብ

እንዴት ቢዝነስ መጀመር ይቻላል ገለፃ ያደረጉ ሲሆን በትምህርት ውጤታቸው ብልጫ

ላመጡ ተማሪዎች ሽልማት ተሰጥቷል፡፡ በዕለቱ የተለያዩ አዝናኝ የሙዚቃ ቴአትርና

መነባነብ ቀርቧል፡፡የፕሮግራሙ አላማ የትምህርት ቤቱ ርዕሰ መምህር አቶ አሰፋ አይጎዳ

ተማሪዎች በቀጣይ የትምህርት ጊዜያቸው የተሻለ ውጤት እንዲያመጡና ከወላጆችም

የትምህርት ቤቱን እንቅስቃሴ በቅርበትእንዲያቁ ለማስቻል የተዘጋጀ ፕሮግራም መሆኑን

ለዝግጅት ክፍላችን ገልጻል፡፡

ስኩል ኦፍ አይጎዳ የወላጅ

ኮንፈረንስ አካሄደ

በኩራት ፒክቸርስ

ኃ / የ ተ / የ ግ / ማ ህ በ ር

የተዘጋጀውና ደራሲና

ዳይሬክተር ይድነቃቸው

ሹመቴ የተሰራው ‹‹ኒሻን››

የተሰኘ ልብ አንጠልጣይ

ፊልም ግንቦት 1 ቀን

2005 ዓ.ም ጀምሮ

በሁሉም ሲኒማ ቤቶች

ለተመልካች ቀርቧል፡

በተያዘ ዜና ግንቦት 4 ቀን

2005 ዓ.ም ተመርቋል፡

፡ በዚሁ ፊልም ላይ

ብርቱካን በፍቃዱ፤ ፈለቀ

አበበ፤ ቴዎድሮስ ስፍራዬ፤

አለባቸው መኮንን፤

አፈወርቅ በቀለ፤ ተዘራ

ለማና ሌሎችም ወጣትና

አንጋፋ ተዋንያዮች

ተውነውበታል፡፡ ፊልሙን

ሰርቶ ለማጠናቀቅ 1

ዓመት ጊዜ ሲወስድ 1፡44 ደቂቃ የሚወስደው ፊልም ከ 700 ሺህ

ብር በላይ ወጭ ወጥቶበታል፡፡ ከዚህ ቀደም ዳይሬክተር ይድነቃቸው

ሹመቴ ስርየት የተሰኘ ፊልም ለተመልካች ማቅረቡ አይዘነጋም፡

፡ የፊልሙ ከለርና ድምፅ በጀርመን ሀገር በበርሊን ከተማ ስቲዲዮ

ውስጥ የተሰራ ነው፡፡ የፊልሙ ታሪክ ኒሻን ወደ ውጭ ሀገር ለመሄድ

ተነስታለች ባልገመተችው ሁኔታ በቤታቸው ውስጥ ተፈላጊው ሆኖ

የገባው ታሪካዊ ሽጉጥ የሷንም ጉዞ የቤተሰቧም ደህንነት ችግር ውስጥ

ሲከት የሚያሳይ ፊልም ነው፡፡

‹‹ኒሻን›› የሰተኘ አዲስ

ፊልም ተመረቀ፡፡

በ

ገነት ንጋቱ የኪነ-ጥበብና

ፕሮሞሽን እና ፊልም

ፕሮዳክሽን የተዘጋጀውና

በደራሲና ዳይሬክተር ገነት ንጋቱ

የተሰራው በአይነቱ ለየት ያለ ልብ

አንጠልጣይ ‹‹ ሐማርሻ›› የተሰኘ

ፊልም ግንቦት 18 ቀን 2005 ዓ.ም

በሁሉም የግል ሲኒማ ቤቶች ለህዝብ

ለዕይታ ይበቃል፡፡ በልዩ ፕሮግራም

ግንቦት 19,ቀን 2005 ዓ.ም በኢትዮጵያ

ብሔራዊ ቴአትር በ11፡00 ሰዓት ጥሪ

የተደረገላቸው ከፍተኛ የመንግስት የስራ

ኃላፊዎች ታዋቂ ግለሰቦች አርቲስቶችና

ጋዜጠኞች በተገኙበት በድምቀት

ይመረቃል በዚሁ ፊልም ላይ ገነት ንጋቱ፤

ተዘራ ለማ፤ ካሌብ አርአያስላሴ፤ዘላለም

‹‹ሐማርሻ›› የተሰኘ አዲስ

ፊልም ሊመረቅ ነው

ይታገሱ፤ምስራቅ ታዬና ሌሎችም

ወጣትና አንጋፋ ባለሙያዎች

ተሳትፈዋል፡፡ ፊልሙ ሰርቶ ለማጠናቀቅ

1ዓመት ያህል ሲፈጅ የሚወስደው

ደቂቃ 1፡35 ደቂቃ ርዝማኔ ሲኖረው

የወጣበት ወጭ ከ250 ሺህ ብር በላይ

እንዳወጣና ተገልጻል፡፡ የፊልሙ አፅመ

ታሪክ በአንድ ቤተሰብ ውስጥ ከውጭ

ከምትወለድ ልጅ ምክንያት የሚፈጠረው

የማንነት ጥያቄ መሰረት አድርጎ የተሰራ

ልብ አንጠልጣይ የቤተሰብ ፊልም ነው፡፡ 33

pî 1 lØ` 41 ግንቦት 2005 ዓ.ም

“አንናገርም”

ፊልም በሲኒማ አምፔየር ረቡዕ በ10 እና በ12 ሰዓት

በኦክቴት ኮምፒተር ቴክኖሎጂ

የተዘጋጀውና በደራሲ ስንታየሁ ግርማ

አንተነህ ጌታቸው በዳይሬክተር ስንታየሁ

ግርማ የተሰራው ‹‹ድሮን ዘንድሮ›› የተሰኘ

ፊልም ሚያዚያ 29 ቀን 2005 ዓ.ም

በሁሉም የመንግስትና የግል ሲኒማ ቤቶች

ለተመልካች ይቀርባል፡፡ በዚሁ ፊልም ላይ

አበበ ተምትም ሰብስቤ ፍቃዱ፤ ግርማ

ተሾመ፤ ሃና አበበ ናትናኤል ጌታቸው፤

ኤፍሬም ቦተሬ፤ ዘርይሁን በቀለ፤ ብስራት

ተሾመ፤እስከዳር መኮንን፤ ቤዛዊት ኩማ፤

እስክንድር ዳንኤል፤ ሌሎችም ተዋንያን

ተሳትፈውበታል 1፡35 ደቂቃ ጊዜ ሲወስድ

1 ዓመት ከ6 ወር ጊዜ ሰርቶ ለማጠናቀቅ

የፈጀው ጊዜ ሲሆን የወጣበት ወጪ

385,000 ሺህ ብር በላይ ነው፡፡ የፊልሙ

ታሪክ አንድ የሬዲዮ ጣቢያ የአድዋን ድል

በዓል በማስመልከት 500,000 ሺህ ብር

የሚያስገኝ ውድድር ለአስር አድማጮች

አዘጋጅቶ ተወዳዳሪዎቹም ብሩን ለማግኘት

የሚያደርጉትን ሩጫ የሚያሳይ ልብ

አንጠልጣይ ፊልም ነው፡፡

‹‹ድሮን በዘንድሮ›› የተሰኘ ፊልም ይመረቃል

‹‹ሬስቶራንት ላቱሩቨል›› ለተጠቃሚ

ዎች የሚያቀርቡት እጅግ ዘመናዊ

ሬስቶራንት በአዲስ አበባ አገልግሎት

መስጠት ጀመረ ሬስቶራንቱ አትላስ

ሆቴል ዝቅ ብለው ኖክ ፊትለፊት ቦሌ

ሳልቫስ ህንፃ ግራውንድ ላይ ላይ

ያረፈ ሲሆን በኢትዮጵያውያንና

የውጭ ሀገር ምግቦችን በተሟላ ሁኔታ

በአንድ ቤት ላይ ሁሉንም አይነት

አገልግሎት መስጠት የሚያሰስችል

ከሌሎች ሬስቱራንቶች በተለየ መልኩ

የአውሮፓውያን ምግቦች በተለይ

የፈረንሳይ ባህላዊ ምግቦች ፤እንዲሁም

የአትክልት ምግቦች እና የቤቱ እስፔሻል

እንዲሁም የፈረንሳይ ወይን ከምግብ

በፊት የሚወሰድ ኮኛኮች አፕሬቲቭ

የከተማችን ዘመናዊ ባርና ሬስቱራንተ ተከፈተ

‹‹ሬስቶራንት ላቱሩቬል›› በአዲስ

መልክ ስራውን ጀመረ

የሚቀርብ ሲሆን በአይነቱ የተለየ

ምግቦች ለለተጠቃሚዎች በማቅረብ

የቤቱ አሰራርም በልዩ ሁኔታ 40 ሰው

በላይ ማስተናገደድ አቅም ያለው

መሆኑንና ከ12 በላይ በሙያው

የሰለጠኑ ባለሙያዎች የያዘ ሬስቶራንት

መሆኑን የከተማችን የምግብ አቅርቦት

በተመጣጠነ ዋጋ ጥሩ ምግቦችን

ለህብረተሰቡ ማቅረብ ላን እንደሚገኝ

አገልግሎቱ ሳምንቱን በሙሉ ሲሆን

በቀጣይም የቤቱን ብራንድ በማስፋት

ከተማችን የተለያዩ ቦታዎች ላይ

ተመሳሳይ መስተንግዶ ያለው ቁጥሮችን

በመጨመር እንዳሰቡ የድርጅቱ ባለቤትና

ስራ አስኪያጅ አቶ መንግስቱ በቀለ

ለዝግጅት ክፍላችን ገልፀዋል፡፡ pî 1 lØ` 41 ግንቦት 2005 ዓ.ም

34

“አንናገርም”

ፊልም በሲኒማ አምፔየር ረቡዕ በ10 እና በ12 ሰዓት

ከ

ቅርብ ዓመታት ወዲህ

በአንዳንድ የአፍሪካ አገሮች

ውስጥ እየተካሄ የሚገኘው

የነዳጅ ዘይት ፍለጋ ውጤታማነቱ

እየሠመረ የመጣ ይመስላል፡፡

በቀጣዮቹ አምስት ዓመታት

ውስጥ ነዳጅ አምራች ያልነበሩ አዳዲስ

የአፍሪካ አገሮች በዓለም ግዙፍ ደረጃ

ነዳጅ ላኪ አገሮች ተርታ ውስጥ

ሲደምሩ፣ ከዚህ በፊት የተለመደውን

አለም አቀፍ ገጽታ ይቀይሩታል

እየተባለ ነው፡፡

በነዚህ የአፍሪካ አገሮች የተገኘው

የዘይትና የጋዝ ክምችት በቀጣይ

የነዳጅ ክምችት መጠቀሚያ አለም

አቀፋዊ ካርታ የግድ እንዲቀየር

ያደርገዋል ተብሏል፡፡

የሬውተርስ “Africa’s oil and

gas frontiers top ou supply”

በሚል ርዕስ ባሰራጨው ሰፊ ዘገባ፣

በአሁኑ ወቅት ከአፍሪካ በቀዳሚነት

የነዳጅ ዘይት አምራችና ላኪ

የሆኑት ናይጄሪያና አንጎላ በድምሩ

በየቀኑ አራት ሚሊዮን በርሜል

ድፍድፍ ነዳጅ ዘይት የሚያመርቱ፣

ከመሆናቸውም በቢሮ፣ ከፍተኛ

በተፈጥሮ የጋዝ ክምችት ባለበት

በመሆን የሚደርስባቸው የለም፡፡

ከነዚህ ሁለት ቀዳሚ አገሮች

በተጨመረ በጣት የሚቆጠሩ ሌሎች

የአፍሪካ አገሮች በነዳጅ ምርት ሂደት

ውስጥ ያላቸው ተሳትፎም ከፍተኛ

ነው፡፡

ይህንኑ ተከትሎ በነዳጅ ዘይት

ዙሪያ የተወጠሩ አለም አቀፍ የገበያ

ተንታኞች ይህንም ጉዳይ፣ ከጥቂት

ዓመታት ወዲህ የተፈጠረው ክስተት

በአጠቃላይ የአካባቢውን እና አለም

አቀፋዊ ሁኔታዎችን በልዩ ሁኔታ

እንዲቀየር ያደረገ ነው በማለት

ይገልጹታል፡፡

አዳዲስ የአፍሪካ አገሮች ወደ ነዳጅ

አምራችና ላኪ ተርታ ውስጥ እንዲገቡ

በር የከፈተው መንስኤ በርካታ ነው፡፡

በተለይ በዘርፉ የተሠማሩ

ባለሙያዎች እንደሚገልጹት፣

በዓለም አቀፍ ደረጃ በከፍተኛ መጠን

የጨመረው የነዳጅ ዘይት ዋጋ ቅናስ

የሚያሳይበት ሁኔታ ያለመፈጠሩ፣

የነዳጅ አሣሽ ኩባንያዎች የተሻሻለ

አቀራረብ የአፍሪካ መንግስታትን

ዘርፍ ለቢዝነስ ክፍት እንዲሆን

ከማድረጋቸው አና በዘመኑ

ሣይንስና ቴክኖሎጂን የተፈበረኩ

ዘመናዊ የተፈጥሮ ነዳጅ መፈለጊያ

መሣሪያዎች ክምችቱን በፍጥነት

በማግኘት የሚሠጡት ጠቀሜታ

እየጨመረ በመምጣቱ ነው ይላሉ፡፡

በአፍሪካ ውስጥ ዩጋንዳ፣ ኬንያ፣

ጋናና ኒጀር በቀጣዮቹ አምስት

ነዳጅ ፍለጋ በአፍሪካ

አመታት ውስጥ በየቀኑ ከ100 ሺህ

በርሜል በላይ የነዳጅ ዘይት ማምረት

የሚያስችላቸውን እምቅ ሃብት

እንዳላቸው ካረጋገጡ ሃገራት መካከል

በቀዳሚነት የሚቀመጡ ሲሆኑ፣

ሞዛምቢክና ታንዛኒያ ደግሞ የተፈጥሮ

ጋዙን ወደ እስያ የሚጓጓዙበትን እና

የሚቀነባበርበትን የመሣሪያ ተብሎ

ለማካሄድ ደፋ ቀና እያሉ ናቸው፡፡

በነዳጅ ዘይት ዙሪያ የአማካሪነት

ጫናው የጎላ እንደሆነ የሚነገርለት

ውድ ማኬንዚ የተባለው ተቋም፣

እ.ኤ.አ በ2018 ከሠሀራ በታች

ከሚገኙ አገሮች ውስጥ በየቀኑ ከ400

ሺህ በርሜል በላይ የሚሆን ተጨማሪ

ነዳጅ ዘይት እንደሚመረት ገልጿል፡

፡ ይህም ግኝት በድምሩ 15 ሚሊዮን

ህዝብ ያላቸውን የሁለቱ የበለፀጉ

አገራት ስዊድን እና ዴንማርክን

የነዳጅ ዘይት ፍላጐት ሙሉ

በሙሉ የሚሸፍን ሲሆን፣ በአፍሪካ

የሚመረተውን አጠቃላይ ድፍድፍ

ነዳጅ ዘይትን በየቀኑ 6.6 ሚሊዮን

በርሜል ከፍ እንዲል ያደርገዋል፡፡

በአሁኑ ወቅት በአፍሪካ ውስጥ

በየቀኑ የሚመረተው የተፈጥሮ

ጋዝ 6.8 ቢሊየን ኩዩቢክ ፊት

ወይም በዓመቱ ደግሞ 70 ቢሊዮን

ኪዩቢክ ሜትር የሚደርስ ሲሆን፣

ይህም ምርት ጣሊያን እና ጀመርን

በድምር ፍላጐትን የሚሸፍን ነው፡

፡ በቀጣይም ይኸው ምርት በ2018

ዓ.ም በየዕለቱ ወደ 9 ቢሊየን ኪዩቢክ

ፊት የሚያድግ ሲሆን፣ በ2023

ደግሞ 12.7 ኩዩቢክ ፊት እንደሚሆን

የውጭ ማክንቲ ተቋም ያስቀመጠው

ትንበያ ይጠቀሳል፡፡

ከአፍሪካ ለውጪ ገበያ

የሚቀርበው የተፈጥሮ ጋዝ (LNGLiqued fide natural gas) ተመርቶ

የሚላከው ከናይጄሪያ፣ አንጎላ እና

ኢኳቶሪያል ጊኒ መሆኑ ይታወቃል፡፡

በአፍሪካ ውስጥ በሚገኘው ዕምት

የነዳጅ ዘይት ክምችት የተሣቡ በርካታ

ታዋቂ ዓለም አቀፍ ኩባንያዎች

መካከል ያለው ፉክክርም ጠንከር

እያለ በመሄድ ላይ ይገኛል፡፡

እስከ ቅርቡ ጊዜ ድረስ በአፍሪካ

ውስጥ በነዳጅ ሀብት ፍለጋ ዙሪየ

ከተሠማሩ መካከል በትልቅነታቸው

ከሚታወቁት ውስጥ፣ ቱሎው ኦይል

ቀዳሚው ሲሆን ይህ ኩባንያም በሚል

መጠሪያም ይታወቃል፡፡

ከቱሎው ኦይል በመቀጠል በነዳጅ

ዘይት ፍለጋ በመካከለኛ ደረጃ ከሚገኙ

ዓለም አቀፍ ድርጅቶች መካከል

አናዳርኮ እና ኢኤንአይ የሚገኙ

ሲሆን፣ በአነስተኛ ደረጃ ከሚመደቡት

ደግሞ አፋር ለነዳጅ፣ ኮስሞስ አፍሪካ

ኦይል ይገኙበታል፡፡

ይሁን እንጂ አሁን በቅርቡ ደግሞ

በዓለም አቀፍ ደረጃ ግዙፍ ከመባሉ

የነዳጅ ፍለጋ ኩባንያዎች ውስጥ

ቼቭሮን እና ቶታል በተጨማሪ

በአፍሪካ የነዳጅ ፍለጋ ውስጥ

መሠማራት ችለዋል፡፡

ባለፉት ሁለት ዓመታት ውስጥ

ቼቭሮን የነዳጅ ፍለጋ ለማካሄድ

በላይቤሪያና ሴራሊዮን ውስጥ

ቦታዎችን የተረከበ ሲሆን፣ ቶታል

በአንፃሩ ከኬንያ እና ሞዛምቢክ የባህር

ደረጃ አካባቢ የነዳጅ ፍለጋ ባይ

ተሠማርቷል፡፡

ደች ሼል ደግሞ በታንዛኒያ

የባሕር ዳርቻ ተነስቶ ከባህር ውስጥ

ጥልቅ ጉድጓድ ቁፋሮ ጀምሯል፡፡ በሌላ

በኩል፣ ኢክሰን ሞቢል፣ ሼልና ቶታል

በደቡብ አፍሪካ ውስጥ በነዳጅ ፍለጋ

ተሠማርተዋል፡፡

የአለማችን ግዙፍ የነዳጅ አሣሽ

ኩባንያዎች በመላው አፍሪካ በተፈጥሮ

ነዳጅ ፍለጋ መሠማራታቸውን

በጥርጣሬ የሚመለከቱ ተቋማት፣

ይህንን መስፋፋት “ሌላኛው የግዙፍ

ኩባንያዎች የመሬት መቀራመት

ድርጊት ነው” በማለተ ይኮንኑታል፡፡

በአፍሪካ ውስጥ የተፈጥሮ

ነዳጅ ሃብት በገፍ የተገኘባት አገር

ደግሞ የምዕራብ አፍሪካዊትም ጋና

ትጠቀሳለች፡፡

ጋና ውስጥ የአውሮፓ ቁጥር

አገር የነዳጅ አሣሽ ኩባንያ የሆነው

ቱሎው ኦይል በጋራ በየቀኑ 110 ሺህ

ድፍድፍ ነዳጅ ማውጣት ጀምሯል፡፡

ይህ ኩባንያ ኢትዮጵያን ጨምሮ በ16

የአፍሪካ አገሮች ውስጥ በነዳጅ ዘይት

ፍለጋ ላይ የተሠማራ ግዙፍ፣ የነዳጅ

ኩባንያ መሆኑ ይታወቃል፡፡

በኮንጐ ሪፐብሊክም እንዲሁም

ቬቭሮን ኩባንያ የ10 ቢሊዮን ዶላር

የሚፈጀውን የጥልቅ ጉድጓድ ቁፋሮ

ለማካሄድ ስምምነት ላይ ደርሷል፡፡

በዩጋንዳ ቱሎው ኦይል የፈረንሳዩን

ቶታልና ሌላ የቻይና ኩባንያን ጨምሮ

የነዳጅ ፍለጋ እያካሄደ ይገኛል፡፡

ይሁን እንጂ የዩጋንዳ ፕሬዝዳንት

ዩዌሪ ሙሴቪኒ በቅርቡ በአፍሪካ

በገፍ እየተገኘ ያለውን የነዳጅ ዘይትን

አስመልክተው እንደተናገሩት፣

በአፍሪካ ውስጥ በከፍተኛ ደረጃ

እየተገኘ ያለው የተፈጥሮ ነዳጅን

መመልከት ያለበት በዘላቂነት

አህጉሪትዋን ከድህነት አውጥቶ

ብልፅግና የሚያሻግር ብቸኛ መንገድ

ሊሆን አይገባውም፡፡

ይህ ግብፅ በአህጉሪትዋ

ከትምህርትና ለሣይንስና ቴክኖሎጂ

የሚመጣውን ኢንቨስትመንት

እንዲደጉምና አህጉራዊ ወደ

ኢንዱስትራለይዜሽን ለምታደርገው

ጉዞ እንዲያገለግል ነው የምንፈልገው፡

፡ ይህ ግምት ዕውቀትና ፈጠራ ነው

ብለዋል፡፡35

pî 1 lØ` 41 ግንቦት 2005 ዓ.ም

“አንናገርም”

ፊልም በሲኒማ አምፔየር ረቡዕ በ10 እና በ12 ሰዓት

– የዑምራ ጉዞ

– የነጋዴ ቪዛ

– የዝየራ /የጉብኝት/ ቪዛ

– የትራንዚት ቪዛዎችን

– የዲፕሎማት ቪዛዎችን

– በመንሱር ፊልም ፕሮዳክሽን

ከባለሙያዎች ጋር በጋራ ዥ

መስራት፣

– ፊልም ፕሮዲዩስ ማድረግ

– የኪነ ጥበብ ባለሙያዎችን

ማገዝና በጋራ መስራት

መንሱር ጀማል ረዳት የውጪ ንግድ

ከሳዑዲ ኤምባሲ በተሰጠን ውክልና

በግል የመጡ ቪዛዎችን

ከኤምባሲው ጋር በመሆን የቪዛ

ማስመታት ስራ እንሰራለን፡፡

ጅቡቲ ላይ ትራንዚትና የሎጂስቲክ

አገልግሎት እንሰጣለን፡፡

ለበለ መረጃ መንሱር ብለው

በ0911 22 21 20 / 0912 41 38 41 ይደውሉ

ethio.dijbouti@yahoo.compî 1 lØ` 41 ግንቦት 2005 ዓ.ም

36

“አንናገርም”

ፊልም በሲኒማ አምፔየር ረቡዕ በ10 እና በ12 ሰዓት



ክብሮም ብስራት

የ

ዘፈን ዳርዳሩ እስክስታ ነውና

ተረቱ የአጋር ድርጅቶች

እ ን ደ የ አመ ሰ ራ ረ ታ ቸው

ያስቆጠሩት ዘመነን ቢለያይም

በአንድና በሁለት አመት

የሚካሄደው አመታዊ ስብሰባቸውን

አካሂደዋል እንደየብሔራዊ ጭፈራና

ደስታቸውንም ሆነ ቅሬታቸውን

ገልፀው ሲጠናቀቅ እንዲሁ ጠቅላላ

ድርጅታዊ ስብሰባም ተከትሎ በአማራ

ክልል ተካሂዶ ተጠቋል ተከትሎም

2005 ዓ.ም የአዲስ አበባ ከተማ

አስተዳደር የከተማ ምክር ቤቶችና

ያካባቢ ምርጫ ተካሂዷል፡፡ በክልልም

ተመሳሳይ ምርጫዎች መደረጉን

ሰላማዊና ፍትሐዊ ምርጫ በህዝብ

ተአማኒነት ያገኘ መሆን በኢቲቪ

አድምጠናል፡፡ ጠ/ሚር ኃ/ማርያም

ደሳለኝም 8 2ር የስራ ሂደት ባቀረቡት

በፓርላማው ሪፖርታቸው ይሄንኑ

በአድኑዋት ገልፀውታል፡፡ በተቃራኒ

ይህ ነው የሚባል ተቃዋሚ ፓርቲ

የሌለበት አብላጫው ሳይሆን ሙሉ

ለሙሉ ተቃዋሚዎች ያልተካፈለበት

33 ፓርቲ በአንድነት ያወገዙት

ኢህአዴግ ብቻውን ተወዳድሮ ብቻውን

እንደተመረጠና ተአማኒነት የሌለው

ፍትሐዊነት የጐደለው ሲሉ ገልፀዋል፡

፡ 2007 አገራዊ ምርጫ በአንድነት

ችግሮቻቸውን አቻችለው ኢህአዴግን

ለማሸነፍ ዝግጅታቸውን አጠናክረው

እንደሚሰሩ ገልፀዋል፡፡ ኢህአዴግም

በተቃራኒው ተቃዋሚ ፓርቲዎች

ሀገራዊና ለፓርላማ ምርጫን

እንጂ ይሄን የመሰለ ዲሞክራሲያዊ

የምርጫ ባህላችን የሚያሳድግ

አካሄድ አይከተሉም ሲሉ አዲስ አበባ

ከተማ አስተዳደርና ለከተማ ም/

ቤት ሆነ ለአካባቢ ምርጫ ለመሳተፍ

ፍላጐት እንደሌላቸው ፍላጐታቸው

ሀገራዊ ምርጫ እንደሆነ ሲገልፁ

የፖለቲካ አካሄዳቸውና ዲሞክራሲያዊ

መብታቸውን የመጠቀም ልምዳቸው

ኮሳሳ እንደሆነ በህዝቡም ያላቸው

6 ወር ሪፖርት እኔ

በኢህአዴግ ፓርላማ ተአማኒነት የላሸቀ መሆኑ ገልጿል፡፡

አስቀድሞ በኢቲቪ ብቅ እያሉ

ለህዝቡ የሚደሰኩሩት የገዢው ፓርቲ

ከፍተኛ አመራሮችና የተቃዋሚ

ፓርቲ ድርጅቶች መበርገግ ግርምታ

የሚጭር ሆኖብኛል፡፡ ከመሰረቱ

ዲስኩራቸው የተለያየ እንደመሆኑ

ወደ ስልጣን የሚመጣና ለመምጣት

የሚታትር እና ስልጣኑን ለረዥም

ዘመን በእጁ ያለ ፓርቲ የመተማመንና

የርግጠኝነት በራስ ያለመተማመን

ተግዳሮች እንዳሉ እሙን ነው፡፡

ኢህአዴግ ከፍተኛ ቁጥር ያለውን

ወጣቱን የስራ አጥ ሁኔታ አስመልክቶ

ጠ/ሚ/ር ኃ/ማርያም ደሳለኝን ጨምሮ

ከፍተኛ አሀዝ እየጠቀሱ በማይክሮ

ኢኮኖሚ ተጠቃሚ እናረጋለን ሲሉ

በአንድ በኩል የማይክሮ ኢኮኖሚው

እመርታ አመርቂና በተፈለገው

አቅጣጫ እየተጓዘ ውጤቱም ከ5

ዓመቱ ልማትና ትራንስፍርሜሽን

እቅድ ማስፈፀም ጋር በተጓዳኝ

አመርቂ ሁኔታ እየተጓ9ዘና

አጠንክርው እንደሚቀጥሉት

ገልፀዋል፡፡ ይህ በእንዲህ እንዳለ

ችግሩንም ለመቅረፍ ርብርብ እያረግን

ነው ቢሉም መፍትሔዎች የችግሩን

መንስኤ ለማመልከት ያለ መድፈሩ

አደጋውን ለመግታት እየተደረገ

ያለው እንቅስቃሴ ሆነ ተግባር አዲስ

መፍትሔ አለመጠቆሙ በችግሩ

ውስጥ መቀጠሉን ሲያመለክት

በተቃራኒው በከፍተኛ ኢንዲስትሪዎች

ላይ ትኪረት እንደሚደረግ የአምስት

አመቱን ለልማትና ትራንስፎርማሽኑን

እቅድ ለማስቀጠል እንደሚረባረቡና

ወጣቱንም በነዚህ ውስጥ ተጠቃሚ

እንደሚደርግ የማደራጀቱን ስራ

አጥብቀው እንደሚቀጥሉ ሲገልጹ

ለውጥ ያላመጣውን ስትራቴጂ

ደግሞ በመግለጽ ለችግሩ የሰጡት

ትኩረት ከፍተኛ ቁጥር ያለውን

የወጣቱን ስርአጥነት የኑሮ ውድነቱን

የሚታደግ አዳዲስ ጥረቶችን

ባለማሳየቱ የወጣቱን ስርአጥነትና

የተማረውን የሰው ኃይል ወደ ጐን

ከፍቶ ጥቂቶችን ያገልጋዮቹን ፍላጐት

ብቻ የሚያሳካ ሆኗል፡፡ በኑሮ ውድነት

የደቀቀውን ህዝብ ተስፋ የሚያጨልም

ቀድሞውኑ በሚተገበረው አካሄድ

እንደሚቀጥል በአጽንዎት ሲገልጽ

ለውጥ ያለመኖሩን አረጋግጠዋል፡፡

የተቃዋሚ ፓርቲዎች ድርጅቶች

የት እንደገቡ የሚታወቅ ነገር

ባይኖርም ተቃዋሚ ነን ብለው

በአደባባይ ለውይይት የቀረቡት

ኢህአዴግ ወይስ ተቃዋሚ ፓርቲዎች

(የራሳቸው እቅድና ፖሊሰ ነድፈው

የሚንቀሳቀሱ መመሪያ አላዠው6

ወር ሪፖርት እኔ በኢህአዴግ ፓርላማ

ክብሮም ብስራት

የዘፈን ዳርዳሩ እስክስታ

ነውና ተረቱ የአጋር ድርጅቶች

እንደየአመሰራረታቸው ያስቆጠሩት

ዘመነን ቢለያይም በአንድና

በሁለት አመት የሚካሄደው

አመታዊ ስብሰባቸውን አካሂደዋል

እንደየብሔራዊ ጭፈራና

ደስታቸውንም ሆነ ቅሬታቸውን

ገልፀው ሲጠናቀቅ እንዲሁ ጠቅላላ

ድርጅታዊ ስብሰባም ተከትሎ በአማራ

ክልል ተካሂዶ ተጠቋል ተከትሎም

2005 ዓ.ም የአዲስ አበባ ከተማ

አስተዳደር የከተማ ምክር ቤቶችና

ያካባቢ ምርጫ ተካሂዷል፡፡ በክልልም

ተመሳሳይ ምርጫዎች መደረጉን

ሰላማዊና ፍትሐዊ ምርጫ በህዝብ

ተአማኒነት ያገኘ መሆን በኢቲቪ

አድምጠናል፡፡ ጠ/ሚር ኃ/ማርያም

ደሳለኝም 8 2ር የስራ ሂደት ባቀረቡት

በፓርላማው ሪፖርታቸው ይሄንኑ

በአድኑዋት ገልፀውታል፡፡ በተቃራኒ

ይህ ነው የሚባል ተቃዋሚ ፓርቲ

የሌለበት አብላጫው ሳይሆን ሙሉ

ለሙሉ ተቃዋሚዎች ያልተካፈለበት

33 ፓርቲ በአንድነት ያወገዙት

ኢህአዴግ ብቻውን ተወዳድሮ ብቻውን

እንደተመረጠና ተአማኒነት የሌለው

ፍትሐዊነት የጐደለው ሲሉ ገልፀዋል፡

፡ 2007 አገራዊ ምርጫ በአንድነት

ችግሮቻቸውን አቻችለው ኢህአዴግን

ለማሸነፍ ዝግጅታቸውን አጠናክረው

እንደሚሰሩ ገልፀዋል፡፡ ኢህአዴግም

በተቃራኒው ተቃዋሚ ፓርቲዎች

ሀገራዊና ለፓርላማ ምርጫን

እንጂ ይሄን የመሰለ ዲሞክራሲያዊ

የምርጫ ባህላችን የሚያሳድግ

አካሄድ አይከተሉም ሲሉ አዲስ አበባ

ከተማ አስተዳደርና ለከተማ ም/

ቤት ሆነ ለአካባቢ ምርጫ ለመሳተፍ

ፍላጐት እንደሌላቸው ፍላጐታቸው

ሀገራዊ ምርጫ እንደሆነ ሲገልፁ

የፖለቲካ አካሄዳቸውና ዲሞክራሲያዊ

መብታቸውን የመጠቀም ልምዳቸው

ኮሳሳ እንደሆነ በህዝቡም ያላቸው

ተአማኒነት የላሸቀ መሆኑ ገልጿል፡፡

አስቀድሞ በኢቲቪ ብቅ እያሉ

ለህዝቡ የሚደሰኩሩት የገዢው ፓርቲ

ከፍተኛ አመራሮችና የተቃዋሚ

ፓርቲ ድርጅቶች መበርገግ ግርምታ

የሚጭር ሆኖብኛል፡፡ ከመሰረቱ

ዲስኩራቸው የተለያየ እንደመሆኑ

ወደ ስልጣን የሚመጣና ለመምጣት

የሚታትር እና ስልጣኑን ለረዥም

ዘመን በእጁ ያለ ፓርቲ የመተማመንና

የርግጠኝነት በራስ ያለመተማመን

ተግዳሮች እንዳሉ እሙን ነው፡፡

ኢህአዴግ ከፍተኛ ቁጥር ያለውን

ወጣቱን የስራ አጥ ሁኔታ አስመልክቶ

ጠ/ሚ/ር ኃ/ማርያም ደሳለኝን ጨምሮ

ከፍተኛ አሀዝ እየጠቀሱ በማይክሮ

ኢኮኖሚ ተጠቃሚ እናረጋለን ሲሉ

በአንድ በኩል የማይክሮ ኢኮኖሚው

እመርታ አመርቂና በተፈለገው

አቅጣጫ እየተጓዘ ውጤቱም ከ5

ዓመቱ ልማትና ትራንስፍርሜሽን

እቅድ ማስፈፀም ጋር በተጓዳኝ

አመርቂ ሁኔታ እየተጓ9ዘና

አጠንክርው እንደሚቀጥሉት

ገልፀዋል፡፡ ይህ በእንዲህ እንዳለ

ችግሩንም ለመቅረፍ ርብርብ እያረግን

ነው ቢሉም መፍትሔዎች የችግሩን

መንስኤ ለማመልከት ያለ መድፈሩ

አደጋውን ለመግታት እየተደረገ

ያለው እንቅስቃሴ ሆነ ተግባር አዲስ

መፍትሔ አለመጠቆሙ በችግሩ

ውስጥ መቀጠሉን ሲያመለክት

በተቃራኒው በከፍተኛ ኢንዲስትሪዎች

ላይ ትኪረት እንደሚደረግ

የአምስት አመቱን ለልማትና

ትራንስፎርማሽኑን እቅድ ለማስቀጠል

እንደሚረባረቡና የሚያስብል ጥያቄ

ያስነሳል ለዋጭ ሀሳብ ሳይኖራቸው

ለውይይት መቅረባቸው ለህዝቡ

ያላቸው አመለካከትም ምን ያህል

የወረደና የንቀት እንደሆነ አመልካች

ነው፡፡ በህዝብ መቀደማቸውን

ዘንግተውታል፡፡ ተቃዋሚ አሊያም

ተፎካካሪ ፓርቲ ነን ብለው ከመቅረብ

የኢሕአዴግ አጋር ድርጅት ነን ማለቱ

ሳይቀል አይቀርም፡፡ ለነገሩ ምነው?

ብለው በህዝቡ ቢጠየቁ ኢህአዴግን

ለመጣል የያዝነው ስትራቴጂ ነው

መልሳቸው የተለመደ የመዝጊያ

ንግግራቸው ሕዝብ እየቆለለበት

ያለበትን ፖሊሲና መመሪያ እኛም

እንደግፈዋለን ማለታቸው አሳፋሪና

ተስፋ አስቆራጭ ነው፡፡ የሚፈልጉትን

ስልጣን ሆነ ክብር ዝና ገንዘብ ንብረት

ታዋቂነትን ወደ ኢህአዴግ ቢጠቃለሉ

አያጡትም፡፡ ተቃዋሚ ፓርቲ ነን

እያሉ ባይውረገረጉ የተሻለ ነው፡፡

የህዝብን ተስፋ ባያሟጥጡ ዝምታን

መርጠው ለኢህአዴግ ግልጋሎት

ቢሰጡ ይሻላል፡፡ ለነገሩ አሁንም

ለኢህአዴግ ግልጋሎት እየሰጡ ያሉ

ድርጅቶች ናቸው፡፡ ኢህአዴግም

ቢሆን ለዚህ ተልካሻ ተግባራቸው

እንጂ ለሌላማ እንደማይፈልጋቸው

ያውቁታል፡፡ በዚህ ሁኔታ የህዝብን

ተአማኒነት ትተው ብን ብለው

እንደጠፉ ከኢህአዴግ ስትራቴጂ አንዱ

ነው፡፡ እዚህ ላይ ሊታይ የሚገባው

ሁሉም ማለት አይደለም፡፡ በአብላጫ

ለማለት ነው እንጂማ መስዋት

የከፈሉ እየከፈሉም ያሉ በሀገር

ቤት ኖረው የሚታገሉመ በአስርም

ሆነው የሚታገሉት አስተዋፅኦቻቸው

የሚዘነጋ የሚፌዝበት አይደለም፡፡

የተባበሩት መንግስታት ተወካይ

የአፍሪካ የኢኮኖሚ ጉዳይ ግዎን ቺን

በኢትዮጵያ ተገኝተው እድገት እንዳለ

ሲገልጽ ሊፈረጅ የሚታይ ለጥቁር 37

pî 1 lØ` 41 ግንቦት 2005 ዓ.ም

“አንናገርም”

ፊልም በሲኒማ አምፔየር ረቡዕ በ10 እና በ12 ሰዓት

(ወደ ገፅ 19 ዞሯል)



የማይታይ እድገት አለ እንዴ?

የሚያስብል ነው፡፡ ህዝብን ሳይሆን

ቁስን ነው እንዴ? ዛሬን አያይም

እንዴ ፈረጅ የሚያስብል ነው፡

፡ ምክንያቴም ነጮ ለዛሬ ስራቸው

ተድላቸው ትልቅ ቦታ ሰተው ነው

ነው ለነገም የሚደረደሩት ለነገሩ

ግንኙነታችን ጥሬ ሀብታችንን

ትልቅ ቦታ ሰተው ነው ለነገም

የሚደረደሩት ለነገሩ ግንኙነታችን

ጥሬ ሀብታችንን በመውሰድ ምርቱን

ትርኪምርኪያቸውን ለእኛው በውድ

ዋጋ መሸጥ ላይ ነው ግንኙነታችንን

ለነገሩ ተወካዩም ቢሆኑም ሊያፈልፉት

ያልቻሉት ከፍተኛ የስራ አጥነት የኑሮ

ውድነቱን እንዳለ አበክረው ገልፀዋል፡

፡ እንዲያውም በከፍተኛ ልማትና

ኢንዱስትሪዎች ላይ መንግስት

ስላተኮረ መካከለኛ ገቢ ወዳለው

ሀገራት እንድርድሮሽ የህዝቡን ስራ

አጥነት የኑሮ ውድነቱን መንግስት

ችላ እንዳለውና በሀገሪቱ ላይ ድህነት

ስራ አጥነት እንደተንሰራፋ ገልፀዋል፡

፡ ለህዝብ ዲስኩር ምን ሊጀው

ዲስኩርማ በኢህአዴግ ጠግቧል፡

፡ ስህተቶች ችግሮች ረጅም እድሜ

ካስቆጠሩ ስህተት ችግር መሆናቸው

ቀርተው በግዴታ መሆን የሚገባው

ወደመሆን ልማድ ይቀየቀራሉ፡፡

የቀድሞው የህወሐት/

የኢህአዴግ መሪ ክቡር ጠ/ሚ/ር

መለስ ዜናዊ የህዝቡን ሮሮ የመልካም

አስተዳደር የህዝብና የተቃዋሚ

ፓርቲዎች ጩኸት ባካበቱት የመሪነት

የአስተዳደር ክህሎት ጋርደውት

የነበረው ፓርቲያቸው ሀያ አንድ

አመት የህዝቡን ድህነት ከስልጣኔ

አልባነት መሠረታዊ ዲሞክራሲያዊ

መብቲ ከፍትህ ከነፃነት ከሰብዓዊ

መብቱ በሀገሩ መኖርን ባይተዋር

አርገውት ኢህአዴግን ያልመሰለ

በስደት ለእንግልት ለእስር ዳርገውት

በልማት ተለማምዶት ተስፋ በማጣቱ

ዝምታን መርጦ የሆነለት ነፃ ፕሬስ

ካገኘ የመናገር የመፃፍ የመሰብሰብ

ነንነቱን ተጠቅሞ ለህዝቡና መንግስት

ያለመታከት አቤቱታቸውን ሲያሰሙ

ኖረዋል፡፡

አንጋፋ ተቀናቃኝ የሌለው

ገዢ ፓርቲ (ኢህአዴግ) በጠ/ሚ/ር

እና በሚኒስትሮች ሹመት ወደፊት

አደጋ ያንዣበበት ሹም ሽር የፖለቲካ

ሆነ የፓርቲ ጋዜጣ እንደሚሆን

አመልካች ነው፡፡ የድርብርቡ ጠ/ሚ/ር

የሚኒስትር ሹመት የመበርገጉ ጉዳይ

ከክሀሎት ማነስ? ወይስ ወደፊት

ሊታዩ የሚችሉ አደጋ ያጠላበት?

ወይስ የህዝቡ አዎንታዊነት ያላቸው

ጥያቄዎች ያሳረፈው ጫና ይሄን

ሊያውቅ የሚችለው አዲሱ ከተባለ

አዲሱ ካቢኔና መራ ብቻ ነው፡

፡ ከሚታዩ አዎንታዎች ማለት

የሚቻለው ጠ/ሚ/ር መለስ ዜናዊ

የፓርቲያቸው የድርጅታቸውና በህዝብ

መሃል ያለው መጋረጃ በመውለቁ

በመቀደዱ ነው፡፡

ቅድመ አጋር የፓርቲ ድርጅቶች

ስብሰባና የኢህአዴግ አጠቃላይ ስብሰባ

የ2005 የአ/አ ከተማ አስተዳደር

የከተማ ም/ቤት ምርጫ በፊት ብቅ

እያሉ በኢቲቪ ካሰሟቸው ሽንገላ

መሰል በርጋጋ ንግግሮች አበይት

አበይቶቹ ከብዙዎቹ ጥቂቶች ስናያቸው

መፃፍን ያወቁና ያመላከቱ ነበሩ ማለት

ይቻላል፡፡ ከብዙ በጥቂቶቹ ብርጋገዎቹ

የአ/አ ከንቲባ በክቡር ኩማ ደመቅሳ

የተደረገው ከስራ ባልደረቦቻቸው

ከከተማ ተወካዮች ጋር ያደረጉት

ውይይት ሳይሆን ዛቻ ነው፡፡ እንዲህ

ሲሉ ለህዝብ ተደምጠዋል ያሉትን

የመልካም አስተዳደር የልማትና

ትራንስፍርሜሽኑ የመሪያችን ራዕይ

ካላስፈፀምን እንደ ቀድሞው በውይይት

በግምገማ የምናልፈው አይሆንም፡፡

ከዚህ የዘለለ እርምጃ እንወስዳለን ሲሉ

በተጎዳኘ ለተወካዮቹ ለተሰብሳቢያቸው

በወር ውስጥ መፍትሔ እንሰጣለን

ሲሉ ተደምጠዋል፡፡ ወር የማይፈጅን

ስራ ይሄን አመት ያህል ጊዜ

በዝምታና በቸልተኝነት የኖሩት ምን

እየሰሩ የመንግስት ስራ አስፈፃሚ

ተማሉ? ደሞዝስ ይበላሉ? እስካሁንስ

ለመን አልተጠየቁም? ለህዝቡስ ምን

አገለገሉ?

ቅድመ የፓርቲዎችና የኢህአዴግ

ስብሰባና ምርጫውን ተከትሎ

የታያቸው የህዝቡ ችግር መጋረጃው

ሲቀደድ ርቃናቸውን ታይቷቸው?

ነው ህዝቡን እሹሩሩ ለማለት

ልብን ቀልብን ድምፁን ለመግዛት?

ያልተመለሰ ሽንገላ አሁንም መልስ

የሚሻ የአስተዳደር ችግር እንዲሁ

ከተሰሙት ውስጥ ከአዲሱ ተሿሚ

የሲቪል ሚ/ር እና በጠ/ሚ/ር ማዕረግ

የመልካም አስተዳደር አደረጃጀት

የሚኒስትሮች የበላይ ሰብሳቢ አቶ

ሙክታር ከድር ከፍተኛ ሚኒስትሮች

ኃላፊዎች ከሰራተኛ ጋር ሆነ ከህዝቡ

ጋር መወያየት ሆነ መነጋገር

ክብራቸው እንደማይፈቅድላቸው

ክብራቸውን እንደማዋረድ በመቁጠር

እኛ ከህዝብ ጋር ከሰራተኛ ጋር

አንነጋገርም፡፡ ባለ ድርሻ አካል አለ

በማለት በቁርጠኝነት አዲሱን ተሿሚ

ሲሞግቱ አዲሱም ተሿሚም ንዴትና

ቁጣ አለባችሁ ሲሉ ወቅሰዋል፡፡

ይበልጡኑ ያተኮሩት ከህዝቡ ከሰራተኛ

ጋር እንደተራራቂ የሰራተኛውንም ሆነ

የህዝቡን ችግር ሊረዱ ሉያቀልሉት

አለመቻላቸው እንዲያው ሚኒስትር

ሆነው የመንግስት ስራ ከመስራት

በስትያ ችግሩን ለመመለከት ለመቅረፍ

እንዳልተቀሳቀሱ በወንበራቸው ተኮፍ

ሰው አንደተቀመጡ በምንቸገረኝነት

ውስጥ እንዳሉ አስገንዝበዋል፡፡ ወንበ

ራቸው ሆነ የሚኒስትር ማዕረጋቸው

ህዝቡን እንድታገለግሉበት አለቃች

ሁም፤ ህዝቡን ሰራተኛውን ለማነ

ጋገር ለመረዳት ያመለካከት ያስተ

ሳሰብ ችግር እንዳለባቸው ለውጥ

እንዲያመጡ ገልፀዋል፡፡

ከግንዛቤ እጥረት ባህላዊውን

በስልጣን መኮፈስ እንዲቀር አሳስበዋል፡

፡ እሳቸውም ቢሆኑ ወንበራቸውን

በደንብ እስኪደላደሉ እስኩለማመዱት

ማመንም ጀማሪ አዲስ ሹመኛ የሚላት

መሆኑ ግልጽ ነው፡፡ ከወቀሳቻው ቃል

ላይወጡ ከርመው ያልታረመ ህዝብን

ለመሸንገል የተደረገ አሁንም ጥያቄው

ሲመለስ ሊስተካከል የሚገባው መልስ

ይሻል፡፡

ህዝብን ለማረጋጋት የሚረግ

ሽንገላ የኢህአዴግም ብርጋጋው

አንግፋው መሪያቸው በሞት

በመነጠቃቸው የተፈጠረ የክህሎት

ድክመት ፓርቲንና ስልጣንን

ለማሰንበት የተደረገ የፖለቲካ

እንቆቅልሽ ከነዚህ ሁሉ ብርገጋዎች

ውዥንብር የመከላከያ ሚ/ር የተከበሩ

ሲራጅ ፊርጌሳ ከአስደንጋጭ የብርጋጋ

ንግግሮቻቸው መከላከያ በዘመናዊ

መስክ የተደራጀበት እዚህ የደረሰበት

እመርታ ወይስ ዛቻ? እመርታ ከሆነ

እጅ መሰብሰብ አንደበት መለጎም ምን

አመጣው፤ ከውስጥ ከውጭ የሚባልስ

ነገር ግን አመጣው ሁሉ በጊዘው

ይደርስ የለ ዘመቻው ለህዝባቸው

ካልሆነ የትኛው የውጭ ጠላት

አስገምጋሚ ነው? ቢሆንስ ኢትዮጵያ

ልጆቿ አያስደፍሯትም፡፡

መሳሪያው ሰው ሆኖ ፓርቲና

ስልጣን አይጠብቅ እመርታውን

ለሰላም ለነፃነት የህዝቡን የደህንነት

ጥበቃ ሰላሙን እንዲጐናፀፍ

እንዲጐነጭ እንተጋለን ለህዝቡ

የሚጠቅመው ተግቶ ከድህነት

ከህዝብ ጋር በአንድነት በመስራት

ለመውጣት እንሰራለን ማለት እንጂ

የህዝቡን ሰብዓዊ መብቱን ፍትሁን

ነፃነትን ሰላምን ፍለጋ ድህነቱን

ስልጣኔ አልባነቱን ክብሩን እኩልነቱን

ለማረጋገጥ መትጋት እንጂማ እጁንም

አንደበቱንም ይሰበስባል ማለቱ በሀገር

ቤት ላለው ህዝብ እንጂ ከውጭዎቹ

ጋር መች ተደራርበው የመሳሪያ

ጋጋታ ህዝብን ለማስፈራራት ዜግነት

መፈታተን መብትን ሰብዓዋ መብትን

በመሳሪያ ሀይል ዝም ለማሰኘት

መፎከር የመጋረጃ መቀደድ ያመጣው

ጣጣ በርግጐ ህዝቡን ማስበርገግ

ይሆናል፡፡ በስልጣን መታጀቡማ

በፈጠራ ስራ መላቁ ለህዝቡ ሰላም

ማረጋገጥ ሀገርን ከማዘመን እሰየው፡፡

ግና እጅና አንደበት ለማሰብሰብ ከዋለ

ምኑ ላይ ነው ስልጣኔው?

ፉከራቸው ሊታረምና ሊስተካከል

የሚገባው አገልግሎታቸው ለህዝብ

መሆን ስለሚገባው በስራቸውና

በአንደበታቸው ሲያርሙት የሚገባ

ለንግግራቸው ምክንያት የሆናቸው

ለህዝብ ሊገለጽ ይገባል፡፡

ህወሀትን ከመሰረቱት አንጋፋው

በአመራር ላይ ያሉ የማዕከላዊው

ኮሚቴ ተደማጭ አባል አቶ አባይ ፀሐዬ

መንግስት በከፍተኛ ደረጃ ትኩረት

በሰጠው የስኳር ኢንዱስትሪ ሚ/ር

ከፍተኛ የቦርድ አባል የሆኑት ስርዓቱ

ለህዝቡ የሰጠው የዲሞክራሲያዊ

መብቶቹ ከሆኑት የእንባ ጠባቂ፣ ፀረ

ሙስና ኮሚሽንና የሰብዓዊ መብትን

በመሳሰሉ ለይ አባላትና አመራር

የተሰበሰቡበት ውይይት የዲሞክራሲ

ውጤቶች የህዝብ የሆኑት ድርጅቶች

በደል እንደሚደርስባቸው በከፍተኛ

አመራሮች ትዕዛዝ ስር እንዳሉ

ስራቸውን በአግባቡ መፈፀም

እንዳልቻሉ ድርጅቶቹ ራሳቸው

ለህዝብ ከማገልገል ግለሰቦቹ ራሳቸው

ከተቆሙና ከባለጉዳዮች ጋር በመሆን

ተጠቃሚና ህዝቡን በማጉላላት

በመደበል ላይ እንዳሉ አመልካች

ነጥቦችን ሰንዝረዋል፡፡ ስብሰባውም

ትኩረት የሰጠውና የተለያየበት ትንሽ

ቁጥር ያላቸው አዋኪ ድርጅቶችና

ግለሰቦችን ሲሆን ዋናውና ትልቋ

ሊሰመርበት የሚገባው በከፍተኛ

ባለስልጣኖች ሚ/ር መስሪያ ቤቶችን

ቱባ ባለስልጣኖችን መሸሹ ችግሩን

እንዳባባሰው ሲገልፁ “ግንዱን ትቶ

ቅርንጫፎቹን መነካካት” ችግሩን

ከማባባስ ሊቀርፍ አይችልም ሲሉ

አክለውም ህወሐት ራሱን መገምገም

ችግሮችን ማየት ማስወገድ የሚችል

ድርጅት ነው፡፡ ብቃቱም ክህሎቱም

አለው ሲሉ የአዲሱን ካቢኔና

አዳዲስ ሚኒስትሮችን ሆነ የክልል

ተሿሚዎችን መጐሸሙ ግልጽ ሲሆን

አደገው ማንዣበቡንም ጠቋሚ ነው፡

፡ ይሄም ሊታረም ህዝቡን ሊያገለግል

ተወቃሾችን ሊቀጣ ሊያሰግድ ይገባል፡፡

ሊስተዋል የሚገባው ማነው

ቅርንጫፍ? ግንዱስ ማነው? በአጋር

ድርጅቶችና በኢህአዴግ አመታዊ

ስብሰባ የመተካካቱ ሁኔታ አስደንጋጭ

አስፈንጣዥም ቢሆን ሊሰሩና ሊገለገሉ

የሚገባቸው ከፓርቲ መገለላቸው

የበቃቸውና ራሳቸውን ከፓርቲ ያገለገሉ

በመንግስት ስራ ላይ የሚሳተፉ ወደ

እናት ፓርቲያቸው መመለሳቸው

አስበርጋጊ ነው፡፡ በክልሎችም በዳንስ

በፌስታ መተካካቱን አሳይተውናል፡

፡ በስልጣን ረጅም ጊዜ መሰንበት

አይበጅም ቢሉም ምንም አዲስ ነገር

አልታየም፡፡ የነበሩት የነበረው እንዳለ

መሆኑ መተካካት ማለት ምኑ ላይ

ነው የሚያስብል ፓርቲያቸው ሆነ

ኢህአዴግ የተዋቀረው ቁልፍም

በነባሮቹ ነው፡፡ በዚህ ሁኔታ ግንባት

20 ቢከበር በዝግጅት ላይ ቢኮንም

ጠ/ሚ/ር መለስ ዜናዊ ባለቤት

…ወር የማይፈጅን ስራ ይሄን አመት

ያህል ጊዜ በዝምታና በቸልተኝነት የኖሩት

ምን እየሰሩ የመንግስት ስራ አስፈፃሚ

ተማሉ? ደሞዝስ ይበላሉ? እስካሁንስ

ለመን አልተጠየቁም? ለህዝቡስ ምን

አገለገሉ? pî 1 lØ` 41 ግንቦት 2005 ዓ.ም

38

“አንናገርም”

ፊልም በሲኒማ አምፔየር ረቡዕ በ10 እና በ12 ሰዓት

በፖሚ ኃይሉ /ሃዋሣ/

“አብረኸኝ ብትሆን እየተመኘሁ ነው፡፡ ጭር

ያለው ግቢ ከብቸኝነቴ እና ከውሻው የማያቋርጥ

ማላዘን ጋር ያስፈራል፡፡ እጄን ሆዴ ላይ አደረኩ

ምናልባት ብትራገጥ እና መኖርህን ብትነግረኝ

ብዬ፡፡” ዝም አልከኝ፡፡ ጸጥታው ሲጨንቀኝ

የቴሌቪዥኑን ድምጽ እስከመጨረሻው

አደረኩት፡፡ እንደተለመደው የተከበሩ አቶ እገሌ

ይህንን ቦታ መረቁ፤ ኢራቅ ውስጥ የአጥፍቶ

ጠፊ አደጋ ደረሰ፡፡ ጋዛ ውስጥ ቦምብ ፈነዳ፡

፡ የሚሉ ዜናዎችን ተናገረ ዜና አንባቢው፡

፡ ቲቪውን አጥፍቼ ወደ ጸጥታው ተመለስኩ፡

፡ ስልኩን ዝም ብዬ አየሁት ቢያንስ አንድ ሰው

እንዲደውልልኝ ፈልጌ፤ ማንም እንደማይደውል

ግን አውቀዋለሁ፡፡ ምናልባት ተሳስተው ካልሆነ

የትኛዋ ጓደኛዬ፤ የትኛው ዘመዴ ሲደውልልኝ፡፡

አንድ ነገር ስለ እናትህ እወቅ እኔ መጥፎ ሰው

አልነበርኩም፡፡ ህይወት አረገችኝ እንጂ፡፡ ቤተሰብ

ብዬ የማስባቸው እናቴም አባቴም ለምን እንደሆነ

ባላውቅም አንደም ዘመድ የላቸውም፡፡ ጓደኛዬ

የምላትም ሜላት ብቻ ነበረች፡፡ እሷም… የእሷን

እንዴት አድርጌ ልንገርህ? እሷ ደግሞ በጣም

አፈቅረው ከነበረው አባትህ ጋር ውጪ ሄደች፡

፡ አባትህ ያሬድ ነበር ስሙ፡፡ በጣም ቆንጆ ነበር፡

፡ አንተም በሱ ከወጣህ እድለኛ ነህ፡፡ ያሬድን

ያየሁት እለት ነበር የወደድኩት፡፡ ለምን እንደሆነ

አላውቅም ሰላም ሲለኝ ድምጹ ደስ ይል ነበር፡

፡ ለሰከንዶች ካየሁት በኋላ ካላገኘሁት የምሞት

መሰለኝ፡፡ በስራ እያሳበብኩ ከእሱ ቢሮ አልጠፋም

ነበር፡፡

ጸባዩ እንዴት ደስ እንደሚል አትጠይቀኝ፡፡

መልዓክ ነበር የሚመስለው፡፡ ከተዋወቅን ከሶስት

ወር በኋላ እንደሚያፈቅረኝ ነገረኝ፡፡ እየቀለደብኝ

መስሎኝ ነበር፡፡ እንዴት እንደሱ የሚያምር እና ደስ

የሚል ልጅ እኔኔ ያፈቅራል? አሁን ብጠራጠርም

ያኔ ግን የእውነቱን የወደደኝ መስሎኝ ነበር፡

፡ ሁለት አመት ያህል አብረን ከቆየን በኋላ

እንጋባ አለኝ፡፡ ምን ያህል ደስ ብሎኝ እንደነበር

ከተጋባን ለዘላለም የእኔ የማደርገው መስሎኝ

ነበር፡፡ ሰርግ የማይባል የእሱ ሁለት ጓደኞችና

ሜላት ብቻ ያሉበት ዝግጅት አዘጋጅተን ተጋባን፡

፡ ቤተሰቦቹ እናት አባት የሌላት ልጅ አታገባም

ብለው ተጣልተውት ስለነበር አልመጡም፡፡ እስኪ

አንተ ፍረድ የእናትና አባቴ መሞት የእኔ ጥፋት

ነው? ለማንኛውም በተጋባን በሶስት ወሩ ነው

መሰለኝ እንደተረገዝክ አወቅን፡፡ ያሬድ ስነግረው

እንደጠበኩት አልጮኸም ወይ አልዘለለም፡፡

ሜላትም እንኳን ደስ አለሽ በማለት ፋንታ ራሴን

አሞኛል ብላ ጥላኝ ሄደች፡፡

የሁለቱም እንደዛ መሆን ምንም

አልመሰለኝም ነበር፡፡ አንተን እንደማገኝ

እያሰብኩ በደስታ ተውጬ ነበር፡፡ ከሁለት ወር

በኋላ ከስራ ስገባ ጠረጴዛ ላይ ወረቀት አገኘሁ፡

፡ “ፌቪ አፈቅርሻለሁ ግን የሜላትን ያህል

አይደለም፡፡ ባለፈው የሞላሁት ደቪ ደርሶኛል፡

፡ ሜላትን ይዣት ልሄድ ነው፡፡ እንደምታዝኚ

የዲያሪው መጨረሻ

አውቃለሁ፤ ግን አብሬሽ እየኖርኩ ከጀርባሽ

ከእሷ ጋር ከምሆን ብሄድ ይሻላል፡፡ ልጃችንም

ቢሆን የእኔን አይነት አባት የምትፈልግ

አይመስለኝም፡፡ ስታድግ በጣም የሚወዳት

አባት እንደነበራት ንገሪያት፡፡ ሴት ነው

የምትሆነው አይደል? ስም ባወጣላት ደስ

ይለኝ ነበር፡፡ ብጠይኝም ሴት ከሆነች ስሟን

ልዕልና ብትያት ደስ ይለኛል፡፡ እባክሽን ራስሽን

ጠብቂ ደህና ሁኚ” እንደዚሁ በትንሽዬ ወረቀት

በተፃፈ ደብዳቤ እንደራሴ ብዬ ከማስባት

ጓደኛዬ ጋር የልጄ አባት እና የማፈቅረው ሰው

እንደተወኝ አወኩ፡፡ ለወር ያህል ታምሜ ነበር

ራሴን አስታመምኩ፡፡ ሰው አጠገቤ እንዲደርስ

አልፈለኩም፤ አሁንም ቢሆን አልፈልግም፡፡

ሜላት እና ያሬድ ከከዱኝ ሌላው ሰው ለምን

አይከዳኝም? ከእንግዲህ ላምን የምችለው

ራሴን እና አንተን ብቻ ነው፡፡ ሆዴን እያመመኝ

ነው፤ ልትመጣ ነው እንዴ? ብትመጣ ደስ

ይለኛል፡፡ ብቸኝነቴን ታቀልልኝ ነበር፡፡ ከዛ

እኔና አንተ ብቻችንን እንኖር ነበር፡፡ ለምን

አንተ እንደምልህ ታውቃለህ አይደል? ያሬድ

እንዳለው ሴት ከሆንክ የእሱን ስም ማውጣት

ሊኖርብኝ ነው፡፡ አባትህን የምታስትውስበት

ነገር እንዲኖር፡፡ ወንድ ከሆንክ ግን ናትናኤል

ነው የምልህ፡፡ ቅዱስ ቢሆን ይገጥም ነበር

አይደል? ግን አባትህ ቅዱስ አልነበረም፤ ለዛ

ነው ቅዱስ ያሬድ የማልልህ፡፡ ነገም እጽፋለሁ

እሺ? አሁን ልተኛ፡፡ ደህና እደር፡፡

ሀሙስ 11፡25

ዛሬ በጣም አሞኛል፡፡ እየጻፍኩ ያለሁትም

የግዴን ነው፡፡ ከዛሬ በኋላ ሁሌ ዲያሪ መጻፍ

እጀምራለሁ፡፡ ትናንት ከጻፍኩ በኋላ እንዴት

ቅልል እንዳለኝ፡፡ ከሰው ጋር ያወራሁ ነው

የመሰለኝ፡፡ ወይኔ በጣም እያመመኝ ነው፡፡

ለነርሷ ልደውልላት ይሆን? ቀንሽ ስለደረሰ

ከእንግዲህ ካመመሽ ደውይልኝ ብላኝ ነበር፡፡

በቃ ልትወለድ ነው መሰለኝ በጣም እያመመኝ

ነው፡፡ ከተወለድክ በኋላ ሞልቃቃ ነው

እሺ የማደርግህ? የፈለከውን እገዛልሃለሁ

የጠየከኝን አደርግልሃለሁ፡፡ እኔም ከስራ

አንተም ከት/ቤት ከተመለስን በኋላ ደግሞ

ከፈለክ እቤት ካልፈለክ ውጪ እንዝናናለን፡፡

ልደውልላት መሰለኝ ቆይ እንዴ… አንቡላንስ

እልክልሻለሁ ብላለች፡፡ እስክሪቢቶውን መያዝ

እያቃተኝ ነው፡፡ ከተወለድክ በኋላ ደግሞ

በደንብ እጽፋለሁ እሺ፡፡ በጣም እንደምወድህ

እወቅ፡፡

ዲያሪውን ዘጋሁት፤ ያለማቋረጥ

የሚወርድ እንባዬን ጠረኩ፡፡ ወንድ ስላልሆንኩ

ይቅርታ አልኩ በውስጤ፡፡ ከመቼውም የበለጠ

ጥፋተኝነት ተሰማኝ፡፡ እኔን ባትወልድ ኖሮ

አትሞትም ነበር፡፡ እኔ ነኝ የገደልኳት፡፡ ራሴን

ጠላሁ፡፡ ብቸኛ ያደጋትን የማላውቀውን

አባቴንም ጠላሁ፡፡ የሴት ስም አለማውጣቷ

አናደደኝ፡፡ እሷ የምትፈልገውን ስም እንኳ

እንዳልይዝ፡፡ ስወልድ የራሴን ልጅ ስም

ናትናኤል ልለው ለራሴ ቃል ገባሁ ለልጆቼም

ምን ያህል ጠንካራ እናት እንደነበረች

ልነግራቸው፡፡39

pî 1 lØ` 41 ግንቦት 2005 ዓ.ም

“አንናገርም”

ፊልም በሲኒማ አምፔየር ረቡዕ በ10 እና በ12 ሰዓት

መልካም ልደትpî 1 lØ` 41 ግንቦት 2005 ዓ.ም

40

“አንናገርም”

ፊልም በሲኒማ አምፔየር ረቡዕ በ10 እና በ12 ሰዓት

Lp ²?“ uISU KUƒcn¿ N[ѨÔ ¾vIM I¡U“

u›MÒ l^— uÅ« Ç— K}Á²<ƒ cK†˜“ ÅŸS˜ dÃK< uSð¨e“ ›ÑMÓKAƒ uSeÖƒ

Là ÃÑ—K<:: `eU Mw ÃuK< ¾ISU eTƒ c=cTƒ U”U dÃÖ^Ö\ ¨Å N[ѨÔ

I¡U“ T°ŸM Ô^ ÃuK::

– KT>ØM ui – K›õ”Ý dÃ’e

– KT”—¨<U Ÿ=”aÆ’ – K‹ô

– Ke”ð} ¨c=w – KTÇ=Áƒ

– K¯Ã’ ØL – K’e`

– Kj}LÃ – Kg[]Æ’

– KØ`e QSU – Ksl‰

– KJÉ QSU – KÖ<Æ’ “”c`

– KÆ’UI`Æ’ – KË cw°

– Kc?„‹ ¯Ã’ ØL – K’k`d

– KSõƒN? c^à – K¨`›uv KT>u³v†¨<

– KT”—¨<U leM – ¾¨` ›uv KT>k`v†¨<

– Kõ`HÆ’ – K?K=Æ’ KT>g“

– KÉ”Òç?

݃^h:-

d]e ›v ›Åvv¿ ¨Å k˜ Øö SkÅL Óac] ›Kõ

wKA

¾e^ c¯ƒ Ÿc™ eŸ ›`w Ÿ2:00-11:00

pÇT@“ °G<É 2:00-12:00

0923-790832/0913-552790

K¡õK GÑ` Å”u™‰‹” vK<uƒ SL¡ ËU[“M::

KT”—¨<U ‹Ó` Ũ<K¨<

ÁT¡\ SõƒN? ÁÑ—K< T¾ƒ

TS” ’¨<:: Sɏ’>„‰‹”

uSkvƒ“ uTi}ƒ ð¨<e

¾T>cÖ< “†¨<::

(ወደ ገፅ 27 ዞሯል)

በገብሩ ካህሳይ

(gebrukahsay29@gmail.com)

“አልብየ ምት ብሂሎትኪ

ኢትዮጵያ እሙን ወእይትሄሰው

ቃልኪ

ምተኪ አምጣነ ኢኮነ ዘሀሎ ምስሌኪ”

ይህ ከላይ የቀረበው መንደርደርያ

ግጥም አይዳለም ፡፡ በአንድ ወቅት

ፋሲሰት ጣልያን ኢትዮጵያ በወረረ

ግዜ አንድ ኢትዮጵያዊ የቅኔ

ሊቅ(መምህር)የተቀኙት ሚበዝሑ

ከሚባል የቅኔ ክፍል የተወሰደ ነው፡

፡ ከግዕዝ ወደ አማርኛ ሰንመልሰው

ትርጉሙ እንዲህ ይሆናል፡፡

“ባል የለኝም ማለትሽ

ኢትዮጵያ ሆይ ቃልሽ ፅኑ ነው

ምንም ሃሰት የለበትም

አሁን ከንቺ ያለው ባልሽ አይዳለምና

”

ሊቁ ታሪኩን ከዓለም ነባራዊ

ሁኔታ በማያያዝ የኢትዮጵያውያንን

ተቃውሞ ምስጢራዊ በሆነ መልኩ

ፍንትው አድርገሞ በማሰረዳት

ኢትዮጵያውያን ለቅኝ ገዚዎች እምቢ

እንዲሉ በሙያቸው ሞራል ሆኗል፡

፡ ቅኔ ሞራልን፣ ያነሳሳል፣ ይገነባል

ብሎም ምስጢርን ይገልፃልና፡፡

ነገሩ አንደዚህ ነው፡፡ በምሐንስ

ወንጌል ምዕራፍ አራት ከቁጥር ስባት

እስከ አስራ ስምንት እንዲህ ይላል

ከሰማርያ አንዲት ሴት ውሃልትቀዳ

መጣች ኢየሱስም ውሃ አጠጪኝ

አላት….. ስለዚህ ሳምራዊትቱ አንተ

የይሁዳ ሰው ስትሆን ሳምራዊት

ሰው ከምሆን ከኔ መጠኝ እንዴት

ትለምናለህ? አለቸው…… ኢየሱስም

ሂጅና ባልሽ ጠርተሽ ወደዚህ ነይ አላት

ሴቲቱ መልሳ ባል የለይኝም አለችው፣

ኢየሱስም አንቺ ሴት ባል የለኝም

በማለትሽ መልካም ታናገርሽ፣አምስት

ባሎች ነበሩሽና፣አሁን ከአንቺ ጋር

ያላዉ በልሽ አይደለም በዚህ እውነት

ተናገርሽ አላት፡፡ ለዝርዝሩ ወንጌለን

ያንብቡ፡፡እንደዚህ ያለባት ምክንያት

ሰቲቱ አንዱን ስትሰኝ አንዱን

ሰታመጣ ስለነበር ነው፡፡ሁሉም

ግዚያዊ ነበሩና፡፡

ሊቁ ይህንን የወንጌል ቃል

መሰረት በማድረግ ምስጢራዊ ይዘቱን

በሚገባተናግረዋል፡፡ ባል የለኝም

ማለትሽ በእውነት ቃልሽ አይታጠፍም

ካንቺጋር ያለው ባልሽ አይደለምና

ብለው ተቀኙ፡፡ ምክንያቱም ንጉሷ

በስደት ከአገር ወጥተዋል ለማን ብላ

ለባዕድ መንግስት እጇን ትስጣለች

እንደ ማለት ነው፡፡

ኢትዮጵያውያንን ካጫፍ

ጫፍ ለባዕድ መንግስት አንገዛም

መንግስታችን አይደለም ንጉሳችን

እስኪመጣ ድረስ ለባእድ መንግስት

አንምበረከክም በማለት የጣልያንን

መንግስትነት ፊት ነስቷል፡፡በዕውነትም

መምህሩ ታለቅ ባለ ቅኔ አስተዋይና

አርበኛ ናቸው፡፡የህዝቡን የተቃውሞ

ስሜት በሚገባ ተረድቷል፡፡

በጨካኙ ግራዝያኒ የሚመራ

የጣልያት ስራዊት ግን እንደነ

ሊቁ የመሰሉ አርበኞች ለማዳከም

ኢትዮጵያን ደም በደም አድርጓል፣

በሰው ፍጡር ነዳድ አርከፈክፈዋል!

ቆራጡ ሃርበኛ (አቡነ ጴጥሮስም)

የኢትዮጵያውያንን ደም ውስጣቸው

ስርስረዋቸው፣ የወገናቸውን አፅም

ቀስቅስባቸው ህዝቡን ለኣረማዊ

አንዳትገዛ ብለው በማስስባቸው

ናበመቃወማቸው በጥዩቶች እሩምታ

ገድሏቸዋል፡፡ ወዘተ…የግራዝያኒ ጥካኔ

በምኑ ያልቃል፡፡

እነሆ በአባቶቻችን እልህና ወኔ

ግራዝያኒ ኢትዮጵያ ተፋችው፡፡

ታሪክ ራሱ ይደግማል እንደሚባለው

ታሪክም ሆነ፣ ድልም ዳግም ወደ

ኢትዮጵያ አጋደለ፣ጥቁር ዳግም

በዓለም መድረከረ ነገስ፣ ለሎችም

ኩራት ሆነ፤ መራል ፈጠረ፤ዓለምም

የኢትዮጵያውያ የነፃነት ተማሳሌት

መሆኗ አድምቆ ፃፈ፣ ፈረንጅም

እየመረረወም ቢሆን ጥሬ ሃቁን

ተቀብሎ መሰከረ፡፡

አሁን ከወደ ሮማ እየተሰማ

ያለው ግን እጅግ ባጣም የሚያሳዝንና

ለጀሮ የሚዘገንን ፤አሳፋሪ፣ ጣልያናው

ያንና መስል ተከታዮቻቸው ፍርደ

ገምደል መሆነቸው የሚያሳይ ነገር

ነው፡፡ የሰው ደሞ ለጣጣ፣ አብያተ

ክርስትያናትና ንዋያተ ቀወድሳት

ለወደመ፣ የሰው ዘር ለማጥፍት

ለከጀለ፣ ፍርድ ለጓደለ ሐወልቱ ሊያ

ቆሙ መሆኑ ነው፡፡ እንዴት ነው ነገሩ

በነሱ ሃገር የሚሸለመው፣ ሃወልት

አልብየምት ብሂሎትኪ

“ባል የለኝም ማለትሽ…” ለግራዝያኒ የተሰጠ መልስ

የገቢዎች ሚንስትር ገቢ ተደረጉ

የጀማነሽ ሰለሞን የሞኝነት ጉዞ

የእምነት ተቋማት አንጋጋሪው ሙስና

የውሃ ጦርነት

ፕረዚዳንት ሆይ ልብዎን ያማክሩ

ሸክላ እና ጥበብ የሚሉ ሌሎችንም ርእሰ ጉዳዮች በ40 ገጾቿ ያዘችውን ማራኪ መጽሄትን በየወሩ ይዘንላችሁ እንቀርባለን ከስር ያለውን ፤ሊንክ ይጫኑ ሙሉውን ማንበብ ይችላሉ
Maraki 37.pdf

 

 

No related photos found.
    Print       Email
  • Published: 3 years ago on May 19, 2013
  • By:
  • Last Modified: May 20, 2013 @ 12:19 am
  • Filed Under: AMHARIC NEWS
  • Tagged With:

Leave a Reply

<"Without the support of our readers, the Maleda Times website would not exist in its present form">

You might also like...

ማለዳ ታይምስን በቅርቡ ብቴሌቭዥን መስኮት ይጠብቁን

Read More →
%d bloggers like this:
Skip to toolbar